Plakları elle eşlemek, iki parçanın ritmini kulakla yakalamak, doğru anda geçiş yapmak… DJ’liğin analog döneminde bugün cihazların saniyeler içinde gösterebildiği birçok bilgi, DJ tarafından dinlenerek ve elle kontrol edilerek bulunuyordu.
Dijital sistemlerin yaygınlaşmasıyla birlikte parçaların BPM değerleri ekranda görünür hale geldi, müzik arşivleri tek bir cihazda toplanabildi ve “Sync” gibi özellikler iki parçanın temposunu otomatik olarak eşleyebilmeye başladı.
DJ, basın danışmanı ve gazeteci Erkan Ozbey’e göre teknoloji, DJ’liğin hem ekipmanını hem de çalışma biçimini değiştirdi.
ESKİDEN BPM’İ EKRAN SÖYLEMİYORDU
Bir parçanın dakikadaki vuruş sayısını ifade eden BPM, DJ setlerinde parçaların birbirine uyumlu biçimde bağlanmasında önemli rol oynuyor.
Analog sistemlerde DJ’in iki parçanın temposunu kulakla takip etmesi, hız farkını fark ederek elle ayarlaması ve ritimleri üst üste getirmesi gerekiyordu.
Bu süreç, yalnızca hangi şarkının ardından hangisinin çalacağını bilmekten çok daha fazla teknik kontrol gerektiriyordu.
PLAK VE CD DÖNEMİNDE GEÇİŞ ELLE YAPILIYORDU
Ozbey’in anlattığı dönüşümde en belirgin farklardan biri ekipmanlarda ortaya çıktı.
Plak ve daha sonra CD tabanlı sistemlerde parçaların ritimlerini birbirine oturtmak DJ’in müdahalesine daha fazla bağlıyken, dijital cihazlar müziğin temposunu ve yapısını ekranda gösterebiliyor.
Böylece DJ’in daha önce kulak ve ekipman hâkimiyetiyle yaptığı bazı işlemler yazılım ve donanım tarafından desteklenmeye başladı.
“SYNC” ÖZELLİĞİ OYUNU DEĞİŞTİRDİ
Yeni nesil DJ sistemlerinde bulunan Sync özelliği, farklı parçaların BPM değerlerini otomatik olarak birbirine yaklaştırabiliyor.
Bu özellik, özellikle teknik hazırlık süresini azaltırken DJ’liğe başlangıç eşiğini de geçmişe göre aşağı çekmiş durumda.
Ancak teknolojinin bir işlemi kolaylaştırması, ritim bilgisinin tamamen gereksiz hale geldiği anlamına gelmiyor. Parçaların nerede başlayıp bittiğini, müziğin enerjisini ve geçişin hangi noktada yapılması gerektiğini anlamak yine setin bütünlüğünü belirliyor.
BİNLERCE ŞARKI ARTIK TEK CİHAZDA
Teknolojik dönüşüm yalnızca geçiş tekniklerini değil, DJ’lerin müzik arşivini de değiştirdi.
Fiziksel plak veya CD arşiviyle çalışılan dönemden dijital müzik kütüphanelerine geçilmesi, binlerce parçanın çok daha küçük bir alanda taşınabilmesini sağladı.
Bu durum DJ’e çok daha geniş bir repertuvara anlık olarak ulaşma imkânı verirken, müzik seçiminin hızını da değiştirdi.
TEKNOLOJİ KOLAYLAŞTIRDI AMA DJ’İN ROLÜ BİTMEDİ
Dijital sistemlerin yaygınlaşması bazı teknik işlemleri kolaylaştırsa da DJ’in temel işi yalnızca iki şarkının temposunu eşitlemek değil.
Kalabalığın enerjisini okumak, doğru parçayı doğru anda seçmek, setin yükseliş ve düşüşlerini yönetmek ve birbirinden farklı parçalar arasında bir bütünlük kurmak hâlâ insan kararına bağlı.
Ozbey’in anlattığı dönüşüm de DJ’liğin ortadan kalkmasından çok, teknik yükün bir bölümünün cihazlara devredilmesiyle mesleğin çalışma biçiminin değiştiğini gösteriyor.
