Deprem anında ve sonrasındaki ilk 72 saatte yapılan hataların, can kayıplarını artıran en kritik unsurlar arasında yer aldığı belirtiliyor. Uzmanlara göre vatandaşların en sık yaptığı hatalar arasında panikle merdivenlere yönelmek, asansör kullanmaya çalışmak, güvenli alan oluşturmadan dışarı çıkmak ve deprem çantası ile aile iletişim planını önceden hazırlamamak bulunuyor. Özellikle ilk saatlerde yanlış bilgi ve paniğin, arama-kurtarma çalışmalarını da olumsuz etkileyebildiği ifade ediliyor.
Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından toplumda deprem farkındalığının arttığı görülse de uzmanlar, bilincin hâlâ yeterli seviyeye ulaşmadığı görüşünde birleşiyor. Birçok kişinin deprem anında nasıl davranacağını teorik olarak bildiği ancak bunu günlük yaşamda uygulamaya dönüştürmediği vurgulanıyor. Deprem uzmanları, afetlere karşı gerçek hazırlığın yalnızca depremi konuşmakla değil, düzenli tatbikat yapmak, güvenli yaşam alanları oluşturmak ve ilk 72 saate yönelik bireysel hazırlıkları tamamlamakla mümkün olduğuna dikkat çekiyor.
“DEPREM BİLİNCİ OLSAYDI…”
Deprem Uzmanı Prof. Dr. Şerif Barış, Türkinform’dan Beyza Coşkun’a özel yaptığı açıklamada, şu ifadeleri kullandı:
“Bugün toplumun deprem bilinci ve yeterli seviyede olsaydı zaten ilk soru en sık yaptığı hayatı ata yapmazlardı. Bir kere temel en büyük hata bir deprem sarsıntısı hissedilir hissedilmez. Gerek bina içinde gerek bina dışında panikle sağa sola koşarak binalardan kaçmak, çıkmak en büyük hayati hatalardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Bu yıllardır karşı karşıya kaldığımız bir durum. Gereksiz yere sarsıntıyla beraber balkondan atlamak, camdan atlamak kesinlikle en yanlış davranışlardan biridir. Yine bir binadan kaçarken özellikle merdivenler en zayıf bölgeler olarak ilk çökmesi beklenen yerlerdir. Buralarda durmak, buralardan kaçışmak maalesef istenmeyen ölüm ve yaralanmalarla karşı karşıya kalıyor.”
AFET HAZIRLIK PLANI VURGUSU
Barış, depremlerle ilgili önlemlerde, bir ailenin afet hazırlık planı yapması gerektiğine dikkat çekerek, “Her nerede olursanız olun deprem sırasında ve sonrasında doğru davranışları öğrenmekle mümkündür. Bunu niye söylüyoruz? Çünkü depremler büyük ve size yakınsa yani yaşadığınız binaya yakınsa ayakta bile duramayabilirsiniz, devrilirsiniz, sağa sola çarparsınız. İkincisi elbette insanlar farklı güvensizlikler nedeniyle yıkılan binalardan o binaların altında kalmaktan korkuyorlar. Halbuki Türkiye'deki bütün büyük depremlere bakıldığında yan yas olan yani çöken yıkılan binaların tüm binalara oranının yüzde 1'den daha az olduğunu deprem mühendisi, yani yapı mühendisleri söylüyor bize ve gerçek rakamlarda bize bunların doğruluğunu ispat ediyor” değerlendirmesinde bulundu.
“BALKONLARDAN ATLAMAYA ÇALIŞIYORLAR!”
Barış, konuşmalarını şu sözlerle tamamladı:
“Yani gerek 6 Şubat Maraş depremleri olsun gerek 17 Ağustos ve 12 Kasım Kocaeli ve Düzce depremleri olsun bu oranlar kesin belirlenmiş rakamlardır. O nedenle yüzde 1'den daha az bir binadan korkma sebebiyle bütün insanlar binalardan kaçarak kendilerini balkonlardan camlardan atarak binaların dışına çıkmaya uğraşıyorlar. Halbuki depremde en önemli doğru davranış sakin kalıp bulunduğun yerde hedef küçülterek yani vücudunuzun organlarını birbirine yaklaştıracak bir hareket olan çök kapan tutun hareketini yapmaları ve sarsıntının geçmesini beklemeleri lazım.”
