Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik ve doğal gaz şirketlerinin fiyatı etkileyen hangi bilgileri ne kadar sürede açıklayacağını belirledi. Kurulun 15 Ekim tarihli ve 14967 sayılı kararına göre bir santralde arıza ya da bakım yüzünden kapasite düştüğünde şirket bunu olayın başlamasından itibaren en geç 1 saat içinde duyuracak.
Kurulun aynı toplantıda aldığı 14968 sayılı karar ise Şeffaflık Platformu'nda düzenli yayımlanacak 151 veriyi sıraladı. İki karar da 20 Ekim tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. İlk karar yayımıyla geçerli, ikinci karar ise 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.
EPDK 19 BİLGİYİ AÇIKLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNE BAĞLADI
14967 sayılı karar, 14 Şubat 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan ve enerji piyasalarında şeffaflık ile piyasa bozucu davranışları düzenleyen yönetmeliğin 5'inci maddesine dayanıyor. Kararın ekindeki listede elektrik, doğal gaz, emisyon ticaret sistemi (ETS) ve yenilenebilir enerji kaynak garanti (YEK-G) piyasalarından toplam 19 bilgi var. Şirketler bu bilgileri Enerji Piyasaları İşletme AŞ'nin (EPİAŞ) işlettiği Dahili Bilgi Platformu'na girecek.
Listedeki bilgiler üç gruba ayrılıyor. Santrallerin arıza ve bakımı, depolama tesislerinin devre dışı kalması, iletim hatlarındaki kısıtlar ve yeni santrallerin devreye alınması ilk grupta yer alıyor. Doğal gaz üretim, depolama, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve iletim tesislerindeki kapasite kısıtları ile ithalat ve ihracat noktalarındaki günlük akış sınırlamaları ikinci grubu oluşturuyor. ETS ve YEK-G piyasalarındaki tesislerin uzun süreli devre dışı kalması ve kapasite değişimleri de listede bulunuyor.
EPDK, 19 Ekim'de de elektrik piyasasını ilgilendiren beş yönetmelikte değişiklik yapmıştı.
30 MEGAVATIN ÜZERİNDEKİ KAPASİTE DEĞİŞİMİ AÇIKLANACAK
Karar her kapasite değişimi için bildirim zorunluluğu getirmiyor. Bir santralde ya da depolama tesisinde devre dışı kalan güç 30 megavatı, bir şirketin tüm tesislerinde toplam 50 megavatı bulduğunda bildirim eşiği aşılmış sayılıyor. Türkiye'de 30 megavat, orta ölçekli bir güneş santralinin kurulu gücüne denk geliyor.
Eşiğin altında kalan olaylar da tamamen kapsam dışında değil. Karara göre eşik altındaki bir gelişme, piyasada işlem yapan bir şirketin kararını değiştirecek nitelikteyse yine açıklanacak. Santrallerin yıllık devre dışı kalma planı gibi acil olmayan bilgiler ise mümkün olan en kısa sürede duyurulacak.
Bildirim yükümlülüğü yalnızca santral sahiplerinde değil. Listeye göre iletim lisansı sahibi, tedarik lisansı sahipleri, toplayıcılar, doğal gazda ithalat ve ihracat lisansı sahipleri ile BOTAŞ gibi iletim şirketleri de kendi alanlarındaki bilgileri açıklamakla yükümlü.
151 VERİ 1 OCAK 2027'DEN İTİBAREN YAYIMLANACAK
14968 sayılı kararla belirlenen 151 kalemlik liste, Şeffaflık Platformu'nda yayımlanacak piyasa verilerini kapsıyor. Elektrikte gün öncesi ve gün içi piyasa fiyatları, işlem hacimleri, dengeleme güç piyasasındaki sistem marjinal fiyatı, üretim ve tüketim miktarları ile baraj doluluk oranları listede yer alıyor. Doğal gazda ise BOTAŞ'ın iletim şebekesine giriş ve çıkış miktarları, depolama stokları ve yurt içi tüketim verileri yayımlanacak.
Her verinin yayımlanma zamanı ayrı belirlendi. Listede kimi veriler bir gün önceden, kimi veriler ertesi gün paylaşılacak. Karar 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek ve 6 Ocak 2022 tarihli 10711 sayılı eski Kurul Kararı aynı tarihte yürürlükten kalkacak.
KARAR ELEKTRİK FATURASINI DOĞRUDAN DEĞİŞTİRMİYOR
İki karar da konut ve iş yerlerine uygulanan elektrik ve doğal gaz tarifelerini düzenlemiyor. Kararlar şirketlerin bilgi paylaşımını düzenlediği için faturalarda kendiliğinden bir artış ya da indirim doğurmuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da 18 Ekim'de kış aylarında elektrik ve doğal gaza zam beklenmediğini açıklamıştı.
Düzenlemenin hedefi, büyük bir santralin devre dışı kalması gibi fiyatı etkileyen gelişmelerin bütün piyasa katılımcılarına aynı anda ulaşması. Böyle bir bilginin bazı şirketlere önce ulaşması, elektrik ticaretinde haksız kazanç kapısı açıyor. Yeni kurallar bu farkı kapatmayı amaçlıyor.
