Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayisi, askeri iş birlikleri ve diplomatik ilişkiler üzerinden farklı coğrafyalarda etkinliğini artırmaya yönelik adımları uluslararası basının gündeminde yer almaya devam ediyor. ABD merkezli Eurasia Review’da yayımlanan analizde, Ankara’nın özellikle Pakistan ile geliştirdiği stratejik ilişkiler ve Güney Asya’ya yönelik açılımı ele alındı.
“Türkiye’nin Güney Asya’daki Çok Yönlü Dış Politikası” başlıklı değerlendirmede, Türkiye ile Pakistan arasındaki ilişkilerin son on yılda önemli bir dönüşüm geçirdiği ifade edildi. Başlangıçta daha sınırlı düzeydeki savunma ihracatlarıyla şekillenen ilişkilerin; silah transferleri, askeri eğitim, denizcilik erişimi ve resmi ittifak yapıları içeren daha kapsamlı bir ortaklığa dönüştüğü belirtildi.
Analizde, Ağustos 2026’da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması da Türkiye’nin bölgesel konumunu güçlendiren önemli gelişmelerden biri olarak değerlendirildi.
TÜRKİYE’NİN GÜNEY ASYA AÇILIMI DİKKAT ÇEKTİ
Eurasia Review’daki değerlendirmede, Türkiye’nin Güney Asya’daki dış politika hamlelerinin yalnızca ikili ilişkiler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği vurgulandı.
Türkiye’nin Pakistan, Bangladeş, Maldivler ve Somali üzerinden bölgedeki varlığını artırdığı belirtilirken, savunma sanayisi ürünlerinin bu politikanın önemli araçlarından biri olduğu ifade edildi.
Analizde, Pakistan’a yönelik deniz teknolojisi transferleri, Bangladeş ve Maldivler’e yönelik insansız hava aracı satışları ile Somali’deki eğitim ve üs faaliyetlerinin Ankara’nın bölgesel stratejisinin parçaları olduğu kaydedildi.
Türkiye’nin bölgedeki girişimlerinin ölçek açısından daha sınırlı olmasına rağmen yüksek stratejik etki oluşturmayı hedeflediği değerlendirmesi yapıldı.
SAVUNMA İHRACATLARI DİPLOMATİK ETKİYİ ARTIRIYOR
ABD basınında yer alan analizde, Türkiye’nin savunma sanayisi üzerinden kurduğu ilişkilerin ekonomik boyutun ötesine geçtiği belirtildi.
Savunma ürünlerinin satışının yanı sıra teknoloji transferi, ortak üretim ve uzun vadeli bakım anlaşmalarının, ülkeler arasında kalıcı teknik ve kurumsal bağlar oluşturduğu ifade edildi.
Bu modelin Türkiye’nin diplomatik erişimini de genişlettiği değerlendirilirken, özellikle Pakistan ile yürütülen korvet ve denizaltı modernizasyon programları örnek gösterildi.
Söz konusu projelerin Pakistan’ı Türkiye açısından yalnızca önemli bir savunma müşterisi değil, aynı zamanda Güney Asya’nın güvenlik meselelerine açılan stratejik bir kapı haline getirdiği belirtildi.
PAKİSTAN TÜRKİYE İÇİN STRATEJİK KAPI KONUMUNDA
Türkiye ile Pakistan arasındaki savunma iş birliklerinin ortak üretim, teknoloji transferi ve uzun vadeli bakım ortaklıklarını kapsadığına dikkat çekildi.
Analizde, Pakistan’ın Türkiye açısından Güney Asya’daki güvenlik politikalarına erişim sağlayan önemli bir ortak olduğu değerlendirmesi yapıldı.
Bangladeş ve Maldivler ile geliştirilen ilişkilerin ise Ankara’nın benzer iş birliği modelini daha küçük ülkelere doğru genişletme arayışını gösterdiği ifade edildi.
Türkiye’nin bu ülkelerle ilişkilerinde münhasır bir ittifak talep etmek yerine teknolojik ve savunma alanında alternatifler sunarak etkisini artırmaya çalıştığı belirtildi.
MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI YENİ BİR ALAN AÇTI
Analizin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ı kolektif savunma çerçevesinde bir araya getiren Mekke Ortak Savunma Anlaşması oldu.
Anlaşmanın henüz operasyonel açıdan sınanmadığı ve mekanizmalarının tam olarak şekillenmediği belirtilirken, uygulanabilirliğinin büyük ölçüde tarafların siyasi iradesine bağlı olduğu ifade edildi.
Buna karşın düzenli bakanlık istişareleri, daimi bir sekretarya ve yeni üyelere açık bir yapı oluşturulmasının Ankara açısından kalıcı bir diplomatik platform sağlayabileceği değerlendirildi.
ANKARA’NIN BÖLGESEL ETKİSİ GENİŞLEYEBİLİR
Eurasia Review’daki değerlendirmede, Mekke Anlaşması’nın Türkiye açısından yalnızca mevcut ortaklıkları güçlendiren bir yapı olmadığı, aynı zamanda Körfez güvenliği ile Güney Asya politikalarının kesiştiği alanda Ankara’nın rolünü artırabilecek bir platform oluşturduğu ifade edildi.
Analizin sonunda, Türkiye’nin Pakistan üzerinden Güney Asya’ya uzanan savunma ve diplomasi ilişkilerinin, Körfez bölgesindeki yeni iş birlikleriyle birleşmesi halinde Ankara’nın doğuya doğru genişleyen daha belirgin bir jeopolitik aktör haline gelebileceği değerlendirmesine yer verildi.
