Kat karşılığı inşaat projelerinde paylaşım gündeme geldiğinde ilk değerlendirilen konuların başında daire sayısı geliyor. Ancak bir projede taraflara ayrılan bağımsız bölümlerin sayısı, paylaşımın ekonomik karşılığını tek başına ortaya koymuyor. Dairelerin bulunduğu kat, cephe, manzara, kullanım alanı ve satış değeri gibi özellikler, projenin paylaşım hesabını doğrudan etkiliyor.

Örneğin 10 dairelik bir projede 4 dairenin arsa sahibine, 6 dairenin müteahhide bırakıldığını düşünelim. İlk bakışta ortaya çıkan bu oran, tarafların elde edeceği ekonomik değeri açıklamak için yeterli olmayabilir. Çünkü aynı projede yer alan daireler; konumları, cepheleri ve sahip oldukları özellikler nedeniyle farklı piyasa değerlerine sahip olabilir. Dolayısıyla daire sayısı bakımından ortaya çıkan tablo ile toplam ekonomik değer üzerinden yapılan hesap birbirinden farklılaşabilir.

Peki kat karşılığı projelerde paylaşımın gerçek değeri nasıl belirleniyor? Dairelerin büyüklüğü, konumu ve satış potansiyeli bu hesaplamayı nasıl etkiliyor? Sözleşmelerde bağımsız bölümlerin özellikleri neden önem taşıyor? CKinvest Kurucusu Caner Keçeli, Türkinform muhabiri Pelin Zengin'in sorularını yanıtlayarak kat karşılığı inşaat anlaşmalarında paylaşımın ekonomik boyutunu ve değerleme kriterlerini değerlendirdi.

Arsanızın Gerçek Değerini Bilmeden Imza Atmayın Büyük Kayıp Kapıda Mı2 (4)

Ucuz arsa diye alınan 2B arazilerinde gizli risk
Ucuz arsa diye alınan 2B arazilerinde gizli risk
İçeriği Görüntüle

DAİRE SAYISI DEĞİL, TOPLAM EKONOMİK DEĞER ÖNEMLİ

Kat karşılığı projelerde paylaşımın değerlendirilmesinde bağımsız bölüm sayısının tek başına yeterli bir ölçüt olmadığını belirten Keçeli, dairelerin fiziksel özellikleri ve piyasa değerlerinin de hesaba katılması gerektiğini ifade etti.

Aynı büyüklükteki dairelerin bulundukları kat, cephe ve manzara gibi özelliklere bağlı olarak farklı satış değerlerine ulaşabildiğine dikkat çeken Keçeli, paylaşım hesabının temelini şu sözlerle açıkladı:

“Unutulmamalıdır ki önemli olan kaç daire alındığı değil, alınan dairelerin toplam ekonomik değeridir.”

Bu değerlendirme, kat karşılığı projelerde paylaşımın yalnızca daire adedi veya oranı üzerinden ele alınamayacağını ortaya koyuyor. Bağımsız bölümlerin toplam piyasa değeri, taraflar arasındaki paylaşımın ekonomik boyutunu belirleyen temel unsurlar arasında bulunuyor.

AYNI METREKAREDEKİ DAİRELERİN DEĞERİ NEDEN FARKLI?

Bir projede dairelerin büyüklüğü kadar kullanım özellikleri de ekonomik değer üzerinde etkili oluyor. Özellikle net ve brüt metrekare arasındaki fark, bağımsız bölümlerin gerçek kullanım alanlarının değerlendirilmesinde öne çıkıyor.

Bunun yanında otopark, depo, balkon ve ortak alanlardan yararlanma gibi özellikler de dairelerin sunduğu imkânları birbirinden ayırıyor. Örneğin aynı brüt metrekareye sahip iki daire, kullanım alanı veya konum özellikleri nedeniyle farklı fiyatlardan alıcı bulabiliyor.

Kat, cephe ve manzara gibi unsurlar da bu değer farklılığında rol oynuyor. Bu nedenle gayrimenkul projelerinde bağımsız bölümlerin piyasa karşılığı belirlenirken birden fazla kriter birlikte değerlendiriliyor.

Kat Karşılığı Anlaşmalarda Büyük Yanılgı Daire Sayısı Yeterli Mi (2)

SÖZLEŞMEDE DAİRELERİN ÖZELLİKLERİ DE YER ALIYOR

Kat karşılığı inşaat anlaşmalarında paylaşım oranının yanı sıra taraflara ayrılan bağımsız bölümlerin hangi özelliklere sahip olduğu da sözleşmenin önemli başlıkları arasında bulunuyor. Dairelerin katı, cephesi, konumu ve diğer nitelikleri, proje kapsamında oluşturulan paylaşım planının ayrıntılarını belirliyor.

CKinvest Kurucusu Caner Keçeli'ye göre, teslim edilmesi planlanan bağımsız bölümlerin özelliklerinin sözleşme ekindeki mimari projede gösterilmesi, paylaşımın kapsamının açık biçimde ortaya konulması açısından önem taşıyor.

Kat karşılığı inşaat projelerinde ekonomik değerlendirme yapılırken daire sayısı, metrekare, konum ve satış değeri gibi kriterler birlikte ele alınıyor. Böylece paylaşımın kapsamı yalnızca kaç bağımsız bölüm ayrıldığıyla değil, bu bölümlerin taşıdığı toplam piyasa değeriyle de şekilleniyor.

Muhabir: Pelin Zengin