Türkiye’de aile sağlığı merkezleri (ASM), sağlık sistemimizin en yaygın ve en ulaşılabilir basamağını oluşturuyor. Vatandaşın ilk başvurduğu yer burası; tansiyonundan şekerine, aşıdan koruyucu hekimliğe kadar pek çok hizmet burada veriliyor. Ancak çok önemli bir alan bu sistemin dışında kalıyor, ağız ve diş sağlığı.
Bugün ülkemizde her yıl çok sayıda diş hekimi mezun oluyor. Ne yazık ki bu mezunların önemli bir kısmı kamuda istihdam edilemiyor, özel sektörde ise güvencesiz ve düşük ücretli çalışmak zorunda kalıyor. Öte yandan vatandaş tarafında tablo çok farklı değil: Devlet hastanelerinde diş randevuları aylar sonrasına veriliyor, birçok kişi basit bir diş ağrısı ya da iltihap için bile çözüm bulamıyor.
İşte tam bu noktada aile sağlık merkezlerinde diş hekimi istihdamı önemli ve gerçekçi bir çözüm olarak karşımıza çıkıyor.
ASM’ lerde görev alacak diş hekimleri, ileri tedavilerden ziyade ilk muayene, yönlendirme, basit müdahaleler ve koruyucu ağız-diş sağlığı hizmetleri sunabilir. Diş ağrısı, apseler, enfeksiyonlar, çocuklarda erken çürük tespiti gibi sorunlar ilk basamakta çözülebilir ya da doğru şekilde sevk edilebilir. Bu da hem hastanelerin yükünü azaltır hem de vatandaşın çilesini bitirir.
Elbette bu uygulamanın devlete bir maliyeti olacaktır. Ancak şunu açıkça görmek gerekir:
Erken müdahale, gecikmiş tedaviden her zaman daha ucuzdur.
Zamanında kontrol edilen bir çürük, ileride yapılacak kanal tedavisi ya da cerrahi işlemlerden çok daha düşük maliyetlidir. Aynı zamanda iş gücü kaybı, acil servis başvuruları ve gereksiz antibiyotik kullanımı da azalır.
Bu model aynı zamanda işsiz ya da mesleği dışında çalışmak zorunda kalan diş hekimleri için de bir nefes olur. Kamuda, toplum sağlığına doğrudan katkı sunabilecekleri bir alan açılmış olur. Yani bu adım sadece bir istihdam politikası değil, aynı zamanda sağlıkta bütüncül bakışın bir gereğidir.
Ağız ve diş sağlığı, genel sağlığın ayrılmaz bir parçasıdır. Bunu sistemin dışına itmek yerine, en temel sağlık birimi olan aile sağlık merkezlerine dahil etmek artık bir tercih değil, zorunluluktur.
Vatandaş için erişilebilirlik, hekimler için istihdam, devlet için uzun vadede tasarruf…
Doğru planlama ile herkesin kazandığı bir model mümkündür.
*Bu siteye yazılan köşe yazıları Türkinform'un editöryal politikasını yansıtmamaktadır. Köşe yazılarındaki görüşler yalnızca yazarları ilgilendirmektedir.*