Booking, Expedia ve Airbnb gibi yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye'deki faaliyetlerini düzenleyen kanun teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi. Teklifin Genel Kurulda da kabul edilerek yasalaşması halinde dijital konaklama platformları açısından Türkiye'de yeni bir dönem başlayacak.
Düzenlemeyle yabancı platformlara Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi alma, Türkiye'de temsilci bulundurma, turizm payı ödeme ve dijital vergi yükümlülüklerini yerine getirme şartı getirilmesi öngörülüyor. Ayrıca yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alacağı komisyona yüzde 17 üst sınır getirilecek.
YABANCI DİJİTAL KONAKLAMA PLATFORMLARINA HANGİ YÜKÜMLÜLÜKLER GETİRİLECEK?
Teklifle, Türkiye'deki tüketicilere hizmet sunan yabancı dijital platformların faaliyetleri izin, kayıt ve denetim esasına bağlanacak. Platformların hukuki ve mali sorumluluklarının açık biçimde belirlenmesi hedefleniyor.
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, düzenlemenin amacının tüketicinin hakkını korumak, kayıtlı işletmeleri gözetmek ve haksız rekabeti önlemek olduğunu belirterek, yabancı platformların faaliyetlerinin denetime tabi tutulacağını söyledi.
Düzenlemenin yasalaşması halinde platformların vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi, izin belgesi bedeli ödemesi ve turizm payı vermesi gerekecek.
YURT İÇİ KONAKLAMA SATIŞLARINDA KOMİSYON SINIRI NE OLACAK?
Kanun teklifinin dikkat çeken maddelerinden biri de dijital platformların yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda alabileceği komisyona getirilecek sınır olacak.
Buna göre platformların alacağı komisyon, hizmetin vergiler hariç bedelinin yüzde 17'sini aşamayacak.
Düzenlemeyle dijital platformların Türkiye turizminden elde ettiği gelir üzerinden turizmin tanıtımına katkı sağlaması da amaçlanıyor. Bu kapsamda 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun'da da değişiklik yapılması öngörülüyor.
DİJİTAL PLATFORMDAN YAPILAN REZERVASYONUN VERGİSİNİ Kİ ÖDEYECEK?
Dijital platformlar üzerinden gerçekleştirilen konaklama rezervasyonlarında, konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajın beyan edilmesi ve ödenmesi yükümlülüğü hizmeti sunan otelde olacak.
Böylece platform ile konaklama tesisi arasındaki görev ve mali sorumlulukların daha açık şekilde belirlenmesi hedefleniyor.
Alpaslan, Türkiye'deki tüketiciye hizmet sunan uluslararası platformların faaliyet alanlarının ve sorumluluklarının açık biçimde belirlenmesinin amaçlandığını ifade etti.
YABANCI PLATFORMALAR TÜRKİYE'DE HANGİ HİZMETLERİ SUNABİLECEK?
Teklifte yabancı dijital platformların doğrudan satış yapabileceği hizmet alanları da sınırlandırılıyor.
Buna göre platformlar doğrudan;
-
Turizm belgeli konaklama tesislerinin hizmetlerini,
-
Turizm amaçlı kiralama izinli konutları,
-
Uçak bileti satışlarını
sunabilecek.
Münhasıran seyahat acentacılığı kapsamında bulunan diğer hizmetlerin ise 1618 sayılı Kanun uyarınca yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulması gerekecek.
Araç kiralama hizmetlerinde de Ticaret Bakanlığından yetkili işletmeler aracılığıyla işlem yapılması öngörülüyor.
YABANCI DİJİTAL PLATFORMALAR İÇİN İZİN BELGESİ ZORUNLU MU OLACAK?
Teklif yasalaşırsa yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye'de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından iki yıl süreli izin belgesi alması zorunlu olacak.
İzin belgesi bedeli 5 milyon lira olarak belirlenirken, bu tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılması öngörülüyor.
İzin başvurusunda ise platformlardan bazı şartları yerine getirmeleri istenecek. Bunlar arasında;
-
Dijital hizmet vergisi mükellefiyeti,
-
Vergi borcunun bulunmaması,
-
Türkiye'de temsilci atanması,
-
Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi,
-
İzin belgesi bedelinin ödenmesi
yer alacak.
YABANCI PLATFORMLAR TÜRKİYE'DE TEMSİLCİ BULUNDURMAK ZORUNDA MI?
Düzenlemeyle yabancı platformlara Türkiye'de ulaşılabilir ve resmi tebligat yapılabilir bir temsilci bulundurma zorunluluğu getirilecek.
Böylece Türkiye'deki tüketicilere hizmet veren uluslararası platformların hukuki sorumlulukları açısından doğrudan muhatap bulunması amaçlanıyor.
Platformların ayrıca UETS adresini bildirmesi gerekecek. Bu sayede resmi bildirim ve tebligat süreçlerinin Türkiye'de yürütülmesi hedefleniyor.
YABANCI DİJİTAL PLATFORMALARLA YAŞANAN UYUŞMAZLIKLARDA HANGİ HUKUK GEÇERLİ OLACAK?
Teklifte tüketiciler açısından dikkat çeken bir başka düzenleme de uyuşmazlıkların hangi hukuk sistemi üzerinden çözüleceğine ilişkin.
Buna göre yabancı dijital platformların Türkiye'deki faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor.
Düzenlemeyle tüketicilerin satın aldıkları hizmet nedeniyle ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda hak arama süreçlerinin hukuki zemininin netleştirilmesi amaçlanıyor.
KURALLARA UYMAYAN YABANCI PLATFORMALARA NE OLACAK?
Teklifte belirlenen yükümlülüklere aykırı hareket eden platformlar için idari para cezaları ve erişimin engellenmesi gibi yaptırımlar öngörülüyor.
Kanunun Genel Kurulda kabul edilerek yasalaşması halinde düzenlemenin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Halihazırda Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının ise yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde izin belgesi almak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurması gerekecek.
Başvuru yapmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında erişimin engellenmesine ilişkin hükümler uygulanacak.
Kanunun uygulanmasına ilişkin alt mevzuatın ise Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanması öngörülüyor.
DÜZENLEMEYLE NE AMAÇLANIYOR?
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, düzenlemenin temel amacının Türkiye'de tüketiciye hizmet sunan dijital platformların faaliyet alanlarını, mali sorumluluklarını ve hukuki muhataplarını netleştirmek olduğunu belirtti.
Alpaslan, düzenlemeyle dijital turizm hizmetlerinin izin, kayıt ve denetim esasına dayandırılacağını, tüketici haklarının korunmasının ve turizm sektöründe kurallı işleyişin güçlendirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
Teklifin Genel Kurul aşamasında kabul edilip edilmeyeceği ve yasalaşması halinde maddelerin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar önümüzdeki süreçte netleşecek.
