ABD ile İran arasında devam eden diplomatik temaslarda önemli bir gelişme yaşandı. Tarafların barış anlaşması konusunda mutabakata vardığı ve anlaşmanın 19 Haziran'da İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanmasının planlandığı bildirildi. İran'ın yarı resmi Mehr Haber Ajansı, anlaşmaya ilişkin 14 maddelik taslak metni kamuoyuyla paylaştı.
ABD Başkanı Donald Trump daha önce yaptığı açıklamada İran ile anlaşmanın tamamlandığını ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasıyla ABD'nin deniz ablukasının kaldırılmasına onay verdiğini duyurmuştu. İran devlet medyası ise Tahran yönetiminin karşı tarafı savaşı sona erdirmeye zorladığını savundu.
14 MADDELİK TASLAKTA NELER VAR?
Mehr Haber Ajansı'nın yayımladığı taslakta öne çıkan başlıklar şöyle sıralandı:
- Lübnan dahil tüm cephelerde derhal ve kalıcı ateşkes ilan edilmesi.
- ABD'nin İran'ın iç işlerine müdahale etmeme taahhüdü.
- Deniz ablukasının kaldırılması.
- Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılması.
- ABD güçlerinin İran çevresindeki bölgelerden çekilmesi.
- Petrol ve petrokimya yaptırımlarının askıya alınması.
- İran'ın dondurulmuş mali kaynaklarına erişiminin sağlanması.
- ABD ve müttefikleri tarafından İran'ın yeniden yapılanması için 300 milyar dolarlık destek planı oluşturulması.
- Nükleer program ve yaptırımların kaldırılmasına ilişkin 60 günlük yeni müzakere süreci başlatılması.
- İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğini yeniden teyit etmesi.
- ABD'nin yeni yaptırım uygulamaması ve bölgedeki askeri varlığını artırmaması.
- İran'a ait bloke edilmiş 24 milyar dolarlık fonun serbest bırakılması.
- Anlaşmanın uygulanmasını denetleyecek izleme mekanizması kurulması.
- Nihai anlaşmanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanması.
FÜZE PROGRAMI MÜZAKERE DIŞINDA
Taslak metinde dikkat çeken unsurlardan biri de İran'ın füze programı ile bölgesel müttefik gruplara verdiği desteğin müzakere kapsamı dışında tutulması oldu. Nihai görüşmelerin yalnızca nükleer faaliyetler, yaptırımların kaldırılması ve ekonomik yeniden yapılanma başlıklarına odaklanacağı belirtildi.
HENÜZ NİHAİ ONAY VERİLMEDİ
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, yayımlanan metnin ilgili İran kurumları tarafından hâlen değerlendirildiğini ve nihai hale getirilmesi gerektiğini açıkladı. Bu nedenle taslak üzerinde son değişikliklerin yapılabileceği ifade ediliyor.
