İran’da hayat pahalılığına tepki olarak başlayan ve kısa sürede hükümet karşıtı gösterilere dönüşen protestolar, ülke genelinde can kayıpları ve tutuklamalarla büyümeye devam ediyor. ABD merkezli sivil toplum örgütü İran İnsan Hakları Aktivistleri’nin (HRA) açıkladığı son veriler, protestoların ulaştığı boyutu gözler önüne serdi.
2 BİN 571 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
HRA tarafından yapılan açıklamaya göre, 28 Aralık’tan bu yana devam eden protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı en az 2 bin 571’e yükseldi. Ölenlerin 2 bin 403’ünün protestocu olduğu belirtilirken, hayatını kaybedenler arasında 18 yaş altı 12 çocuğun bulunduğu da rapor edildi.
Açıklamada, protestolara katılmayan ve “tarafsız” olarak tanımlanan 9 sivilin de olaylar sırasında yaşamını yitirdiği aktarıldı. Ayrıca 5 hükümet destekçisi sivil ile 142 güvenlik gücü personelinin öldüğü ifade edildi.
779 ÖLÜM VAKASI İNCELEME ALTINDA, BİNLERCE YARALI VAR
HRA, protestolar süresince yaşanan 779 “harici ölüm vakası” ile ilgili incelemelerin halen sürdüğünü duyurdu. Gösterilerde en az bin 134 kişinin ise ciddi şekilde yaralandığı bildirildi.
Protestoların ülke geneline yayıldığına dikkat çekilen açıklamada, 31 eyalette 187 şehirde toplam 614 protesto gösterisinin gerçekleştiği bilgisi paylaşıldı.
TUTUKLAMALAR 18 BİNİ AŞTI
İran’daki protestoların bir diğer çarpıcı boyutu ise tutuklama sayıları oldu. HRA verilerine göre, protestolar kapsamında şimdiye kadar en az 18 bin 434 kişi gözaltına alındı ve tutuklandı. Tutuklamaların büyük bölümünün kitlesel gösteriler sırasında yapıldığı, bazı bölgelerde toplu gözaltıların yaşandığı belirtildi.
RESMİ AÇIKLAMALAR VE ÇELİŞKİLİ VERİLER
HRA’dan bir gün önce yapılan açıklamada ölü sayısının en az 646, tutuklu sayısının ise 10 bin 721 olduğu bildirilmişti. Son açıklamayla birlikte rakamlardaki hızlı artış dikkat çekti.
Öte yandan İngiliz haber ajansı Reuters’a konuşan ve ismi açıklanmayan İranlı bir yetkili, protestolarda güvenlik güçleri de dahil olmak üzere en az 2 bin kişinin hayatını kaybettiğini ifade etti. Söz konusu yetkili hem protestocuların hem de güvenlik personelinin ölümünden “teröristleri” sorumlu tutarak, yaşanan olaylara ilişkin farklı bir değerlendirme yaptı.
İran’daki protestoların bilançosu her geçen gün daha da ağırlaşırken uluslararası kamuoyunun ve insan hakları örgütlerinin bölgeye yönelik endişeleri de artmaya devam ediyor.