Kırgızistan’ın dönem başkanlığında gerçekleştirilen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı sona erdi. Başkent Bişkek’teki Irıs Ordo Kongre Merkezi’nde Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un başkanlığında düzenlenen zirveye, örgüte üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanları katıldı.
“ŞİÖ’nün 25 Yılı: Sürdürülebilir Barış, Kalkınma ve Refah İçin Birlikte” sloganıyla gerçekleştirilen toplantı sonunda, örgütün kuruluşunun çeyrek asrını simgeleyen “ŞİÖ 25. Yıldönümü Bişkek Deklarasyonu” kabul edilirken, çeşitli alanlarda toplam 28 belge imzalandı.
BİŞKEK DEKLARASYONU KABUL EDİLDİ
Zirvenin en önemli siyasi sonuçlarından biri, ŞİÖ’nün 25. yılı dolayısıyla hazırlanan Bişkek Deklarasyonu’nun kabul edilmesi oldu. Deklarasyonda üye ülkelerin bölgesel güvenlik, ekonomik iş birliği, sürdürülebilir kalkınma ve ortak gelecek vizyonuna ilişkin yaklaşımları kayıt altına alındı.
Kırgızistan Dışişleri Bakanı Ceenbek Kulubayev, zirve sonrasında yaptığı değerlendirmede toplantının sonuçlarını beş temel başlık altında topladı. Kulubayev, üye ülkelerin Kırgızistan’ın dönem başkanlığındaki çalışmalarını olumlu değerlendirdiğini ve ülkesinin ŞİÖ’nün uluslararası konumunun güçlendirilmesine katkı sunduğunu belirtti.
ŞİÖ TÜZÜĞÜNDE DEĞİŞİKLİK İÇİN PROTOKOL İMZALANDI
Zirvede örgütün kurumsal yapısına yönelik adımlar da atıldı. Devlet başkanları, ŞİÖ Tüzüğü’nde değişiklik ve eklemeler yapılmasını öngören protokolü imzaladı.
Bu adımla birlikte örgütün değişen bölgesel ve küresel koşullara daha etkin biçimde yanıt verebilmesi, kurumsal mekanizmaların güncellenmesi ve üye ülkeler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.
Bişkek’te ayrıca Sınır Aşan Organize Suçlarla Mücadele Merkezi’nin kurulması da zirvenin öne çıkan kararlarından biri oldu. Merkezin, üye ülkeler arasındaki güvenlik iş birliğinin geliştirilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.
YAPAY ZEKA, ENERJİ VE YEŞİL KALKINMA İÇİN YENİ ADIMLAR
Zirve kapsamında imzalanan 28 belge, güvenlikten teknolojiye, çevreden enerjiye kadar geniş bir alanı kapsadı. Taraflar iklim değişikliğiyle mücadele, yeşil kalkınma ve yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik iş birliğinin artırılması konusunda yeni kararlar aldı.
Liman ve lojistik merkezlerinin geliştirilmesi, uluslararası bilgi güvenliği, enerji sistemleri ve afetlere müdahale gibi alanlar da imzalanan belgelerde yer aldı. Böylece ŞİÖ ülkeleri arasındaki iş birliğinin yalnızca siyasi ve güvenlik meseleleriyle sınırlı kalmayarak ekonomik ve teknolojik alanlarda da genişletilmesi hedeflendi.
SENTETİK UYUŞTURUCU VE SUÇLA MÜCADELE GÜNDEMDEYDİ
Toplantıda sınır aşan suçlarla mücadeleye ilişkin yeni mekanizmalar üzerinde de duruldu. Sentetik uyuşturucular ve bunların üretiminde kullanılan öncül maddelerle mücadele, suçla mücadelede yasal çerçevenin güncellenmesi ve uluslararası bilgi güvenliğinin güçlendirilmesi konusunda belgeler imzalandı.
Afet yardımları ve aile kurumunun güçlendirilmesine yönelik başlıklar da kabul edilen belgeler arasında yer aldı. Böylece zirvenin sonuçları güvenlik, sosyal politikalar ve insani iş birliğini kapsayan daha geniş bir çerçeveye taşındı.
4 BİN 50 METRELİK ZİRVEYE ŞİÖ ADI VERİLDİ
Zirvenin sembolik kararlarından biri de Ala-Arça Devlet Doğa Parkı sınırları içindeki isimsiz bir dağ zirvesine ilişkin oldu. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un kararıyla, 4 bin 50 metre yükseklikteki zirveye resmi olarak “Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi” adı verildi.
Bişkek’te iki gün boyunca devam eden temasların ardından Kırgızistan’ın ŞİÖ dönem başkanlığı kapsamındaki zirve programı tamamlandı. Kırgızistan Dışişleri Bakanı Kulubayev, örgütün bir sonraki devlet başkanları zirvesinin ise Pakistan’da gerçekleştirileceğini açıkladı.
