ABD’de ekonomi yönetiminin en kritik kurumlarından biri olan Fed, siyasi gerilimin merkezine oturdu. Fed Başkanı Jerome Powell, yayımladığı video mesajda, ABD Adalet Bakanlığı’nın Fed’e mahkeme celbi gönderdiğini ve Kongre’de verdiği bir ifade nedeniyle cezai soruşturma tehdidiyle karşı karşıya olduğunu duyurdu. Soruşturmanın zamanlaması, Powell ile Başkan Donald Trump arasındaki uzun süredir devam eden faiz tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
SORUŞTURMANIN ODAĞINDA YENİLEME PROJELERİ VAR
Powell’ın açıklamasına göre soruşturma, Washington’daki Fed’e ait tarihi binalarda yürütülen ve milyar dolarlık harcamaları kapsayan yenileme projeleriyle ilgili. İddialar, Powell’ın Senato Bankacılık Komitesi’ne verdiği ifadede bu projelerin kapsamı ve maliyeti konusunda Kongre’yi yanıltıp yanıltmadığına odaklanıyor. ABD basınına yansıyan bilgilere göre savcılar, Powell’ın kamuoyuna yaptığı açıklamaları ve Fed’in harcama kayıtlarını mercek altına aldı.
TRUMP’A YAKIN SAVCILAR SÜRECİ ONAYLADI
Basında yer alan haberlerde, soruşturmanın kasım ayında Trump’a yakınlığıyla bilinen bir savcı tarafından onaylandığı ileri sürüldü. Trump’a yakın çevreler, uzun süredir Fed’i yenileme projelerini kötü yönetmekle suçlarken, Başkan Trump da daha önce açıkça “hukuki adımlar” sinyali vermişti.
POWELL: “BU SİYASİ BASKI MESELESİ”
Jerome Powell, soruşturmanın teknik bir denetim sürecinden çok daha fazlası olduğunu savundu. “Bu mesele, Fed’in faiz oranlarını ekonomik veriler ve kanıtlar doğrultusunda mı belirleyeceği, yoksa siyasi baskı ve gözdağıyla mı yönlendirileceğiyle ilgilidir” diyen Powell, dört farklı başkanlık döneminde görev yaptığını hatırlattı. Powell, “Cumhuriyetçi ya da Demokrat fark etmeksizin, görevimi her zaman siyasi baskıdan bağımsız yürüttüm. Kamu hizmeti bazen tehditler karşısında geri adım atmamak demektir” ifadelerini kullandı.
TRUMP: “HABERİM YOK”
Başkan Donald Trump ise verdiği bir röportajda, Adalet Bakanlığı’nın Powell hakkında başlattığı soruşturmadan bilgisi olmadığını söyledi. Ancak Trump, Powell’a yönelik eleştirilerini sürdürerek, “Fed’de de bina yapımında da iyi değil” ifadelerini kullandı. Trump, uzun süredir Powell’ı faizleri yeterince hızlı düşürmemekle suçluyor ve Fed’in bağımsız karar alma yetkisini sınırlandırmaya yönelik adımlar atıyor.
FED, FAİZLERİ ÜÇ KEZ İNDİRMİŞTİ
Fed, 2025’in ikinci yarısında toplam üç kez faiz indirimi yapmış olsa da Trump yönetimi bu adımları yetersiz buluyor. Öte yandan Beyaz Saray’ın, Fed’in yönetim yapısında değişiklikler yapmaya çalıştığı, bu kapsamda yönetim kuruluna Başkan’a yakın isimler atandığı da biliniyor.
GÖREV SÜRESİ VE OLASI GERİLİM
2017’de Trump tarafından Fed Başkanlığı’na aday gösterilen ve daha sonra Joe Biden tarafından yeniden atanan Jerome Powell’ın başkanlık görevi mayıs ayında sona erecek. Ancak Powell’ın Fed Yönetim Kurulu üyeliği 2028’e kadar devam ediyor. Bu durum önümüzdeki dönemde Beyaz Saray ile Fed arasındaki gerilimin daha da artabileceğine işaret ediyor. Powell’a yönelik soruşturma ise yalnızca Fed’in değil, Adalet Bakanlığı ve Kongre denetiminin bağımsızlığına ilişkin tartışmaları da yeniden alevlendirmiş durumda.