Elektronik sigaraların yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkan atık sorunu giderek büyüyor. Özellikle tek kullanımlık elektronik sigaralar, kullanım ömürleri sona erdikten sonra çoğu zaman normal çöpe atılıyor. Ancak bu cihazların içinde bulunan lityum iyon piller, geri dönüşüm tesislerinde beklenmedik tehlikelere neden olabiliyor. Çöpe atılan elektronik sigaraların geri dönüşüm hattına ulaşmasıyla birlikte cihazların sıkışması, ezilmesi veya zarar görmesi, pillerin aşırı ısınmasına ve yangın çıkmasına neden olabiliyor.
GERİ DÖNÜŞÜM TESİSLERİ İÇİN GİZLİ TEHLİKE
Elektronik sigaraların boyutlarının küçük olması, oluşturdukları riski daha da sinsi hale getiriyor. Atıkların arasında kolayca fark edilmeyen cihazlar, geri dönüşüm tesislerindeki makinelerden geçerken zarar görebiliyor. Pilin hasar görmesiyle birlikte kısa devre meydana gelebiliyor ve saniyeler içerisinde yüksek sıcaklık oluşabiliyor. Bu durum ise geri dönüşüm tesislerinde yangın çıkması riskini artırıyor. Yangının başlamasının ardından alevlerin diğer atık malzemelere sıçraması, olayın çok daha büyük bir yangına dönüşmesine yol açabiliyor.
LİTYUM PİLLERİN ETKİSİ BÜYÜK
Tehlikenin merkezinde elektronik sigaraların içerisinde bulunan lityum piller yer alıyor. Lityum iyon piller; cep telefonlarından dizüstü bilgisayarlara, elektrikli araçlardan elektronik sigaralara kadar çok sayıda cihazda kullanılıyor. Ancak bu pillerin normal evsel atıklarla birlikte çöpe atılması, özellikle geri dönüşüm tesislerinde ciddi risk oluşturabiliyor. Elektronik sigaralar da küçük boyutları nedeniyle atıkların arasından ayıklanması zor ürünler arasında bulunuyor.
YANGINLAR TESİSLERİ ZOR DURUMDA BIRAKIYOR
Geri dönüşüm tesislerinde çıkan pil kaynaklı yangınların kontrol altına alınması da oldukça zor olabiliyor. Pillerin zarar görmesiyle başlayan yangınlar, tesislerde bulunan kağıt, plastik ve diğer yanıcı atıklara sıçrayabiliyor. Böylece başlangıçta birkaç santimetrelik bir cihazdan kaynaklanan sorun, kısa süre içerisinde büyük çaplı bir yangına dönüşebiliyor. Bu nedenle elektronik sigaraların normal çöp kutularına atılmaması gerektiği konusunda uyarılar yapılıyor.
“KULLAN-AT” ÜRÜNLERİN ATIK SORUNU BÜYÜYOR
Özellikle tek kullanımlık elektronik sigaraların yaygınlaşması, atık sorununu daha da görünür hale getiriyor. Kullanıcı cihazı kısa süre içerisinde tüketiyor ancak içerisinde bulunan pil ve elektronik parçalar ortadan kaybolmuyor. Bu cihazların kontrolsüz biçimde çöpe atılması, hem elektronik atık miktarını artırıyor hem de geri dönüşüm sistemleri açısından yeni bir risk oluşturuyor.
SADECE ÇEVRE DEĞİL, İŞÇİLER DE RİSK ALTINDA
Elektronik sigaraların neden olduğu tehlike yalnızca tesislerin zarar görmesiyle sınırlı değil. Geri dönüşüm tesislerinde çalışan personel de atıkların içerisindeki hasarlı pillerden kaynaklanan yangın ve patlama riskleriyle karşı karşıya kalabiliyor. Özellikle cihazın atıklar arasında fark edilmeden makinelere ulaşması, çalışanların müdahale süresini kısaltabiliyor. Bu nedenle elektronik cihazların ve özellikle lityum pil içeren ürünlerin uygun toplama noktalarına bırakılması büyük önem taşıyor.
KÜÇÜK BİR ELEKTRONİK SİGARA, BÜYÜK BİR YANGININ BAŞLANGICI OLABİLİYOR
Elektronik sigaraların oluşturduğu risk, ürünlerin kullanımından sonra da devam ediyor. Kullanıcıların “çöpe attım ve bitti” diye düşündüğü bir elektronik sigara, geri dönüşüm tesisine ulaştığında bambaşka bir tehlikeye dönüşebiliyor. Pilin ezilmesi veya delinmesiyle başlayan süreç, yangına kadar ilerleyebiliyor. Bu nedenle uzmanların temel uyarısı, lityum pil içeren elektronik cihazların normal çöpe atılmaması yönünde.
ELEKTRONİK ATIKLAR İÇİN DOĞRU ADRES ÖNEMLİ
Elektronik sigaraların da diğer elektronik cihazlar gibi uygun atık toplama sistemlerine yönlendirilmesi gerekiyor. Pillerin ve elektronik parçaların evsel atıklardan ayrı toplanması, hem geri dönüşüm tesislerindeki yangın riskinin azaltılması hem de değerli materyallerin geri kazanılması açısından önem taşıyor. Kısacası, elektronik sigaranın kullanımı bittiğinde tehlike sona ermiyor. Cebe sığan elektronik sigara, yanlış yere atıldığında tonlarca atığın bulunduğu bir tesisi yangın yerine çevirebiliyor.
