Motokurye kazalarının 2025 yılıyla birlikte artış göstermesi, çalışma koşulları ve sektörel düzenlemelere ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Özellikle şehir içi teslimatlarda yoğun şekilde görev alan motokuryelerin karıştığı trafik kazaları kamuoyunda geniş yer bulurken, 19 Ocak’ta olumsuz hava şartları nedeniyle motokuryelerin trafiğe çıkışına yasak getirilmesi de sektörde yaşanan sorunları bir kez daha görünür hale getirdi. Yaşanan gelişmelerle birlikte motokuryelerin çalışma modeli, uzun mesai saatleri, ücret kayıpları ve örgütlenme eksikliği tartışma konusu oldu.
Avukat Iyaz Çimen, motokuryelerin özellikle platformlar üzerinden yürüttüğü çalışma modeline ilişkin mevzuattaki eksiklikleri, yaşanan trafik kazalarını, uzun mesai saatlerini ve örgütlenme sorunlarını TÜRKINFORM muhabiri Yaren Tekin’e anlattı. Çimen, fiili çalışma koşullarının işçi statüsüne işaret ettiğini, buna rağmen motokuryelerin birçok haktan yararlanamadığını dile getirdi.
MEVZUATTA BAĞIMSIZ ÇALIŞMA MODELİ TARTIŞILIYOR
Avukat Iyaz Çimen, motokuryelerle ilgili mevzuata dair değerlendirmesinde, “Biz onların işçi olduğunu düşünüyoruz. Çünkü bağımlılık unsuru var. Başka bir yerde çalışamıyorlar” dedi. Çimen, motokuryelerin şirket kurmaya zorlandığını belirterek, “Bir kaza olduğunda ya da çalışılmayan günlerde ücret alamıyorlar. İş Kanunu’nun sağladığı avantajlardan yararlanamıyorlar” ifadelerini kullandı.
EN YAYGIN SORUN TRAFİK KAZALARI
Motokuryelerden gelen şikayetlerin başında trafik kazalarının geldiğini aktaran Çimen, “Şu anda en fazla trafik kazası problemiyle ilgileniyoruz” dedi. Bu durumun doğrudan mevzuatsal bir konu olmadığını belirten Çimen, son dönemde artırılan trafik cezalarıyla trafik bilincinin yükseltilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Çalışma sürelerinin de önemli bir sorun olduğuna dikkat çeken Çimen, “Tehlikeli bir meslek icra etmelerine rağmen 12-13 saat çalışıyorlar. Bu sürelerle iş güvenliği kapsamında istenen fayda sağlanamaz” diye konuştu.
KÖTÜ HAVA ŞARTLARI ÜCRET VE GÜVENLİK SORUNU YARATIYOR
Karlı ve olumsuz hava koşullarında iki tekerli araçların trafikte güvenli şekilde kullanılmasının mümkün olmadığını ifade eden Çimen, “En ufak bir kar yağışında bu araçların trafikten men edilmesi gerekir” dedi.
Bu tür yasakların ücret kaybına yol açtığını söyleyen Çimen, “Çalışamadıkları için ücret alamıyorlar. Bu durumlarda en azından ücretlerinin bir kısmını alabilecekleri bir sistem kurulmalı” ifadelerini kullandı.
PLATFORM ŞİRKETLERİ SEKTÖR GENELİNDE KARAR ALAMIYOR
Platform şirketlerin tüm sektörü bağlayacak kararlar alma yetkisi bulunmadığını belirten Çimen, “Platform şirketler kendi sistemlerinde düzenlemeler yapabilir ancak genel geçer kararları sektöre dayatamazlar” dedi.
Türkiye genelinde çok sayıda motokurye bulunduğunu ifade eden Çimen, “Ankara dışında güçlü bir örgütlenme yok. Ankara’da bir oda var ( Ankara Motosikletli Kuryeler Derneği ve Ankara Kuryeler Esnaf Odası) ancak Türkiye geneline hitap etmiyor” şeklinde konuştu.
KURYE VE PAKETÇİ AYRIMI
Sektörde kurye ve paketçi ayrımı yapıldığını aktaran Çimen, yaşanan sorunların ağırlıklı olarak paketçiler için geçerli olduğunu söyledi. Çimen, “Portföyü olan, kendi müşterisiyle çalışan kuryelerin bu tür sorunları yok. Asıl mağduriyet Trendyol, Yemeksepeti gibi platformlara bağlı çalışan paketçilerde yaşanıyor” dedi.
Paketçilerin düşük ücretlerle çok sayıda teslimat yapmak zorunda kaldığını belirten Çimen, “Paketçi 50 TL için günde 70-80 teslimat yapıyor. Bu durum ciddi bir çalışma baskısı oluşturuyor” ifadelerini kullandı.
SEKTÖRDE ÖRGÜTLENME İHTİYACI BULUNUYOR
Motokuryelerin örgütlenme konusunda zorlandığını dile getiren Çimen, mesleğin yapısı gereği ortak hareket etmenin güç olduğunu söyledi. Çimen, “Ancak ölüm ya da ücret gibi herkesi etkileyen konularda bir araya gelebiliyorlar. Türkiye genelini kapsayan bir meslek yapılanmasına ihtiyaç var” dedi.
Pandemi süreciyle birlikte sektörün hızla büyüdüğünü belirten Çimen, motokuryelerin artık görmezden gelinemeyecek bir çalışma alanı haline geldiğini ifade etti.
