Sanayinin en temel girdilerinden biri olan bakırda tarihi bir seviye görüldü.
Londra Metal Borsası LME'de rafine bakırın tonu 14 bin 533 dolara ulaştı. Gün içinde yaklaşık yüzde 0,8 değer kazanan metal, ocak ayında kırılan önceki rekorun üzerine çıktı.
Son bir yıldaki artış yüzde 17 seviyesinde.
REKORUN ARKASINDA GÜMRÜK VERGİSİ BEKLENTİSİ
Fiyatı yukarı taşıyan ana etken ABD'nin rafine bakır ithalatına uygulaması beklenen gümrük vergisi.
ABD Ticaret Bakanlığı'nın konuya dair değerlendirmesi yaklaşık iki ay önce Beyaz Saray'a iletildi. Karar henüz açıklanmadı, ancak piyasadaki beklenti fiyatlamaya yansımış durumda.
Vergi ihtimali, alıcıları düzenleme yürürlüğe girmeden önce stok yapmaya yöneltiyor. Talebin öne çekilmesi de fiyatı yukarı itiyor.
Emtia piyasalarında beklentinin kendisi çoğu zaman kararın önüne geçiyor. Fiyat, düzenleme açıklanmadan önce olası sonucu fiyatlamaya başlıyor. Bakırdaki son hareket de bunun örneği olarak okunuyor.
STOKLAR ABD'DE TOPLANDI
Tablodaki ikinci belirleyici unsur stokların dağılımı.
Küresel bakır stokları yüksek seviyede bulunuyor. Ancak LME'nin dünya genelindeki depolarında bulunan miktar geriledi.
Stokların önemli bölümü ABD'de toplandı. Stokların tek bölgede toplanması, kısa vadede piyasaya erişilebilir bakır miktarını daralttı.
Arz sıkışıklığı beklentisi, fiyatın düşeceğini öngörerek pozisyon alan yatırımcıları da zor durumda bıraktı. Pozisyonların kapatılması fiyatı ek olarak yukarı taşıdı.
TALEP ZAYIF, FİYAT YÜKSELİYOR
Dikkat çeken nokta, rekorun güçlü talep koşullarında gerçekleşmemesi.
Küresel talep zayıf seyrediyor. Buna rağmen fiyatın rekor kırması, piyasada belirleyici olanın bu dönemde talep değil arz ve politika beklentisi olduğunu gösteriyor.
Uzun vadede ise arz ve talep dengesizliği fiyatı destekleyen ana unsur olarak öne çıkıyor. Yeni maden yatırımlarının üretime geçmesi uzun yıllar aldığı için arz tarafı talebe hızlı yanıt veremiyor.
Borsadaki güncel fiyatlar Londra Metal Borsası üzerinden takip edilebiliyor.
BAKIR NEREDE KULLANILIYOR?
Bakır fiyatının bu kadar yakından izlenmesinin nedeni kullanım alanının genişliği.
- Elektrik kabloları ve tesisat
- Enerji iletim ve dağıtım hatları
- İnşaat sektörü
- Otomotiv, özellikle elektrikli araçlar
- Beyaz eşya ve iklimlendirme
- Veri merkezleri ve elektronik
Elektrikli araçlar ve veri merkezleri, son yıllarda bakır talebini artıran yeni başlıklar arasında yer alıyor. Bir elektrikli otomobilde kullanılan bakır miktarı, içten yanmalı motorlu araçtakinin belirgin biçimde üzerinde.
FİYATLARIN YÜKSELMESİ TÜRKİYE'YE ETKİSİ NASIL YANSIYOR?
Bakır, borsada dolar üzerinden fiyatlanan bir emtia. Fiyattaki artış, bakır kullanan tüm sektörlere maliyet olarak yansıyor.
En doğrudan etkilenen alanlar elektrik tesisatı, kablo üretimi ve inşaat. Konut ve altyapı projelerinde kablo ve tesisat kalemi toplam maliyet içinde ayrı bir başlık oluşturuyor.
Ankara'daki organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren makine, elektrik ve otomotiv yan sanayi firmaları da bakır fiyatından etkilenen üreticiler arasında.
Fiyat artışının tüketiciye yansıması ise gecikmeli oluyor. Üreticiler ellerindeki stokla bir süre idare edebiliyor, yansıma yeni siparişlerle birlikte başlıyor.
Haberde yer alan veriler bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
