Brezilya Senatosu 15 Ekim'de haftalık çalışma süresini 44 saatten 40 saate indiren anayasa değişikliğini onayladı. Türkiye'de ise 4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saat.
Brezilya'da çalışanlar ücretleri kesilmeden haftada iki gün izin kullanacak. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başuzmanı İsa Karakaş, son yazısında bu kararı çalışanlar için bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. "Gelişmiş dünya, emeğin miktarını değil, niteliğini ve verimini öne çıkaran yeni bir döneme adım attı. Sıra bizde. Bizim çalışanlarımız da fazlasıyla hak ediyor" diye yazan Karakaş, Türkiye'nin de bu adımı atmasını istedi.
"ÇOK ÇALIŞMAK ÇOK ÜRETMEK ANLAMINA GELMEZ"
"Yorgun bir beden ve zihin, iş kazalarına açık davetiye çıkarır. Bedeni tükenen bir toplumun üretim çarklarını döndürmesi imkansızdır. Ayrıca çok çalışmak, çok üretmek anlamına gelmez. Saatlerce masada ya da tezgah başında yorulmuş bir çalışanın verimi dip yapar" ifadelerini kullanan Karakaş, uzun mesainin bedelini böyle anlattı.
Karakaş'a göre çalışma süresini kısaltan ülkelerde verim düşmedi. "İzlanda ve Fransa örnekleri göstermiştir ki dinlenen zihin, verimli iş üretir. Sürenin kısalması maliyeti artırmaz. Aksine hastalık izinlerini, iş hatalarını ve kayıpları azaltır" diyen Karakaş, uzun mesainin çalışanı yorgunluğa ve tükenmişliğe sürüklediğini yazdı.
TÜRKİYE'DE HAFTALIK ÇALIŞMA SÜRESİ 45 SAATTE SABİT
Karakaş'ın hatırlattığı 63'üncü maddeye göre haftada 6 gün çalışan bir işçinin günlük süresi 7,5 saat. Haftada 5 gün çalışılan iş yerlerinde günlük mesai 9 saati buluyor. Kanun 45 saati aşan çalışmayı fazla mesai sayıyor. Karakaş'a göre sınır uzun yıllardır aynı kaldı.
Karakaş yazısında ülkeler arası bir karşılaştırma da yaptı. Avrupa Birliği ülkelerinde haftalık süre 35 ile 40 saat arasında. İzlanda'da 35-36 saat, Avustralya'da 38 saat uygulanıyor. Japonya, Güney Kore, Şili ve Brezilya'da süre 40 saat.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre Türkiye'de çalışanların haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2026'nın ikinci çeyreğinde 42,3 saat oldu.
Karakaş 45 saatin düşürülmesini lükse ya da tembelliğe bağlamıyor. Sürenin kısaltılması için "Bu adım, toplumsal, ekonomik ve insani açılardan kaçınılmaz bir zorunluluktur" dedi.
MESAİYİ KISALTAN ÜLKELERİN SAYISI ARTIYOR
Karakaş'a göre Brezilya bu yolda yalnız değil. Kolombiya 2021'de kabul ettiği kanunla 48 saatlik süreyi kademeli olarak 42 saate indirdi. Şili'de 2023'te çıkan kanunla 45 saat kademeli biçimde 40 saate iniyor. Meksika da 2026'da 48 saatten 40 saate geçişi başlattı.
Karakaş 40 saat hedefinin ilk kez 1935'te Milletlerarası Çalışma Teşkilatı'nın (ILO) tavsiye kararına girdiğini de hatırlattı.
Anadolu Ajansı'nın haberine göre Brezilya'daki düzenleme altı gün çalışıp bir gün dinlenme düzenine son veriyor. Seçimin ikinci tura kaldığı Brezilya'da Devlet Başkanı Lula da Silva kararı milyonlarca çalışan için tarihi bir kazanım olarak nitelendirdi.
