Tütün kullanımının küresel sağlık üzerindeki ağır etkisini inceleyen yeni araştırma, sigaranın yalnızca kullananları değil, aynı ortamda bulunan milyarlarca kişiyi de tehdit ettiğini ortaya koydu. 204 ülke ve bölgeden elde edilen verilerin değerlendirildiği çalışmada, pasif içiciliğin küresel ölçekteki hastalık ve ölüm yükü hesaplandı.
Araştırmacılar, tütün dumanına istem dışı maruz kalmanın önlenebilir bir sağlık tehdidi olduğuna dikkat çekerken, pasif içicilik açısından güvenli kabul edilebilecek bir maruziyet düzeyi bulunmadığını vurguladı.
767 MİLYON ÇOCUK SİGARA DUMANINA MARUZ KALDI
Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri çocuklara ilişkin veriler oldu. 2023 yılında pasif içiciliğe maruz kalan 2,7 milyardan fazla kişinin 767 milyonunu 0-14 yaş arasındaki çocukların oluşturduğu hesaplandı.
Pasif içicilik çocuklarda özellikle solunum sistemi üzerinde ağır bir yük oluşturdu. Araştırmaya göre tütün dumanına maruz kalmayla bağlantılı olarak çocuklarda yaklaşık 5,2 milyon solunum yolu enfeksiyonu vakası meydana geldi.
Çocukların kendi tercihleri dışında maruz kaldıkları bu risk, ev içindeki sigara kullanımını da küresel tütünle mücadelede kritik başlıklardan biri haline getiriyor.
1,66 MİLYON ERKEN ÖLÜM
Pasif içiciliğin sonuçları yalnızca hastalıklarla sınırlı kalmadı. Çalışmada 2023 yılında yaklaşık 1,66 milyon erken ölümün pasif içicilikle bağlantılı olduğu hesaplandı.
İskemik kalp hastalığı ve solunum yolu enfeksiyonları, pasif içicilikle ilişkilendirilen önemli sağlık sorunları arasında yer aldı. Aynı yıl tütün kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle dünya genelinde yaklaşık 8 milyon kişinin yaşamını yitirdiği belirtilirken, veriler sigara kullanmayanların da bu ölüm yükünden ciddi ölçüde etkilendiğini gösterdi.
SİGARAYI İÇMEK GEREKMİYOR, YANINDA OLMAK YETİYOR
Pasif içicilikte kişi hem yanan sigara veya diğer tütün ürünlerinden doğrudan çevreye yayılan dumana hem de sigara içen kişinin dışarı verdiği dumana maruz kalıyor. Böylece tütün kullanmayan kişiler de çok sayıda zararlı kimyasal bileşiği soluyor.
Özellikle yanan tütün ürününden doğrudan çevreye yayılan dumanın filtreden geçmemesi, toksik ve kanserojen maddelere maruziyet açısından ayrı bir risk yaratıyor. Araştırma da tütün dumanına maruz kalmanın güvenli kabul edilebilecek bir alt sınırının bulunmadığına dikkat çekiyor.
SİGARA İÇME ORANI DÜŞTÜ AMA TEHLİKE AZALMADI
Dünya genelinde sigara kullanım oranlarının 1990’dan bu yana gerilemesine rağmen pasif içiciliğe maruz kalan toplam insan sayısında aynı ölçüde bir düşüş yaşanmadı. Araştırmacılar bu tabloyu küresel nüfus artışı ve bazı bölgelerde devam eden yüksek maruziyet oranlarıyla ilişkilendirdi.
Özellikle Afrika ve Orta Doğu’daki artışların küresel tablonun iyileşmesini sınırladığı belirtildi. Böylece tütün kullanımındaki oransal düşüşe rağmen dünya genelinde milyarlarca insan başkalarının kullandığı tütün ürünlerinin oluşturduğu dumana maruz kalmaya devam etti.
KADINLARDA GÖRÜNMEYEN RİSK
Araştırmanın dikkat çektiği gruplardan biri de kadınlar oldu. Kadınların sigara kullanım oranının görece düşük olduğu bazı bölgelerde dahi pasif içiciliğe maruziyetin yüksek olduğu ve bunun kadın sağlığı açısından yeterince görünür bir risk faktörü olarak ele alınmadığı belirtildi.
Bu tablo, yalnızca aktif sigara kullanım oranlarına bakmanın tütünün gerçek sağlık yükünü ortaya koymak için yeterli olmadığını gösteriyor. Özellikle ev ortamında tütün dumanına maruz kalan kadın ve çocukların, kendileri sigara kullanmasa bile uzun süreli sağlık riskleriyle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekiliyor.
ARAŞTIRMACILARDAN HÜKÜMETLERE ÇAĞRI
1990-2023 dönemini kapsayan ve 204 ülke ile bölgeden verilerin incelendiği araştırma, pasif içicilikle mücadelede mevcut önlemlerin güçlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaştı. Araştırmacılar özellikle kadınların ve çocukların korunması için dumansız alan politikalarının daha etkili uygulanması gerektiğini vurguladı.
Ortaya çıkan küresel tablo, sigaranın sağlık faturasının yalnızca onu kullananlarla sınırlı olmadığını bir kez daha gösterdi. 2023’te milyarlarca insan kendi sigarası olmadığı halde tütün dumanını solurken, yaklaşık 1,7 milyon erken ölüm pasif içicilikle ilişkilendirildi.
