Azerbaycan, Ermenistan ve ABD, Washington’da gerçekleştirilen tarihi Barış Zirvesi’nin birinci yıl dönümünde ortak bildiri yayımladı. Üç ülke, geride kalan bir yılda Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinde kaydedilen ilerlemeleri ve Güney Kafkasya’nın ekonomik bağlantılarını güçlendirmeye yönelik atılan adımları kamuoyuyla paylaştı.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan bildiride, ABD Başkanı Donald Trump’ın bir yıl önce Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ı Beyaz Saray’da ağırladığı hatırlatıldı.
Zirvede Aliyev ve Paşinyan’ın barışa ilişkin ortak bildiriye imza attığı, Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanlarının ise “Barış ve Devletlerarası İlişkilerin Tesisi Hakkında Anlaşma” taslağını parafladığı belirtildi.
BARIŞ SÜRECİNDE BİR YIL GERİDE KALDI
Ortak bildiride, Washington’da ortaya konulan çerçevenin Azerbaycan ile Ermenistan arasında sürdürülebilir barışın sağlanması için somut bir yol haritası oluşturduğu ifade edildi.
Geride kalan bir yıllık dönemde iki ülke arasındaki sınır hattında istikrarın korunduğu belirtilirken, ilişkilerin normalleştirilmesi ve kalıcı istikrarın sağlanması amacıyla karşılıklı güveni artırmaya yönelik adımlar atıldığı kaydedildi.
Sınırların delimitasyonu konusundaki çalışmaların da barış sürecinin önemli başlıklarından biri olmaya devam ettiği vurgulandı.
TRIPP PROJESİNDE SOMUT ADIMLAR
Bildirinin öne çıkan başlıklarından biri, “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Yolu” olarak adlandırılan TRIPP projesi oldu.
Açıklamada, projenin son bir yılda kaydedilen ilerlemeler sayesinde fikir aşamasından uygulama sürecine geçtiği belirtildi.
TRIPP Kalkınma Şirketi’nin kurulmasına yönelik ABD-Ermenistan anlaşmasının bu kapsamda atılan önemli adımlardan biri olduğu ifade edildi.
Ermenistan’da güzergaha ilişkin mühendislik ve araştırma çalışmalarının devam ettiği bildirilirken, Azerbaycan’ın kendi topraklarında TRIPP güzergahına bağlanacak kara yolu ve demir yolu çalışmalarını büyük ölçüde tamamladığı açıklandı.
KARA YOLU, DEMİR YOLU VE ENERJİ HATTI
TRIPP güzergahının yalnızca kara ve demir yolu bağlantısıyla sınırlı kalmayacağı belirtildi.
ABD, Azerbaycan ve Ermenistan’ın güzergah boyunca elektrik enerjisi iletim hattının kurulmasını da desteklediği kaydedildi.
Planlanan ulaşım ve enerji bağlantılarının hayata geçirilmesi halinde Güney Kafkasya’daki bölgesel bağlantıların güçlendirilmesi ve doğu-batı yönündeki ticaret güzergahlarının çeşitlendirilmesi hedefleniyor.
ORTA KORİDOR İÇİN 201 MİLYON DOLAR
Bildiride Orta Asya, Hazar Denizi, Güney Kafkasya ve Avrupa arasındaki ulaşım bağlantısının önemli parçalarından biri olan Trans-Hazar Ticaret Güzergahı’na da yer verildi.
ABD’nin Güney Kafkasya ve Orta Asya’da Trans-Hazar Ticaret Güzergahı’na özel sektör yatırımlarını teşvik etmek amacıyla Trans-Hazar Girişim Fonu’na 201 milyon dolar tahsis ettiği açıklandı.
Söz konusu adım, Çin ve Orta Asya’dan başlayarak Hazar üzerinden Azerbaycan, Türkiye ve Avrupa’ya uzanan Orta Koridor’un geliştirilmesi açısından önem taşıyor.
AZERBAYCAN TRANSİT KISITLAMALARINI KALDIRDI
Ortak açıklamada Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ekonomik ilişkilerde yaşanan gelişmelere ilişkin dikkat çeken rakamlar da paylaşıldı.
Azerbaycan’ın Washington’daki Barış Zirvesi’nin ardından Ermenistan’a yönelik tüm transit kısıtlamalarını tek taraflı olarak kaldırdığı belirtildi.
Son bir yıl içerisinde Azerbaycan toprakları üzerinden Ermenistan’a ve Ermenistan’dan yaklaşık 60 bin ton yük taşındığı bildirildi.
ERMENİSTAN’A 20 BİN TON PETROL ÜRÜNÜ
İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde öne çıkan gelişmelerden biri de enerji alanında yaşandı. Bildiride Azerbaycan’ın son bir yılda Ermenistan’a 20 bin ton petrol ürünü tedarik ettiği açıklandı. Bakü ve Erivan’ın ikili ticaret hacminin artırılması yönündeki çalışmalarını sürdürdüğü de belirtildi.
Bu gelişmeler, uzun yıllar çatışmalarla gündeme gelen iki ülke arasındaki ilişkilerin ekonomik alanda da yeni bir sürece girdiğinin göstergeleri arasında değerlendiriliyor.
TELEKOMÜNİKASYONDA DA YENİ BAĞLANTI
Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki iş birliğinin telekomünikasyon alanına da taşındığı bildirildi.
İki ülkenin telekomünikasyon operatörlerinin, bölgesel bağlantı güzergahlarının çeşitlendirilmesini amaçlayan bir internet anlaşması imzaladığı açıklandı. Anlaşmayla Güney Kafkasya’daki telekomünikasyon altyapısının güvenilirliğinin artırılması ve bölgenin Avrasya telekomünikasyon ağları içerisindeki bağlantılarının güçlendirilmesi hedefleniyor.
AGİT MİNSK GRUBU DÖNEMİ SONA ERDİ
Ortak bildiride uzun yıllar Karabağ meselesinin çözümüne yönelik faaliyet gösteren AGİT Minsk Grubu’na ilişkin gelişmeye de yer verildi. Azerbaycan ve Ermenistan’ın ortak başvurusu üzerine AGİT Minsk Grubu ile bağlantılı yapıların feshedildiği hatırlatıldı.
Bu adımın, iki ülke arasındaki uzun süreli çatışma döneminin geride kaldığının göstergelerinden biri olduğu ifade edildi.
EGEMENLİK VE TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ VURGUSU
ABD, Azerbaycan ve Ermenistan, ortak açıklamada ülkelerin uluslararası alanda tanınmış sınırları içerisindeki egemenlik ve toprak bütünlüğüne desteklerini yeniden teyit etti.
Taraflar, 8 Ağustos Ortak Bildirisi’nin tamamen uygulanması ve Güney Kafkasya’nın ekonomik potansiyelinin ortaya çıkarılması yönündeki çalışmaların sürdürülmesi konusunda kararlı olduklarını bildirdi. Açıklamada barışın kısa sürede tamamlanabilecek bir süreç olmadığına dikkat çekilirken, Azerbaycan ile Ermenistan’ın kalıcı barış yönünde attığı adımların devam ettiği vurgulandı.
Washington’daki zirvenin ardından geçen bir yıllık süreçte ulaştırmadan enerjiye, ticaretten telekomünikasyona kadar farklı alanlarda atılan adımlar, Güney Kafkasya’da barış sürecinin ekonomik bağlantılarla desteklenmeye çalışıldığını ortaya koydu.
