Türkiye’nin Afrika Boynuzu’ndaki uzun süredir devam eden siyasi ve askeri varlığı, Mısır’ın Somali ile geliştirdiği güvenlik ilişkileriyle birlikte İsrail basınının gündemine taşındı. Analizlerde özellikle Berbera Limanı, Aden Körfezi ve Babülmendep hattının stratejik önemi öne çıkarken, bölgede farklı ülkelerin çıkarlarının giderek daha fazla kesiştiği değerlendirildi. Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud da İsrail’in Berbera’da deniz üssü kurmayı ve havalimanını kullanmayı planladığını iddia ederek buna karşı çıkacaklarını söyledi.
İSRAİL BASINI TÜRKİYE-MISIR EKSENİNE DİKKAT ÇEKTİ
İsrail merkezli Nziv’de yayımlanan analizde, Türkiye ile Mısır’ın Somali’de artan askeri işbirliğinin Afrika Boynuzu’ndaki mevcut dengeyi değiştirebileceği savunuldu.
Haberde bölgenin Türkiye-Mısır-Somali hattı ile İsrail, Etiyopya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Somaliland’ın çıkarlarının kesiştiği yeni bir rekabet alanına dönüşebileceği öne sürüldü.
MISIR’IN ASKERİ TESİS KURDUĞU İDDİASI
İsrail basınındaki haberde Somali’deki yerel kaynaklara dayandırılan iddiaya göre Mısır, ülkede askeri güç konuşlandırılmasına hazırlık amacıyla üs ve çeşitli askeri tesisler oluşturmaya başladı.
Bu iddia bağımsız ve resmî kaynaklarca doğrulanmış değil. Ancak Kahire ile Mogadişu arasındaki güvenlik işbirliğinin son dönemde bölgedeki jeopolitik tartışmaların önemli başlıklarından biri haline geldiği görülüyor.
BERBERA İSRAİL İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail’in Somaliland’daki Berbera Limanı’nda bir deniz üssü kurmayı ve kentteki havalimanından yararlanmayı planladığını öne sürdü.
Berbera, Aden Körfezi kıyısında ve Babülmendep Boğazı’na yakın konumuyla Kızıldeniz’deki deniz ticareti ve güvenlik hatları açısından stratejik önem taşıyor. Somali yönetimi ise Somaliland’ı ülkenin ayrılmaz parçası olarak görüyor ve İsrail’in bölgede askeri varlık oluşturmasına karşı çıkıyor.
TÜRKİYE’NİN SOMALİ’DEKİ VARLIĞI YENİ DEĞİL
Türkiye, Somali ile uzun süredir güvenlik, eğitim, altyapı ve savunma alanlarında işbirliği yürütüyor. Bu nedenle Ankara’nın bölgedeki etkisi yalnızca son gelişmelerle ortaya çıkmış bir unsur değil.
İsrail basınındaki son değerlendirmeyi farklılaştıran nokta ise Türkiye’nin mevcut varlığının Mısır’ın artan Somali angajmanıyla birlikte ele alınması ve bunun Kızıldeniz-Aden Körfezi hattındaki yeni güç dengesine etkisinin tartışılması oldu.
AFRİKA BOYNUZUNDA REKABET KIZIŞIYOR
Somali, Somaliland, Etiyopya ve Kızıldeniz hattında son dönemde yaşanan gelişmeler, Afrika Boynuzu’nu bölgesel ve küresel aktörlerin rekabet alanlarından biri haline getirdi.
Türkiye ve Mısır’ın Somali ile yakın ilişkileri sürerken, İsrail’in Somaliland ve özellikle Berbera’ya yönelik ilgisi de bölgedeki güvenlik hesaplarının daha karmaşık hale gelmesine yol açıyor. Somali yönetimi ise İsrail’in Somaliland’daki olası askeri varlığına açık biçimde karşı çıkıyor.
