Bloomberg'in haberine göre, lojistik şirketleri arasındaki iletişim kopukluğu nedeniyle kritik bir e-posta uyarısının gözden kaçması, parçaların Çin makamlarının eline geçmesine yol açtı. Olayın ardından ABD Kongresinde soruşturma başlatılırken, Pentagon askeri sevkiyatlara yönelik güvenlikönlemlerini yeniden değerlendirmeye aldı.
ABD'nin en gelişmiş savaş uçaklarından F-35'e ait iki parçanın uluslararası sevkiyat sırasında Çin'in kontrolüne geçmesi, Amerikan savunma sanayiindeki lojistik güvenlik açıklarını gündeme taşıdı. Avustralya'dan ABD'ye gönderilen parçaların normal şartlarda Çin üzerinden taşınmaması gerekirken, sevkiyat rotasında yapılan değişiklik sonucunda Hong Kong'a ulaştığı bildirildi.
Bloomberg'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, F-35 programında kullanılan ve hassas askeri teknolojiler barındıran parçaların Çin makamlarınca ele geçirilmesi, ABD Kongresinde inceleme başlatılmasına neden oldu.
F-35 PARÇALARI ÇİN'E NASIL ULAŞTI?
Olayın merkezinde, Avustralya'dan ABD'ye gönderilen iki F-35 parçasının nakliye güzergâhında yapılan değişiklik bulunuyor. Parçaların onarım veya imha amacıyla ABD'ye sevk edilmesi planlanırken, taşımacılık sürecinde beklenmedik bir gecikme yaşandı.
Başlangıçta Güney Kore ve Tayvan üzerinden San Francisco'ya ulaştırılması öngörülen gönderi, zaman kaybını telafi etmek amacıyla Hong Kong üzerinden yönlendirildi.
Ancak bu değişiklik, ABD'nin askeri teknoloji ihracatına ilişkin düzenlemeleri açısından ciddi bir sorun oluşturdu. F-35'e ait parçaların belirli ülke ve bölgeler üzerinden taşınması, hassas teknolojilerin korunmasına yönelik kısıtlamalara tabi bulunuyor.
KRİTİK E-POSTA GÖZDEN KAÇTI
Sevkiyatın yanlış yönlendirilmesinde lojistik şirketleri arasındaki iletişim eksikliğinin belirleyici rol oynadığı ortaya çıktı.
F-35'in üreticisi Lockheed Martin adına taşımacılık faaliyetlerini yürüten DSV şirketinin, sevkiyatın güzergâhına ilişkin önemli bir e-posta gönderdiği ancak UPS çalışanlarının bu uyarıyı zamanında fark etmediği belirtildi.
İki şirketin kullandığı bilgi teknolojileri sistemlerinin birbirinden farklı olması nedeniyle uyarının ilgili personele ulaşmadığı veya standart iş akışında dikkatten kaçtığı aktarıldı.
Böylece askeri ihracat kontrollerine tabi parçalar, gerekli güvenlik değerlendirmeleri tamamlanmadan Hong Kong üzerinden taşındı.
ÇİN'İN ELİNE GEÇEN PARÇALAR NEDEN ÖNEMLİ?
Yanlışlıkla Hong Kong'a gönderilen parçaların, F-35 savaş uçağının radar görünürlüğünü azaltmaya yönelik teknolojilerle bağlantılı olduğu bildirildi.
Sevkiyatta bulunan parçalar arasında radar emici özelliklere sahip kokpit kanopisi ile uçağın silah bölmesi kapısına ait bileşenlerin yer aldığı belirtildi.
F-35'in düşük görünürlük kabiliyeti, radar sinyallerini azaltan özel malzemeler ve gövde tasarımı sayesinde sağlanıyor. Bu nedenle söz konusu parçaların yetkisiz kişilerin eline geçmesi, uçağın teknolojik özelliklerinin incelenmesi ihtimalini gündeme getiriyor.
Bununla birlikte, Çin makamlarının parçalar üzerinde teknik inceleme gerçekleştirip gerçekleştirmediğine veya herhangi bir teknolojik bilgi elde edip etmediğine ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
ABD KONGRESİ HAREKETE GEÇTİ
Olayın ortaya çıkmasının ardından ABD Kongresindeki en az iki komitenin sevkiyat sürecini incelemeye aldığı bildirildi.
Kongre üyelerinin, hassas askeri teknolojilerin uluslararası taşımacılık sırasında nasıl korunduğu ve ihracat kontrol mekanizmalarının neden devreye girmediği konularında ilgili kurumlardan bilgi talep ettiği belirtildi.
Özellikle nakliye şirketleri arasındaki koordinasyon eksikliği ve sevkiyat rotalarının değiştirilmesine ilişkin denetim süreçleri incelemenin merkezinde yer alıyor.
PENTAGON'DAN 29 EYLÜL'DE KRİTİK BRİFİNG
Bloomberg'in aktardığı bilgilere göre, 29 Eylül'de gerçekleştirilen brifingde Pentagon'un lojistik faaliyetlerinden sorumlu yetkilisi Erica Plath, olayın ardından askeri sevkiyatların güvenliğini artırmaya yönelik çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
ABD Dışişleri Bakanlığının ihracat kontrollerinden sorumlu yetkilileri de olayla ilgili incelemelerin devam ettiğini bildirdi.
Söz konusu F-35 parçalarının mayıs ayının sonunda ABD'ye geri gönderildiği aktarılırken, sevkiyatın başlangıçta onarım veya imha amacıyla gerçekleştirildiği değerlendiriliyor.
