Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de katıldığı Asya’da Karşılıklı İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı’nın (CICA) 7’nci Zirvesi’nin ardından önemli açıklamalarda bulundu. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilere değinen Fidan, iki ülke arasında zaman zaman farklı görüşlerin ortaya çıkabileceğini ancak bu durumun stratejik ilişkilere zarar vermemesi gerektiğini söyledi. Sosyal medyadaki dezenformasyon faaliyetlerine de dikkat çeken Fidan, “Ben birtakım suni problemlerin çok fazla şişirildiğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
“İKİ DEVLET, TEK MİLLET PRENSİBİ HER ALANDA KENDİNİ GÖSTERİYOR”
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin köklü bir geçmişe dayandığını belirten Fidan, iki ülkenin liderleri arasındaki bağın zor dönemlerde de sınandığını ifade etti. Fidan, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
“İki devlet, tek millet prensibi kendisini bütün alanlarda göstermektedir. Liderlerimiz arasında sarsılmaz bir dostluk ve kardeşlik bağı vardır. Bu bağ, çok zor zamanlarda, savaş zamanlarında ve kriz zamanlarında test edilmiş bir bağdır. Tabii ki zaman zaman belli konularda farklı perspektifler, farklı yaklaşımlar olabilir. Ancak bunların suistimal edilmesine, iki ülke arasındaki stratejik ilişkilerin yıpranmasına yol açmasına izin vermemek lazım.”
İki ülke arasındaki dayanışmanın uluslararası kamuoyu tarafından da yakından takip edildiğini belirten Fidan, ilişkilerin geçmişte olduğu gibi gelecekte de belirleyici olacağını vurguladı. Fidan, “İki ülke arasındaki sarsılmaz bağlar ve kardeşlik ilişkileri önemlidir. Bugün iki ülkenin ortaya koyduğu stratejik dayanışma uluslararası camia tarafından da yakından takip edilmektedir. Hem bugün hem geçmişimizde hem de geleceğimizde gerçekten ilişkilerimiz belirleyici olmuştur ve olmaya devam edecektir. Dolayısıyla bunu aşındıracak tavırlardan kaçınmamız gerekiyor” dedi.
SOSYAL MEDYA DEZENFORMASYONUNA DİKKAT ÇEKTİ
Türkiye ve Azerbaycan kamuoylarının yoğun bir etkileşim içerisinde olduğunu belirten Fidan, sosyal medya üzerinden yayılan yanlış bilgilerin iki ülke arasındaki ilişkileri olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Fidan, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Tabii ki Türk kamuoyu, Azerbaycan kamuoyu artık birbiriyle bütünleşmiştir. Sosyal medya ve iletişim son derece hareketli ve etkin hale gelmiştir. Bir toplumda olan diğerini, diğerinde olan da ötekini belli noktalarda etkiliyor. Kültürel, siyasal, sosyal ve finansal bütün alanlarda bir etkileşim var. Artık halklarımız çok yoğun bir etkileşim, dayanışma ve bütünleşme içerisinde. Şimdi buradan baktığımız zaman belli konulardaki yanlış bilgilendirmeler ciddi bir dezenformasyon faaliyetine sebep olabiliyor. Suistimal etmek isteyenlerin ekmeğine yağ sürebiliyor. Ben birtakım suni problemlerin çok fazla şişirildiğini düşünüyorum.”
“KARDEŞLER, KARDEŞLİK HUKUKUNA GÖRE KONUŞUR”
Türkiye ile Azerbaycan arasında ortaya çıkabilecek görüş ayrılıklarının iki ülkenin kendi arasında ele alınması gerektiğini belirten Fidan, sorunların sosyal medya üzerinden propaganda malzemesine dönüştürülmesine karşı çıktı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Bakü ziyareti öncesinde kendisine talimat ve direktiflerini ilettiğini açıklayan Fidan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile gerçekleştirdiği görüşmede de söz konusu konuların ele alındığını bildirdi. Fidan, şu ifadeleri kullandı:
“İki ülkenin liderlikleri de bu konuda oldukça hassas ve ihtimam gösterir durumdalar. Cumhurbaşkanımız, özellikle ben buraya gelmeden önce de kendisinin talimatlarını ve direktiflerini aldım. Bu konuda şartlar ne olursa olsun Türkiye-Azerbaycan ilişkisinin stratejik mahiyeti her türlü konunun üstündedir. Ancak belli konularda farklı yaklaşımlar ve farklı perspektifler olabilir mi? Olabilir. Bunu kardeşler kendi aralarında, kardeşlik hukukuna uygun bir şekilde konuşurlar. Birbirlerine pozisyonlarını anlatırlar. Belli farklı şartlar ve farklı perspektifler vardır. Bu son derece normaldir.”
Türkiye ile Azerbaycan’ın köklü bir geçmişe sahip olduğunu vurgulayan Fidan, sorunların bu geçmişe yakışır şekilde ele alınması gerektiğini belirtti. Fidan, “Biz kadim bir milletiz. Kendi sorunlarımızı da bu kadim geçmişe yakışır, bize yakışan bir şekilde oturup konuşuruz. Bunların sosyal medya üzerinden bir propaganda aracına dönüştürülmesine hiç gerek yok. Bugün burada Sayın Cumhurbaşkanı Aliyev ile yaptığımız görüşmede de bu çerçevede bu konuları ele aldık. Kendilerinin perspektifini ve görüşlerini dinledik. İki lider arasındaki sarsılmaz bağ en kuvvetli şekilde var olmaya devam edecektir” dedi.
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI İÇİN KARADENİZ MESAJI
Hakan Fidan, açıklamalarında Rusya-Ukrayna Savaşı ve Karadeniz’deki güvenlik durumuna da değindi. Türkiye’nin savaşın sona ermesi için yoğun çaba gösterdiğini belirten Fidan, Karadeniz’in çatışmaların dışında tutulmasının önemine dikkat çekti. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile de konuyu görüştüklerini belirten Fidan, Türkiye’nin hazırladığı teklifin hem Ukrayna hem de Rusya tarafına iletildiğini açıkladı. Fidan, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Karadeniz'deki gelişmeler biliyorsunuz, bizim pozisyonumuz başından itibaren bu savaşın tamamıyla durması yönündeydi. Bu konuda çok yoğun gayretlerimiz oldu. Ancak savaş, çeşitli bilinen sebeplerden dolayı tamamıyla durmuyor. En azından Karadeniz'in bu savaşın dışında kalması için çok yoğun bir çabamız oldu. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'la da bu konuda konuştuk. Burada onların perspektifini dinledik. Daha önce de konuşmuştuk. Türkiye'nin hazırladığı bir teklif var. Bunu Ukraynalılara da, Rus tarafına da iletmiştik. Bu ülkelerin söz konusu tekliflere karşı bir duruşları var. Onları aldık, onları dinledik. Bu sorunu daha yapıcı bir şekilde nasıl çözebiliriz?”
“KARADENİZ’DEKİ SEYRÜSEFER EMNİYETİ ÇOK ÖNEMLİ”
Karadeniz’deki güvenlik sorunlarının yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel ticareti ve gıda piyasalarını da etkilediğini belirten Fidan, özellikle gelişmekte olan ülkelerin yaşanan süreçten olumsuz etkilendiğini söyledi. Fidan, Karadeniz’deki durumun gıda ve enerji fiyatları üzerindeki etkisine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Çünkü Karadeniz'deki seyrüsefer emniyeti fevkalade önemli. Bu durum, dünya gıda piyasalarını çok yakından etkileyen bir hale dönüşmüş durumda. Özellikle Afrika ülkelerine buğday ticaretinin riske girdiğini görüyoruz. Diğer taraftan gıda fiyatlarının arttığını görüyoruz. Enerji fiyatlarının arttığını görüyoruz. Karadeniz'in ticarete kapalı olması nedeniyle belli oranda ortaya çıkan çok ciddi negatif sorunlar.”
Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki gelişmelere de değinen Fidan, deniz ticaretinde yaşanan sorunların küresel ekonomiye etkilerini değerlendirdi. Fidan, “Hürmüz Boğazı kapalı. Babülmendep Boğazı'nda da zaman zaman kısıtlamalar oluyor. Bütün bunlara ilave olarak Karadeniz'deki durum da devam ettiği sürece dünya ekonomisi, başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere büyük bir sıkıntı içerisine girmiş durumda. Türkiye bunu çözmek için elinden geleni yapıyor” diye konuştu.
