ABD Merkez Bankası (Fed), yoğun siyasi ve hukuki incelemelerle geçen iki haftanın ardından bu haftaki faiz toplantısının sakin geçmesini hedefliyor. Başkan Donald Trump ise toplantı sonucundan büyük ihtimalle memnun kalmayacak. Fed’in faiz belirleme komitesi, geçen yıl gerçekleştirilen üç ardışık 25 baz puanlık indirimin ardından, kilit kısa vadeli faiz oranını yaklaşık yüzde 3,6’da sabit tutulması yönünde karar alacak gibi görünüyor.
Fed Başkanı Jerome Powell, Aralık toplantısı sonrasında, ekonomi verilerini yakın takibe alarak yeni bir faiz adımı atmadan önce beklemede kalmanın uygun olduğunu belirtmişti. Kısa vadeli faizler düşürülünce ipotek kredileri, taşıt kredileri ve şirket borçlanmaları gibi diğer borçlanma maliyetlerinde zaman içinde etkilenmeler yaşanabiliyor ancak piyasa koşulları da bu oranların belirlenmesinde etkili oluyor.
BAŞKAN POWELL SORUŞTURMAYLA KARŞI KARŞIYA
Bu haftaki Fed toplantısı, Ocak ayı başında ortaya çıkan önemli bir gelişmenin gölgesinde kalacak: Adalet Bakanlığı, Powell’ın geçen Haziran ayında 2,5 milyar dolarlık bina tadilatı ile ilgili ifadeleri kapsamında ceza soruşturması açarak Fed’e mahkeme celbi gönderdi. Powell, Fed Başkanları arasında ilk defa soruşturmayla karşı karşıya kalan isim oldu ve buna sert tepki gösterdi. Powell, 11 Ocak’ta yaptığı açıklamada, Fed’in faiz kararlarının siyasi değil ekonomik gerekçelere dayandığını vurguladı ve Adalet Bakanlığı’nın celpleri ‘‘bahane’’ olarak nitelendirdi.
Morgan Stanley’nin başekonomisti ve eski Fed çalışanı Michael Gapen ile benzeri ekonomistler, mevcut siyasi baskılara rağmen Fed’in faiz politikalarını normal akışı içinde sürdüreceğini belirtiyor. "Toplantıların kendi düzenli işleyişi var," diyen Gapen, politik müdahalelerin tartışmaların dışında kalacağını ifade etti.
FED TARİHİNDE BİR İLK
Adalet Bakanlığı’nın celbinden sonra, ABD Yüksek Mahkemesi geçen hafta Fed guvernörü Lisa Cook’un görevden alınıp alınamayacağını ele aldı. Lisa Cook’un, ipotek dolandırıcılığı iddialarına ilişkin reddi sonrası Trump yönetimi tarafından görevden alınması tartışma konusu oldu. Fed tarihindeki 112 yılda hiçbir başkan guvernörü görevden almamıştı. Yüksek Mahkeme’nin sözlü duruşmasında, dava sonuçlanana kadar guvernörün görevde kalmasına yönelik eğilim öne çıktı.
Çarşamba günü sona erecek olan iki günlük toplantıda, diğer Fed yetkilileri de faizlerin muhtemelen sabit tutulacağı yönünde işaret verdi. Geçen yıl Fed’in üç faiz indirimi, Trump’ın uyguladığı tarifeler sonucu istihdamda yaşanan yavaşlamayı kompanse etmeyi amaçlamıştı. Ancak Aralık ayı işsizlik oranındaki hafif gerileme ve düşük işsizlik başvuruları, işgücü piyasasında göreceli bir istikrar olduğunu gösteriyor.
ENFLASYON YÜKSEK KALMAYA DEVAM EDİYOR
Buna karşılık, tercih edilen enflasyon göstergeleri yüksek kalmaya devam ediyor. Kasım ayında yıllık enflasyon yüzde 2,8 ile bir önceki yıla göre yükseldi. Bu durum, hemen faiz indirimine gidilmesini zorlaştırıyor. Ekonomistler, şirketlerin işten çıkarmaları artırmadığı ve işsizlik yükselmediği sürece, Fed’in kısa vadede faizi indirmeyi düşünmeyeceğini belirtiyor.
Enflasyonun yıl içinde ekonomik beklentiler doğrultusunda düşmesi durumunda, Fed bahar ya da yaz aylarında yeniden faiz indirimi yapabilir. Wall Street yatırımcıları da bu yıl içinde iki kez 25 baz puanlık faiz indirimi öngörüyor. Birçok ekonomist, önümüzdeki aylarda ekonomik büyümenin hız kazanmasını bekliyor. Morgan Stanley uzmanı Gapen, Trump yönetiminin vergi indirimleriyle bu baharda vergi iadelerinin geçen yıla göre yüzde 20 civarında artabileceğini ifade ediyor. Ekonomi, 2023'ün üçüncü çeyreğinde yüzde 4,4 büyümüştü ve yılın son çeyreğinde benzer bir hızla büyümeye devam etmiş olabilir. Güçlü büyüme sürerse, Fed yetkilileri daha fazla faiz indirimi ihtiyacının azalmasını bekleyecekler.
POWELL'IN GÖREVİ MAYIS'TA SONA ERİYOR
Jerome Powell, 2018 yılından bu yana Fed başkanı olarak görev yapıyor; Trump tarafından atanıp Biden tarafından yeniden görevlendirildi. Başkanlık dönemi Mayıs ayında sona erecek, Trump’ın önümüzdeki günlerde yeni Fed başkanı adayını açıklaması bekleniyor. Adaylar arasında BlackRock’tan Rick Rieder, Ulusal Ekonomik Konsey direktörü Kevin Hassett, Fed guvernörleri Christopher Waller ve Kevin Warsh bulunuyor.
Powell, Fed başkanlığından ayrılırsa guvernör olarak kalma ihtimali belirsizliğini koruyor. Guvernörlük süresi 31 Ocak 2028’e kadar devam ediyor. Fed’in yedi üyeden oluşan Guvernörler Kurulu’nda başkanların büyük çoğunluğu görev süreleri sona erdiğinde kuruldan ayrılır. Powell, kurulda kalırsa, Beyaz Saray’ın kurul üzerinde kontrollü çoğunluk sağlama çabalarına engel olur ve kurula en uzun süre kalan başkan unvanını elde eder.
