En düşük emekli aylığının 20 bin TL olarak belirlenmesinin ardından emeklilerin gelir tablosu netleşti. SGK uzmanı Özgür Erdursun’un açıkladığı rakamlar, emekli maaşlarındaki artışın geçim sorununu çözmekten uzak kaldığını gösterdi. Erdursun’a göre emeklilerin yaklaşık yüzde 90’ı 25 bin TL ve altında aylık alıyor ve bu kesim açlık sınırının altında kalıyor. Dosya bazlı açıklanan emekli sayılarının gerçeği tam yansıtmadığını belirten Erdursun, kişi bazında değerlendirildiğinde tablonun çok daha ağır olduğunu vurguladı.
AÇLIK VE YOKSULLUK SINIRI RAKAMLARLA ORTADA
Türk-İş’in Aralık ayı verilerine göre dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması, yani açlık sınırı 30 bin 143 TL olarak hesaplandı. Gıda dışındaki temel ihtiyaçlarla birlikte yoksulluk sınırı ise 98 bin 188 TL'ye ulaştı. Bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyeti de 39 bin 123 TL olarak belirlendi. Bu rakamlar, 25 bin TL ve altında maaş alan emeklilerin büyük çoğunluğunun açlık sınırının altında kaldığını ortaya koyuyor.
GELİR DAĞILIMI EMEKLİ ALEYHİNE ŞEKİLLENDİ
Özgür Erdursun’un paylaştığı verilere göre, emekli aylıklarına yapılan yüzde 12,19’luk artış sonrasında 25 bin TL' nin üzerinde maaş alanların oranı yalnızca yüzde 10 civarında kaldı. En düşük emekli aylığının 20 bin TL'ye tamamlanmasıyla birlikte 5 milyon 722 bin 223 kişi 25 bin TL'nin altındaki gelir grubunda yer aldı. Dul ve yetim aylığı alanlar ise hisse oranları nedeniyle çok daha düşük gelirlerle geçinmek zorunda kaldı.
Kişi bazında gelir dağılımı şu şekilde oluştu: Yaklaşık 5,7 milyon kişi 20 bin TL'nin altında aylık alırken yaklaşık 9,3 milyon kişi 20–25 bin TL aralığında sıkıştı. Aylığı 25 bin TL'nin üzerinde olanların sayısı ise yaklaşık 1 milyon 650 bin kişiyle sınırlı kaldı.
GERÇEK EMEKLİ SAYISI VE DOSYA FARKI
Erdursun’un aktardığına göre kendi primleriyle yaşlılık aylığı alan gerçek emekli sayısı 12 milyon 239 bin 971 kişi olarak tanımlanıyor. Dul, yetim, malul ve diğer aylıklarla birlikte SGK’dan ödeme alan kişi sayısı ise 16 milyon 973 bin 753’e ulaşıyor. Dul ve yetim aylıklarının hukuken emekli aylığı sayılmamasına rağmen çoğu zaman toplam emekli sayısına dâhil edildiğine dikkat çekiliyor. Bu durum, düşük gelirle geçinen kişi sayısının resmi tablolarda olduğundan daha az görünmesine neden oluyor.
ORTALAMA AYLIK TABANA YAKLAŞTI
Erdursun’a göre sorun yalnızca en düşük aylıklarla sınırlı olmuyor. Ortalama emekli aylıkları da hızla tabana yaklaşıyor. Resmi verilere göre en düşük aylık ile ortalama aylık arasındaki fark 2019 yılında yüzde 109 iken 2025’te yüzde 24’e, 2026’da ise yüzde 18’e kadar geriledi. 2026 itibarıyla ortalama emekli aylığı 23 bin 551 TL seviyesine düştü. Bu durum, uzun yıllar çalışanlarla daha kısa süre çalışanlar arasındaki maaş farkının giderek kapandığını ve emeklilerin düşük gelir düzeyinde eşitlendiğini gösteriyor.
SGK uzmanı Özgür Erdursun’un değerlendirmeleri, yapılan düzenlemelere rağmen emeklilerin büyük bölümünün açlık sınırının altında kaldığını ve emekli maaşlarındaki yapısal sorunun derinleşerek devam ettiğini ortaya koyuyor.