Biyografi

Kazım Karabekir kimdir, Kurtuluş Savaşındaki rolü nedir?

Bugün ölüm yıldönümü olan General Kazım Karabekir'in eğitimi ve tarihi kimliği merak ediliyor.

Musa Kazım Karabekir, 1882 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Babası Mehmed Emin Paşa olarak tanımlanır. İlk öğrenimini İstanbul, Van, Harput ve Mekke’de tamamladı. Askeri eğitimine 1896’da Fatih Askerî Rüştiyesinde başladı. 1899’da Kuleli Askeri İdadisini, 1902’de Harbiye Mektebini, 1905’te ise Erkan-ı Harbiye Mektebini bitirdi. Aynı yıl yüzbaşı rütbesiyle Osmanlı ordusuna katıldı.

TARİHİ ROLÜ

İki yıllık kıta stajını Manastır’da yaptı. Burada İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Manastır teşkilatının kurulmasında görev aldı. 1907’de kolağası rütbesine yükselerek Harbiye Mektebinde taktik öğretmen vekili oldu ve İttihat ve Terakkinin İstanbul örgütlenmesinde aktif rol üstlendi. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Edirne’de 2. Ordu 3. Fırka Kurmaylığına atandı.

31 Mart 1909 Ayaklanması sırasında Hareket Ordusu’nda görev yaptı. 1910’daki Arnavutluk Ayaklanması’nın bastırılmasında yer aldı ve 1912’de binbaşı oldu. Balkan Savaşı’nda Trakya sınır komiseri olarak görev yaptı. I. Dünya Savaşı sürecinde yarbay rütbesiyle İran ve çevresinde yürütülen harekatlarda bulundu ardından 14. Fırka Komutanlığı’na atanarak Çanakkale Cephesi’ne gönderildi.

Kerevizdere’de Fransız birliklerine karşı yürüttüğü muharebelerin ardından albaylığa yükseldi. Daha sonra 1. Ordu Kurmay Başkanlığı görevini üstlendi, ardından Mareşal von der Goltz’un kurmay başkanı olarak Irak’a gitti. 1916’da Kutü’l-Amare’yi kuşatan 18. Kolordu Komutanlığı’na getirildi ve İngiliz kuvvetlerine karşı önemli başarılar elde etti. 1917’de Diyarbakır’daki 2. Kolordu Komutanlığı’na atanarak Doğu cephelerinde görev yaptı.

EN ÖNEMLİ GÖREVLERİ

1918’de Erzincan ve Erzurum’u, ardından Sarıkamış, Kars, Gümrü ve Karaköse’yi geri aldı. Aynı yıl tümgeneralliğe terfi etti. Mondros Mütarekesi sonrasında kendisine önerilen Genelkurmay Başkanlığı görevini kabul etmeyerek Anadolu’da aktif görev almayı tercih etti. Erzurum’daki 15. Kolordu Komutanlığı’na atanarak Millî Mücadele’nin örgütlenmesinde kilit rol oynadı.

Erzurum Kongresi'nin toplanmasında etkili oldu, Kurtuluş Savaşı’nda Doğu Cephesi Komutanlığı görevini yürüttü. 15 Kasım 1920’de Ermeni Ordusu’nu kesin yenilgiye uğrattı ve Ankara Hükümeti adına Gümrü Antlaşması’nı imzaladı. Kars’ın alınmasının ardından korgeneral oldu ve Kars Antlaşması görüşmelerini yürüttü.

Cumhuriyet’in ilanından sonra askerlikten ayrıldı, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurucuları arasında yer aldı ve partinin genel başkanlığını yaptı. Parti 1925’te kapatıldı. İzmir Suikastı davasında yargılandı ancak beraat etti. 1939’da yeniden milletvekili seçilerek siyasete döndü. 1946’da TBMM Başkanı oldu. Görevde bulunduğu sırada, 26 Ocak 1948’de Ankara’da hayatını kaybetti.