Türkiye'de belediye başkanları yerel seçimlerde doğrudan seçmenlerin oyuyla belirleniyor. Ancak seçmenlerin görev süresi devam eden bir belediye başkanını imza toplayarak veya yeni bir oylama düzenleyerek doğrudan görevden almasını sağlayan bir sistem bulunmuyor.
BELEDİYE BAŞKANINI HALK GÖREVDEN ALABİLİR Mİ?
Bazı ülkelerde seçilmiş yöneticilerin görev süreleri tamamlanmadan seçmenlerin oyuyla görevden alınmasına imkan tanıyan "geri çağırma" sistemi uygulanıyor. Türkiye'deki belediye başkanları açısından ise mevcut mevzuatta böyle bir mekanizma yer almıyor.
Dolayısıyla belediye başkanına karşı imza kampanyası düzenlenmesi veya çok sayıda seçmenin başkanın istifasını istemesi, tek başına başkanlık görevinin hukuken sona ermesi sonucunu doğurmuyor.
BELEDİYE BAŞKANI HANGİ DURUMLARDA GÖREVDEN AYRILIR?
Belediye başkanlığının sona ermesine ilişkin esaslar 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda düzenleniyor. Ölüm ve istifa halinde belediye başkanlığı sona ererken kanunda belirtilen bazı durumların ortaya çıkması halinde başkanlık sıfatının Danıştay kararıyla sona ermesi de mümkün.
Göreviyle ilgili bir suç nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan belediye başkanı ise kesin hükme kadar İçişleri Bakanı tarafından geçici olarak görevden uzaklaştırılabiliyor. Geçici uzaklaştırma ile belediye başkanlığı sıfatının tamamen sona ermesi aynı hukuki sonucu ifade etmiyor. 
İMZA TOPLAMAK BELEDİYE BAŞKANINI DÜŞÜRÜR MÜ?
Vatandaşların belediye başkanının görevden ayrılması talebiyle imza toplaması siyasi veya toplumsal bir talep oluşturabilir. Ancak mevcut sistemde belirli bir imza sayısına ulaşılması belediye başkanının görevini otomatik olarak sona erdirmiyor veya zorunlu bir halk oylaması başlatmıyor.
Belediye başkanı kanunda belirtilen nedenlerden biri ortaya çıkmadığı sürece görevine devam edebiliyor.
BELEDİYE BAŞKANLIĞI BOŞALIRSA SEÇİM Mİ YAPILIR?
Belediye başkanlığı makamının görev süresi içinde boşalması halinde seçmenler otomatik olarak yeniden sandığa gitmiyor. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45. maddesinde belediye başkanlığının boşalması durumunda uygulanacak usul düzenleniyor.
Kanundaki genel düzenlemeye göre belediye meclisi, kendi üyeleri arasından belediye başkanını seçmek üzere toplanıyor. Ancak kanunda belirtilen bazı özel durumlarda farklı görevlendirme hükümleri uygulanabiliyor.
Seçmenlerin mevcut belediye başkanını doğrudan değiştirmesinin olağan yolu ise bir sonraki yerel seçimde başka bir adaya oy vermek.
