ERDOĞAN NEW YORK’A ULAŞTI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu’na katılmak ve çeşitli diplomatik temaslarda bulunmak üzere ABD’nin New York kentine gitti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile eşi Emine Erdoğan, John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı’ndan Manhattan’da bulunan Türkevi’ne geçti. Erdoğan, Türkevi’nin girişinde ellerinde Türk bayrakları bulunan vatandaşların sevgi gösterileriyle karşılandı.
Vatandaşları selamlayan, bazı kişilerle sohbet eden ve hatıra fotoğrafı çektiren Erdoğan, gazetecilere yaptığı açıklamada, “İnşallah dolu dolu bir Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nu geçireceğiz” dedi.
Erdoğan’ın New York programında BM Genel Kurulu’na hitabının yanı sıra dünya liderleriyle ikili görüşmeler ve uluslararası etkinlikler de bulunuyor.
BM KÜRSÜSÜNE 16. KEZ ÇIKACAK
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 22 Eylül’de başlayacak BM 81. Genel Kurulu görüşmeleri kapsamında 16’ncı kez dünya liderlerine hitap edecek.
Yüksek düzeyli haftanın ilk gününde konuşması planlanan Erdoğan’ın, Genel Kurul kürsüsüne dördüncü sırada çıkması öngörülüyor. Görüşmelere yaklaşık 195 ülkeden devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey temsilcilerin katılması bekleniyor. Bu yılki Genel Kurul görüşmeleri, “Güveni yeniden tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç veren bir BM” temasıyla gerçekleştirilecek.
Uluslararası sistemin savaşlar, insani krizler, ekonomik sorunlar ve iklim değişikliğiyle karşı karşıya bulunduğu bir dönemde yapılacak görüşmelerde, küresel iş birliğinin geleceğine yönelik mesajların öne çıkması bekleniyor.
ANA GÜNDEM GAZZE VE FİLİSTİN OLACAK
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasının en önemli başlığını Gazze’deki insani durumun oluşturması bekleniyor. Erdoğan’ın Gazze’de sivillerin korunması, insani yardımların bölgeye yeterli ve kesintisiz şekilde ulaştırılması ve kalıcı ateşkesin sağlanması konusunda uluslararası topluma çağrıda bulunması öngörülüyor.
Konuşmada İsrail’in saldırılarının durdurulması için BM başta olmak üzere uluslararası kuruluşların daha etkili hareket etmesi gerektiğinin vurgulanması bekleniyor. Erdoğan’ın saldırılar nedeniyle yerinden edilen Filistinlilerin durumuna, bölgede yaşanan açlık ve sağlık krizine de dikkat çekmesi öngörülüyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletinin kurulmasına yönelik Türkiye’nin tutumunu paylaşması bekleniyor. Filistin’i henüz tanımayan ülkelere yönelik yeni bir çağrı yapılması da gündemde bulunuyor.
“DÜNYA BEŞTEN BÜYÜKTÜR” MESAJINI YİNELEMESİ BEKLENİYOR
Erdoğan’ın BM kürsüsünden vereceği mesajların önemli bir bölümünü küresel yönetim sistemindeki reform ihtiyacının oluşturması bekleniyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, uzun süredir BM Güvenlik Konseyinin mevcut yapısını eleştiriyor. Konseyde veto yetkisine sahip beş daimi üyenin küresel meseleler üzerindeki belirleyici konumuna karşı çıkan Erdoğan, bu yaklaşımını “Dünya beşten büyüktür” ifadesiyle dile getiriyor.
Erdoğan, geçmiş konuşmalarında BM’nin daha demokratik, şeffaf, adil ve temsil gücü yüksek bir yapıya kavuşturulması gerektiğini savundu. Güvenlik Konseyinin yapısı değiştirilmeden BM sistemindeki reformun tamamlanmış sayılamayacağını vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu yıl da Gazze başta olmak üzere çözülemeyen krizler üzerinden mevcut uluslararası sistemin yetersizliğine dikkat çekmesi bekleniyor.
KIBRIS, UKRAYNA VE SURİYE DE GÜNDEMDE
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasında Kıbrıs meselesine de yer vermesi bekleniyor. Erdoğan, önceki yıllardaki BM hitaplarında uluslararası toplumu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını tanımaya ve KKTC ile siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurmaya çağırmıştı.
Türkiye, Kıbrıs’ta çözümün Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü temelinde mümkün olabileceğini savunuyor. Erdoğan’ın bu yıl da Kıbrıs Türklerinin maruz kaldığı uluslararası izolasyona dikkat çekebileceği değerlendiriliyor.
Konuşmada Rusya-Ukrayna Savaşı’nın diplomasi ve müzakere yoluyla sona erdirilmesi yönündeki çağrıların yinelenmesi de bekleniyor. Türkiye, savaşın başlangıcından bu yana her iki tarafla görüşebilen ülkelerden biri olarak arabuluculuk girişimlerini sürdürüyor.
Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması, terör örgütleriyle mücadele, düzensiz göç ve bölgesel istikrarın sağlanması da ele alınabilecek başlıklar arasında bulunuyor.
BM’DEKİ İLK KONUŞMASINI 2005’TE YAPTI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu’na ilk kez başbakan olduğu 2005 yılında katıldı. Erdoğan, BM 60. Genel Kurulu’ndaki konuşmasında teşkilatın daha demokratik, şeffaf ve bütün üyelerin iradesini yansıtan bir yapıya kavuşturulması gerektiğini belirtti.
2007 yılındaki konuşmasında terörün sınır tanımayan bir insanlık suçu olduğunu ifade eden Erdoğan, uluslararası topluma dayanışma ve daha etkili iş birliği çağrısında bulundu.
Erdoğan, 2009 yılında ise BM’nin yapısal reforma tabi tutulması gerektiğini belirterek Güvenlik Konseyinin yapısı değiştirilmeden reformun tamamlanamayacağını söyledi. Erdoğan’ın yıllar boyunca BM kürsüsünden gerçekleştirdiği konuşmalar, Türkiye’nin küresel krizlere ve uluslararası sistemin işleyişine yönelik yaklaşımını yansıtan önemli bir diplomatik arşiv oluşturdu.
KARABAĞ VE TERÖRLE MÜCADELE MESAJLARI VERDİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2011’deki Genel Kurul konuşmasında Suriye, Libya, Somali ve Filistin’in yanı sıra Karabağ sorununu da gündeme taşıdı.
Azerbaycan topraklarındaki işgalin sona ermesi gerektiğini belirten Erdoğan, uluslararası sorunlara kalıcı hale gelmeden çözüm bulunmasının siyasi ve ahlaki bir sorumluluk olduğunu ifade etti. Sonraki yıllarda da Türkiye’nin Azerbaycan’a desteğini BM kürsüsünden dile getirdi.
Erdoğan, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminin ardından katıldığı BM 71. Genel Kurulu’nda ise FETÖ konusunda uluslararası topluma uyarılarda bulundu. Örgütün sadece Türkiye için değil, faaliyet gösterdiği diğer ülkeler bakımından da güvenlik tehdidi oluşturduğunu belirtti.
Erdoğan, daha sonraki BM konuşmalarında FETÖ’nün yanı sıra PKK ve DEAŞ gibi terör örgütleriyle mücadeleyi de dünya gündemine taşıdı.
AYLAN BEBEK VE TAHIL KORİDORU BM KÜRSÜSÜNDE
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dikkat çeken BM konuşmalarından biri 2019 yılında gerçekleşti. Erdoğan, düzensiz göçün yol açtığı insani dramı anlatırken cansız bedeni Bodrum kıyısına vuran Aylan bebeğin fotoğrafını dünya liderlerine gösterdi.
Milyonlarca insanın savaş, yoksulluk ve güvensizlik nedeniyle topraklarını terk etmek zorunda kaldığını belirten Erdoğan, uluslararası toplumdan mülteci krizine karşı daha fazla sorumluluk üstlenmesini istedi.
Aynı konuşmada Filistin topraklarının yıllar içerisindeki değişimini gösteren bir harita kullanan Erdoğan, uluslararası kararların uygulanmamasını eleştirdi.
Erdoğan, Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında Türkiye ve BM’nin girişimleriyle oluşturulan Karadeniz Tahıl Koridoru’nu da Genel Kurul kürsüsünden anlattı. Anlaşmayı, diplomasinin ve müzakerelerin sonuç verebildiğinin önemli örneklerinden biri olarak değerlendirdi.
NEW YORK’TA YOĞUN DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın New York ziyareti boyunca çok sayıda devlet ve hükümet başkanıyla ikili görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor.
Görüşmelerde Gazze ve Filistin meselesinin yanı sıra Rusya-Ukrayna Savaşı, Suriye’deki gelişmeler, terörle mücadele, enerji güvenliği, savunma iş birliği ve ekonomik ilişkilerin ele alınması bekleniyor.
Türkiye’nin New York’taki diplomasi merkezi konumundaki Türkevi’nin de bazı görüşmelere ev sahipliği yapması öngörülüyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 23 Eylül’de düzenlenecek BM Genel Sekreteri İklim Etkinliği’nde de konuşması bekleniyor. Erdoğan’ın burada iklim değişikliğiyle mücadele, sürdürülebilir kalkınma, yenilenebilir enerji ve Türkiye’nin iklim hedeflerine ilişkin mesajlar vermesi öngörülüyor.
Erdoğan’ın BM kürsüsündeki konuşması, Gazze’deki insani krizin derinleştiği ve uluslararası sistemin işleyişinin yeniden tartışıldığı bir dönemde yapılması nedeniyle yakından takip edilecek.
