Orta Doğu'da haftalardır süren askeri hareketlilik ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimlerin ardından, ABD Başkanı Donald Trump Beyaz Saray'da yaptığı açıklamayla İran ile nükleer ve bölgesel müzakerelerde "mükemmel" bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Trump, "İran ile mükemmel bir anlaşma yaptık, önümüzdeki günlerde resmi imzalar atılacak" diyerek diplomatik süreci tamamlandığını duyurdu.
İMZA TÖRENİ AVRUPA'DA OLACAK
Anlaşmanın imza töreninin bu hafta sonu Avrupa'da yapılması planlanıyor, ancak Trump bizzat katılamayacak ve temsilen Başkan Yardımcısı JD Vance olacak. Ayrıca, diplomatik süreçte Türkiye'nin önemli bir rol oynadığına vurgu yapan Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın müzakerelerdeki başarılarını övdü ve Erdoğan ile özel telefon görüşmesi yapacağını bildirdi.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'I ÖZEL OLARAK ARAYACAK
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bölgedeki proaktif arabuluculuk faaliyetleri, Trump tarafından takdirle karşılandı. Diğer taraftan, Trump Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan liderleriyle de temas kurduğunu ve anlaşmanın bölge aktörlerince geniş ölçüde desteklendiğini ifade etti.
Trump, İran'ın en üst lideri Ayetullah Hamaney’den de anlaşmaya onay geldiğini belirtti. Bu onay üzerine, ABD'nin İran’a yönelik planlanan hava saldırılarını iptal ettiğini ve Hürmüz Boğazı'nın imzaların ardından uluslararası trafiğe açılacağını açıkladı. Ancak, resmi imzalar atılana kadar deniz ablukasının devam edeceği bilgisi de paylaşıldı.
İSRAİL'İN ANLAŞMADAN HABERİ YOK
Diğer yandan, İsrail’den temkinli açıklamalar geldi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Trump ile mutabakatı görüştüğü doğrulandı ancak İsrail’in bu anlaşmanın tarafı olmadığı, yine de İran’ın uranyum zenginleştirmesinin önlenmesi ve vekil güçlerin desteğinin kesilmesi konusundaki kararlılığı takdir ettiği belirtildi.
Tahran cephesinde ise henüz resmi bir mutabakat olmadığını iddia eden açıklamalar yapıldı. Fars Haber Ajansı'nın üst düzey diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Trump’ın açıklamaları doğrulanmadı.
Bölgedeki gerilim, Hürmüz Boğazı'nda ABD'ye ait bir Apache helikopterinin düşürülmesi ve ardından gelen tehditler ile devam etti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Washington’a sert uyarılarda bulundu.
Şu an için hafta sonunda Avrupa'da yapılacak zirveye odaklanılmış durumda ve küresel jeopolitik dengeler açısından bu gelişme büyük önem taşıyor.
