ABD’nin uzun süredir tartışma konusu olan vize randevu yoğunluğuna karşı geliştirdiği yeni model, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Özellikle iş, eğitim ve turistik vize başvurularında yaşanan aylarca süren bekleme süreleri nedeniyle başlatılan pilot program, “öncelikli randevu” sistemi üzerine kuruldu. Uygulama kapsamında standart vize ücretine ek olarak yaklaşık 750 dolar (güncel kurla 30–35 bin TL civarı) ödeme yapan başvuru sahipleri, sıraya girmeden çok daha kısa sürede mülakat hakkı elde edebilecek.
10 GÜNDE MÜLAKAT DÖNEMİ
Yeni sistemin en dikkat çekici noktası, hızlandırılmış randevu süresi oldu. Normal şartlarda haftalar, hatta bazı ülkelerde aylar sürebilen vize mülakat randevuları, ek ödeme yapan başvuru sahipleri için 10 gün içinde planlanabilecek. ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, bu uygulamanın “zorunlu değil, isteğe bağlı bir hızlandırma hizmeti” olduğunu vurguluyor. Yani başvuru sahipleri isterlerse standart sırada beklemeye devam edebilecek, isterlerse ek ücret karşılığında süreci öne çekebilecek.
“PARA VEREN ÖNE GEÇECEK Mİ?”
Uygulamanın duyulmasının ardından en çok tartışılan konu, sistemin adalet boyutu oldu. Eleştiriler, ekonomik gücü daha yüksek olan başvuru sahiplerinin avantajlı konuma geçeceği yönünde yoğunlaşıyor. Mevcut sistemde vize başvuruları zaten yoğunluk nedeniyle ciddi gecikmelere sahne olurken, yeni modelin “parayla hız” algısını güçlendirebileceği ifade ediliyor. Özellikle sosyal medyada “vize sırası satın alınabilir mi?” sorusu gündem oldu.
YOĞUNLUĞU AZALTMAK VE SİSTEMİ RAHATLATMAK
ABD tarafı ise uygulamayı farklı bir gerekçeyle savunuyor. Yetkililere göre amaç, artan başvuru sayısı nedeniyle oluşan yoğunluğu azaltmak ve konsolosluklardaki randevu yığılmasını dengelemek. Özellikle büyük şehirlerde ve yoğun göçmenlik başvurusu alan bölgelerde vize randevularının aylar sonrasına verilmesi, yeni sistemin devreye alınmasında etkili oldu.
VİZE VERİLMESİNDE DEĞİŞİKLİK YOK
Yetkililer, hızlandırılmış randevu sisteminin yalnızca başvuru süresini etkilediğini, vize onay sürecinde herhangi bir ayrıcalık yaratmadığını özellikle belirtiyor. Yani ek ücret ödeyen bir başvuru sahibi sadece daha erken mülakata girebilecek, ancak vize alma şartları aynı şekilde değerlendirilmeye devam edecek.
KÜRESEL TEPKİLER VE TARTIŞMA
Uygulamanın duyulmasıyla birlikte uluslararası kamuoyunda da tartışmalar başladı. Bazı uzmanlar bunun “hizmet kalitesini artıran pratik bir çözüm” olduğunu savunurken, bazıları ise bunun vize sisteminde eşitlik ilkesini zedeleyebileceğini dile getiriyor. Özellikle uzun bekleme sürelerinden şikâyet eden başvuru sahipleri için sistemin cazip olabileceği, ancak düşük gelirli kişiler açısından yeni bir eşitsizlik algısı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
VİZEDE PARALI HIZ DÖNEMİ Mİ BAŞLIYOR?
ABD’nin başlattığı bu pilot uygulama, vize süreçlerinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor. 35 bin TL’lik ek ücret karşılığında hızlandırılmış randevu imkânı, hem büyük bir kolaylık hem de tartışmalı bir adım olarak değerlendiriliyor. Sistemin kalıcı hale gelip gelmeyeceği ise uygulamanın sonuçlarına göre belirlenecek.
