İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosu tarafından “eziyet”, “resmi belgede sahtecilik”, “güveni kötüye kullanma” ve “kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme” suçlarıyla ilgili başlatılan “Hakemler dosyası” soruşturması sürüyor. Soruşturma kapsamında 29 Eylül'de İstanbul merkezli 4 ilde operasyon düzenlenmiş, MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu'nun yanı sıra TFF Faal Hakemler Derneği Başkanı Ferdi Karadoruk, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Başkan Vekili Ahmet Şahin, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Üyesi Yunus Yıldırım, TFF Eğitim ve 4'üncü Bölge Sorumlusu Sebahattin Şahin, TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul Şubesi Teşkilat Sorumlusu Alican Sağlar ile TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul İl Hakem Kurulu Başkanı Emre Kosif gözaltına alınmıştı. Dosya kapsamında açık kaynak araştırmaları, MASAK ve HTS çalışmaları, müşteki ve tanık ifadeleri ile bilirkişi tespitlerinin dikkate alındığı bildirildi. Gündoğdu'nun emniyette verdiği ifadede ise hakem klasmanlarından maç görevlendirmelerine, VETAS sisteminden HTS kayıtlarına, gözlemci raporlarından hakemlerin uzun süre görev alamamasına kadar çok sayıda başlıkla ilgili savunma yaptığı görüldü.
"KLASMAN DEĞİŞİMLERİ TFF İRADESİYLE YAPILDI"
Gündoğdu'ya, 8 Mart 2022'de sezon devam ederken çok sayıda hakem ve gözlemcinin klasman dışına çıkarılması soruldu. Gündoğdu, söz konusu kararın kamuoyu ve kulüplerden gelen talepler sonrasında alındığını belirterek, uygulamanın TFF Yönetim Kurulunun iradesiyle ve hukuk birimlerinin değerlendirmesi alınarak gerçekleştirildiğini söyledi. Çok sayıda hakemin daha sonra Tahkim Kuruluna başvurduğu ve önemli bölümünün göreve iade edildiği hatırlatılırken, Gündoğdu'nun da kısa süre sonra görevinden ayrıldığı belirtildi. 2022'de Tahkim tarafından göreve döndürülen bazı isimlerin 2024'te yeniden liste dışı kalması da Gündoğdu'ya sorulan başlıklardan biri oldu. Burak Şeker, Abdulkadir Bitigen, Alpaslan Dedeş, Hüseyin Göçek, Mert Güzenge, Murat Erdoğan, Alper Ulusoy, Bahattin Şimşek, İsmail Şencan, Koray Gençerler ve Mesut Çarık gibi isimlerin anlatımları üzerinden aynı örüntü gündeme getirildi. Gündoğdu ise kişisel husumet veya intikam saikiyle hareket etmediğini, kararların MHK tarafından kolektif biçimde alındığını ve TFF yönetiminin onayından geçtiğini söyledi. 2022'de hukuken geri dönen bazı isimlerin 2024'te yeniden elenmesi ise dosyanın temel inceleme başlıklarından biri olarak yer aldı.
İKİNCİ LİSTE TARTIŞMASI
2024-2025 sezonunda ilk klasman listesinin ardından ikinci bir listenin yayımlanması da ifadede gündeme geldi. İlk listede yer alan bazı hakem ve gözlemcilerin kısa süre sonra açıklanan ikinci listede çıkarıldığı, müşteki ve tanıkların ise bu değişiklikler için kendilerine somut ve kişiselleştirilmiş gerekçe bildirilmediğini söyledikleri aktarıldı. Gündoğdu, değişikliklerin performans, ihtiyaç ve MHK değerlendirmesi çerçevesinde yapıldığını savundu. İfadelerde 13 hakem ve 6 gözlemcinin daha sonra liste dışına çıkarıldığı yönündeki anlatımların tekrar ettiği belirtildi.
GEÇMİŞ MAÇLARDAKİ HAKEMLER DE GÜNDEMDE
Belirli geçmiş maçlarda görev yapan hakem ve gözlemcilerin topluca liste dışı bırakıldığı yönündeki iddialar da Gündoğdu'ya soruldu. Süleyman Abay, Taner Gizlenci ve Emre Altun gibi isimlerin anlatımlarında, özellikle 2015 yılındaki bazı Trabzonspor karşılaşmalarında görev yapan isimlerin yıllar sonra aynı klasman değişikliklerinde dışarıda bırakıldığı belirtildi. Gündoğdu bu durumu hedefli bir tasfiye olarak kabul etmedi. Kararların performans değerlendirmeleri ve kurul kararları doğrultusunda alındığını söyledi.
VETAS MÜDAHALESİ SORULDU
Hakem atamalarının VETAS üzerinden otomatik yapılması gerekirken manuel olarak değiştirildiği yönündeki beyanlar da ifadenin önemli başlıkları arasında yer aldı. Eren Acar, Burak Taşkınsoy ve Gamze Durmuş Pakkan'ın ifadelerinde, VETAS'ın görünürde sistematik atama yaptığı, buna karşın MHK yönetiminin manuel müdahalelerle hakemleri değiştirebildiği ve bazı hakemleri “etap dışı” bırakarak görev vermeyebildiği anlatıldı. Gündoğdu ise VETAS'ın mevzuatta zorunlu bir sistem olmadığını, kendi dönemlerinde sistemi geliştirdiklerini söyledi. Bir hakemin keyfi biçimde “etap dışı” bırakıldığı yönündeki beyanları reddetti.
Gündoğdu'nun ifadesinde dikkat çeken başlıklardan biri de maçlardan önce hakemlerle yaptığı görüşmeler oldu. Gündoğdu, görev süresi boyunca bazı hakemleri maç öncesinde aradığını kabul etti. Bu görüşmelerin moral vermek ve önemli bir gündem bulunup bulunmadığını öğrenmek amacıyla yapıldığını söyledi. Ümit Öztürk örneğinde ise bir kulübün kendisinin özellikle görevlendirilmesine ilişkin rahatsızlığını hakeme aktardığını da kabul etti.
"HTS KAYITLARINIZ ELİMDE" TARTIŞMASI
Birden fazla tanığın, Gündoğdu'nun hakemlerin kimlerle görüştüklerini bildiği veya HTS kayıtlarına ulaşılabileceği yönünde konuştuğunu söylediği aktarıldı. Gündoğdu ise bu sözleri kabul etmekle birlikte bağlamının farklı olduğunu savundu. Kurum içi bilgilerin basına sızdırılmaması için, şikayet halinde HTS kayıtlarının yargının eline geçebileceğini hatırlattığını belirten Gündoğdu, bunu tehdit olarak değil, hakemlerin kariyerlerini korumaya yönelik bir uyarı olarak gördüğünü söyledi.
KEREM ERSOY SES KAYDINA CEVAP VERMEDİ
Kerem Ersoy'a ait olduğu belirtilen ses kaydı da Gündoğdu'ya soruldu. Gündoğdu, kaydın hukuka aykırı elde edilmiş olabileceğini ve hukuka aykırı delil üzerinden soruşturma yürütülemeyeceğini belirterek kaydın içeriğine ilişkin cevap vermedi. Bu nedenle kayıtla ilgili maddi açıklamanın ifade tutanağında yer almadığı aktarıldı.
VAR kararının ardından yaklaşık 70 gün görev verilmeyen Abdullah Buğra Taşkınsoy'un anlatımları da ifadede yer aldı. Taşkınsoy, Gençlerbirliği-İstanbulspor maçındaki bir VAR müdahalesinin ardından Gündoğdu'nun kendisine ve diğer VAR ekibine “ikinci bir emre kadar müsabakalara çıkmayacaksınız” dediğini ve yaklaşık 70 gün görev alamadığını anlattı. Gündoğdu ise Taşkınsoy'un çok önemli bir hata yaptığını kabul etti. Hakemlerin ciddi hatalarda uzun süre “etap dışı” bırakılmasının normal olduğunu savunan Gündoğdu, uygulamanın mobbing olmadığını söyledi.
"SANA BU SENE MAÇ VERMEYECEĞİM" İDDİASI
Taşkınsoy, başka bir olayda da sezon başı seminer tarihinin basına sızdırılması nedeniyle Gündoğdu'nun kendisini suçladığını, “sana bu sene maç vermeyeceğim” dediğini ve yaklaşık 75 gün görev alamadığını söyledi. Daha sonra sızıntıyı kendisinin yapmadığının anlaşılması üzerine yeniden görev verildiğini ifade eden Taşkınsoy'un anlatımları da dosyaya girdi. Gündoğdu ise hakemlere zaman zaman kızgınlıkla sert sözler söylemiş olabileceğini, ancak keyfi cezalandırma yapmadığını savundu.
FIFA VAR hakemi Mustafa İlker Coşkun'un görevlerinin azaltıldığı yönündeki anlatımı da soruşturma kapsamında gündeme geldi. Coşkun, VAR kadrosunda üst sıralarda bulunmasına rağmen Avrupa maçlarından ve önemli görevlendirmelerden uzaklaştırıldığını, performansının düşürüldüğünü ve sonunda hakemliği bırakmaya yöneldiğini söyledi. Coşkun ayrıca VAR hakemlerine görevleri dışında “check list” hazırlatıldığını belirtti. Gündoğdu ise Coşkun'un REPU değerlendirmelerinin zayıf olduğunu, UEFA görevlendirmelerinin kendi yetkilerinde bulunmadığını ve Coşkun'un hakemliği kendi dilekçesiyle bıraktığını söyledi.
GÖZLEMCİ RAPORLARI DA SORULDU
Birden fazla tanığın, olumlu gözlemci raporlarının MHK müdahalesiyle olumsuza çevrildiğini veya notların düşürüldüğünü söylediği aktarıldı. Gündoğdu ise REPU değerlendirmesi ile gözlemci raporu arasında farklılık bulunduğunda MHK'nın gözlemciye raporunu yeniden değerlendirmesini önerdiğini belirtti. Gözlemcinin raporu değiştirip değiştirmemekte serbest olduğunu da kabul eden Gündoğdu, bu sürecin usul içi bir denetim olduğunu savundu. Soruşturmada, liyakat kriterlerinin dışına çıkıldığı ve bazı hakemlere ayrıcalık tanındığı yönündeki beyanlar da ele alındı. Tanıklar, bazı hakemlerin sınav, yabancı dil, koşu testi ve gözlemci notu gibi objektif kriterlere rağmen terfi ettirildiğini, bazı başarılı isimlerin ise düşürüldüğünü söyledi. Gündoğdu ise terfi ve tenzillerin MHK talimatları, sınavlar ve kurul kararları çerçevesinde yapıldığını belirtti. Gündoğdu, “yakın” hakemlere ayrıcalık tanımadığını savundu. Soruşturmanın, hakem klasmanları, görevlendirmeler, puanlama ve atama süreçlerine ilişkin iddiaların yanı sıra tanık ve müşteki anlatımları, bilirkişi tespitleri, MASAK ve HTS incelemeleri üzerinden sürdüğü bildirildi.
