ABD'li milyarder Elon Musk, ülkedeki 18 yaş altı her çocuğa birer SpaceX hissesi vermeyi planladığını açıkladı. Hisse başına yaklaşık 147,96 dolarlık değer üzerinden yapılan hesaplamalar, taahhüdün toplam büyüklüğünü yaklaşık 10,7 milyar dolara çıkarıyor. Ancak hisselerin ne zaman ve hangi yöntemle devredileceği henüz netleşmedi.
Wall Street Journal'ın haberine göre ABD'de yaklaşık 72 milyon çocuk bulunuyor. Musk'ın açıklaması, çocukların uzun vadeli birikimlerini desteklemeyi amaçlayan tasarruf hesaplarının ve milyarderlerin bu hesaplara yönelik bağış planlarının yeniden gündeme gelmesine yol açtı.
TRUMP HESAPLARI BAĞIŞLARIN ÖNÜNÜ AÇTI
ABD yönetimi, çocukların mali geleceklerini desteklemek amacıyla “Trump Hesapları” olarak bilinen vergi avantajlı tasarruf sistemini hayata geçirdi. Program kapsamında 1 Ocak 2025 ile 31 Aralık 2028 tarihleri arasında doğan çocukların hesaplarına 1.000 dolar aktarılması öngörülüyor.
ABD Hazine Bakanlığı'nın temmuz ayında yaptığı düzenlemeyle halka açık şirketlerin kolayca işlem gören hisselerinin bu hesaplara bağışlanabilmesinin önü açıldı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaklaşık 70 milyon Trump Hesabı açıldığını bildirdi.
Musk, gelecek yıl ABD'deki her çocuğa SpaceX hisselerinden birini vereceğini duyururken, bunun benzer bağışların ilki olacağını söyledi. Ancak dağıtımın doğrudan Trump Hesapları üzerinden yapılıp yapılmayacağına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
ABD Başkanı Donald Trump da Musk'ın açıklamasını destekleyerek bu tür bağışların çocuklara “Amerikan Rüyası”ndan bir pay sunabileceğini ifade etti.
SPACEX'İN YANI SIRA DİĞER ŞİRKETLER DE DEVREDE
Hisse bağışı planları yalnızca Musk'la sınırlı değil. SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell, şirketin merkezinin bulunduğu Teksas bölgesine öncelik vererek, özellikle ortalama hane gelirinin düşük olduğu yerlerde yaşayan 11-17 yaş grubundaki iki milyondan fazla çocuğun hesabına hisse aktarmayı planladıklarını açıkladı.
Yapay zeka şirketi Anthropic'in kurucu ortağı ve başkanı Daniela Amodei ise şirket hisselerinin yüzde 5'ini yeni bir kamu yararı fonuna ayırmayı taahhüt ettiklerini duyurdu. Şirketin değeri belirli eşikleri aşarsa fona ek hisse aktarılması da planlanıyor. Ancak uygulama hissedar onayına tabi.
Bu adımlar, teknoloji şirketlerinin büyümesinden elde edilen değerin bir bölümünü çocukların birikimlerine veya kamu yararına yönelik çalışmalara aktarmayı amaçlayan yeni bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
MİLYARDERLER İÇİN VERGİ AVANTAJI DA VAR
Hisse bağışlarının arkasında yalnızca sosyal sorumluluk hedefi bulunmuyor. Finans uzmanlarına göre değer kazanmış şirket hisselerini nakde çevirerek bağışlamakla doğrudan hisse devretmek arasında önemli vergi farkları oluşabiliyor.
Bloomberg Economics'in hesaplamalarına göre ABD'de bir şirket kurucusu 10 milyar dolarlık hisseyi satıp nakit bağış yaptığında, normal koşullarda yüzde 23,8 veya daha yüksek federal sermaye kazancı vergisiyle karşılaşabiliyor. Hisselerin doğrudan devredilmesi ise bu kazanç vergisinin satış anında doğmasını önleyebiliyor. Vergi uygulamaları, bağışın yapısına ve ilgili kurallara göre değişebiliyor.
Bağışlanan hisselerin ilerleyen yıllarda değer kazanması halinde gelecekteki büyümenin çocukların hesaplarında birikmesi de mümkün. Böylece milyarderler, şirket hisselerinin bir bölümünü kendi varlıklarından çıkarırken uzun vadeli servet aktarımına katkıda bulunabiliyor. 
UZMANLAR: ASIL ÖNEMLİ OLAN HİSSELERİN GERÇEKTEN DEVREDİLMESİ
Hisse senetlerinin uzun vadede değer kazanması ve erken yaşta yatırım yapılmasının bileşik getiri etkisi yaratabilmesi, bu hesapların potansiyel avantajları arasında gösteriliyor. Ancak finans uzmanları, açıklanan bağış miktarlarının tek başına programın başarısını göstermeyeceği uyarısında bulunuyor.
Yatırım bankası Post Oak Group Yönetici Direktörü James Vrachas, USA Today'e yaptığı değerlendirmede başarının duyuruların yarattığı ilgiden çok hisselerin gerçekten teslim edilmesine, mülkiyet koşullarına ve uzun vadede sağlayacağı değere göre ölçülmesi gerektiğini belirtti.
Musk'ın yaklaşık 10,7 milyar dolarlık planı da şu aşamada bir taahhüt niteliğinde. Hisselerin hangi tarihte, hangi koşullarda ve hangi hesaplara aktarılacağı netleşmeden çocukların bu varlıklara kesin olarak sahip olduğu söylenemiyor.
