Ramazan ayında verilen fitrenin kapsamı, miktarı, kimleri kapsadığı ve hangi esaslara göre belirlendiğine ilişkin kamuoyunda oluşan soru işaretleri sürerken, Din İşleri Yüksek Kurulu eski Başkanı Ekrem Keleş konuya ilişkin açıklamalarda bulundu. Fitrenin Ramazan ayına özgü mali bir ibadet olduğunu belirten Keleş, uygulamanın dini dayanakları, asgari tutarın belirlenme süreci ve fitre-fidye ayrımı hakkında bilgi verdi.
FİTRE RAMAZAN AYINA MAHSUS MALİ BİR İBADETTİR
Fitrenin tanımına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Keleş, “Fıtır sadakası, Ramazan ayına mahsus mali bir ibadettir. Fıtır sadakası, Müslüman toplumların neredeyse tamamına yakın bir kesimi tarafından veriliyor olması dikkate alınarak, mevcut sosyo-ekonomik hayat şartları ve bir kişinin günlük asgari gıda ihtiyacı göz önünde bulundurularak belirlenir” dedi.
Keleş, bu belirlemenin tarihsel dayanaklarına da işaret ederek, “Hz. Peygamber dönemi ve takip eden asırlarda fitre, o dönemin yaygın gıda maddeleri olan hurma, kuru üzüm, arpa ve buğday üzerinden belirlenmekteydi. Günümüzdeki belirlemede de bu esaslar dikkate alınır” ifadelerini kullandı.
FİTRE RAMAZAN BOYUNCA VERİLEBİLİR
Fitrenin Ramazan ayı içinde herhangi bir zamanda verilebileceğini aktaran Keleş, “Fıtır sadakası Ramazan Bayramına ulaşmadan önce verilmelidir. Ramazan’ın başında, ortasında ya da sonunda verilmesinde dini açıdan bir sakınca yoktur” şeklinde konuştu.
FİTRE TOPLU YA DA GÜNLÜK VERİLEBİLİR
Fitrenin toplu ya da günlük verilmesine ilişkin soruları da yanıtlayan Keleş, “Toplu olarak verilmesiyle günlük olarak verilmesi arasında dini bir fark yoktur. Önemli olan Ramazan ayı içinde yerine getirilmesidir” dedi.
"MADDİ DURUMU İYİ OLAN KİŞİLER FİTRE TUTARININ ÜZERİNDE BİR FİTRE VEREBİLİR Mİ?"
Fitre miktarının belirlenme esaslarına değinen Keleş, “Miktar belirlenirken hadis-i şerifler, ülkenin mevcut sosyo-ekonomik hayat şartları ve bir kişinin günlük asgari gıda ihtiyacı göz önüne alınmaktadır. Belirlenen bu miktar asgari miktardır ve sadaka-i fıtırda verilecek meblağ konusunda bir üst sınır bulunmamaktadır” ifadelerini kullandı.
Keleş, “İdeal olan, herkesin kendi hayat standardına göre asgari günlük gıda harcamalarına denk düşecek bir meblağı vermesidir. Bu meblağ gıda gibi ayni olarak verilebileceği gibi para gibi nakdi olarak da ödenebilir” dedi.
YÜKÜMLÜLÜK NİSAB MİKTARINA BAĞLIDIR
Fitre vermenin kimler için zorunlu olduğunu açıklayan Keleş, “Fıtır sadakası, Ramazan Bayramına kavuşan ve temel ihtiyaçlarının dışında belli bir miktar mala sahip olan Müslümanların, kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler için yerine getirmekle yükümlü oldukları mali bir ibadettir” dedi. Keleş, bu yükümlülük için malın üzerinden bir yıl geçmesinin şart olmadığını da belirtti.
FİTRE ZEKATTAN DAHA GENİŞ BİR KİTLEYİ KAPSAR
Fitrenin toplumsal yönüne dikkat çeken Keleş, “Yoksulların ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sunan bu ibadet, toplumda karşılıklı sevgi ve kardeşlik bağlarının pekişmesine vesile olur. Bundan dolayı fıtır sadakası, zekattan farklı olarak daha geniş bir mükellef kitlesi tarafından yerine getirilir” ifadelerini kullandı.
Keleş, “Sadaka-i fıtr, Müslümanların paylaşma sevincini en yaygın şekilde yaşamalarının fiili bir örneğidir. Zengin olmayan insanların da verebilmenin mutluluğunu yaşamasını sağlayan anlamlı bir paylaşma uygulamasıdır” dedi.
FİTRE VE FİDYE BİRBİRİYLE KARIŞTIRILMAMALI
Fitre ile fidyenin farklı yükümlülükler olduğuna dikkat çeken Keleş, “Ramazan ayında oruç tutamayan ve artık kaza edecek durumu da bulunmayan kişiler, tutamadıkları her bir gün için bir fitre miktarı meblağı yoksullara verir. Buna oruç fidyesi denir. Bu, fitreden farklıdır” şeklinde konuştu.
Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte fitreye ilişkin sorular yeniden gündeme geldi. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından açıklanan 2026 yılı fitre miktarı sonrası vatandaşlar, fitrenin kimler tarafından verileceği, ne zaman ödeneceği ve kimlere verilemeyeceği gibi konuları araştırıyor. İşte fitreyle ilgili en sık sorulan sorular ve yanıtları.
KISACA MERAK EDİLEN TÜM SORULAR
Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından yapılan açıklamaya göre, 2026 yılı Ramazan ayından 2027 Ramazan ayına kadar geçerli olmak üzere fitre miktarı 240 TL olarak belirlendi. Bu tutar, bir kişinin günlük asgari gıda ihtiyacı esas alınarak hesaplandı.
FİTRE NE ZAMAN VERİLİR?
Fitre, Ramazan Bayramı sabahı tan yerinin ağarmasıyla vacip hale gelir. Ancak Ramazan ayı içinde, bayramdan önce herhangi bir zamanda verilmesi caizdir. Bayram namazına kadar verilmesi tavsiye edilmektedir.
FİTRE KİMLER TARAFINDAN VERİLİR?
Temel ihtiyaçlarının dışında nisap miktarı mala sahip olan her Müslüman, fitre vermekle yükümlüdür. Nisap miktarı, yaklaşık 80,18 gram altın değerine denk gelen mal veya para olarak kabul edilmektedir. Fitre, oruç tutup tutmama durumuna bağlı değildir.
ÇOCUKLAR ADINA FİTRE VERİLİR Mİ?
Ergin olmayan çocukların fitresi, anne veya baba tarafından verilir. Bakmakla yükümlü olunan kişiler için fitre verilmesi dini bir yükümlülüktür.
FİTRE KİMLERE VERİLİR?
Fitre, fakir ve muhtaç kişilere verilir. Geliri temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyen kimseler fitre alabilir. Zekat almaya uygun olan kişiler, fitre de alabilir.
FİTRE KİMLERE VERİLEMEZ?
Fitre; anne, baba, dede, nine, eş, çocuklar ve torunlara verilemez. Ayrıca maddi durumu yerinde olan kişilere ve zengin kimselere fitre verilmesi caiz değildir.
FİTRE PARA DIŞINDA VERİLEBİLİR Mİ?
Fitre, gıda maddeleri gibi ayni olarak verilebileceği gibi para olarak da ödenebilir. Günümüzde yaygın uygulama, fitrenin nakdi olarak verilmesi yönündedir.
FİTRE TEK KİŞİYE Mİ VERİLİR, BÖLÜNEBİLİR Mİ?
Bir fitre tutarı, bir kişiye verilmelidir. Bir fitre birden fazla kişi arasında bölünemez. Ancak bir kişi, birden fazla kişiye ayrı ayrı fitre verebilir.
FİTRE VE ZEKAT AYNI MIDIR?
Fitre ve zekat farklı ibadetlerdir. Fitre, Ramazan ayına özgü olup sabit bir miktardır. Zekat ise malın belirli bir oranı üzerinden hesaplanır ve yılın herhangi bir zamanında verilebilir.
ORUÇ TUTAMAYANLAR NE YAPMALI?
Ramazan ayında oruç tutamayan ve tutamadığı oruçları kaza etme imkanı bulunmayan kişiler, tutamadıkları her gün için bir fitre miktarı fidye verir. Bu uygulama fitreden farklı bir yükümlülüktür.