Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın oluşturduğu Mekke İttifakı, bölgedeki güvenlik geriliminin arttığı bir dönemde 5 Ekim’de Riyad’da toplanacak. Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısında Husi saldırıları, Kızıldeniz’de güvenlik ve ittifakın kurumsal yapısına ilişkin başlıklar ele alınacak.
Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katılacak. Komitede üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları ve askeri temsilcileri yer alıyor.
MEKKE İTTİFAKI İLK TOPLANTISINI İSTANBUL’DA YAPTI
Mekke İttifakı, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan liderlerinin 7 Ağustos’ta imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması ile oluşturuldu. İttifakın ilk Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısı 31 Ağustos’ta İstanbul’da gerçekleştirildi.
İstanbul’daki görüşmelerde yapının kurumsal işleyişine yönelik adımlar değerlendirildi. Riyad toplantısında ise hem bu çalışmaların gözden geçirilmesi hem de bölgedeki son güvenlik gelişmelerinin ele alınması bekleniyor.
Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar, geçen hafta yaptığı açıklamada üç ülkenin bölgesel gerilimi değerlendirmek amacıyla Riyad’da acil toplantı yapacağını duyurdu. Üç ülkenin genelkurmay başkanları da 25 Eylül’de Riyad’da bir araya gelerek Husilerle yaşanan gerilimin askeri boyutunu görüştü.
GÜNDEMİN ÖNEMLİ BAŞLIĞI HUSİ SALDIRILARI
Riyad’daki toplantı, Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırılarının arttığı bir dönemde yapılacak. Aramco gibi stratejik enerji tesislerinin yanı sıra Mekke ve Medine’deki kutsal mekanların da hedef alınması, Riyad yönetiminin güvenlik endişelerini artırdı.
Suudi Arabistan’ın Husilere karşı daha sert bir askeri karşılık verme seçeneklerini değerlendirdiği aktarılıyor. Yemen’deki hedeflerin yanı sıra Kızıldeniz’de deniz güvenliğinin sağlanmasına yönelik seçeneklerin de gündemde olduğu belirtiliyor.
Riyad’ın olası hava operasyonları için ABD’den askeri destek istediği ancak Washington’dan olumlu yanıt alamadığı da öne sürülüyor. Toplantıda Suudi Arabistan’ın Türkiye ve Pakistan’dan doğrudan askeri destek talep edip etmeyeceği ise henüz netlik kazanmadı.
TÜRKİYE SUUDİ ARABİSTAN İLE DAYANIŞMA MESAJI VERDİ
Türkiye, Husi saldırılarını kınarken Suudi Arabistan’ın kendini savunma hakkına vurgu yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da eylülde Newsweek’e verdiği demeçte, tehdidin boyutuna göre Suudi Arabistan’a askeri destek sağlanmasının gündeme gelebileceğini söyledi.
Hakan Fidan’ın Riyad’daki görüşmelerde Türkiye’nin Suudi Arabistan ile dayanışmasını yinelemesi bekleniyor. Fidan’ın ayrıca kutsal mekanlara yönelik saldırıların kabul edilemez olduğunu vurgulaması ve bölgesel sorunların barışçıl yöntemlerle çözülmesi gerektiğini ifade etmesi öngörülüyor.
Görüşmelerde uluslararası ticaret yollarında seyrüsefer güvenliği ve Kızıldeniz’deki gelişmelerin de değerlendirilmesi bekleniyor.
İTTİFAKIN YAPISI VE GENİŞLEME PLANI GÖRÜŞÜLECEK
Riyad toplantısının gündemindeki başlıklardan biri de Mekke İttifakı’nın kurumsallaşması olacak. İstanbul’daki ilk toplantıda genel sekreterliğin Riyad’da kurulması ve Pakistan’ın önerdiği emekli Korgeneral Nauman Mahmood’un üç yıllığına genel sekreter olarak görevlendirilmesi ele alınmıştı.
İttifakın yeni üyelerle genişletilmesi ihtimali de gündemde bulunuyor. Pakistanlı yetkililer daha önce altı ülkenin ittifaka katılmak için ilgi gösterdiğini açıklamıştı. Ancak kurucu üç ülkenin, kurumsal yapının tamamlanmasının ardından genişleme konusunda adım atmasının beklendiği belirtiliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE İRAN ABD GERİLİMİ MASADA
Toplantıda İran ile ABD arasındaki görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından oluşan gerilim ile Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinde yaşanan sorunların da değerlendirilmesi bekleniyor.
Hakan Fidan’ın İsrail’in bölgedeki barış ve istikrar çabalarına yönelik politikalarını da ittifak ortaklarının gündemine taşıması öngörülüyor.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ortak caydırıcılık ve savunma mekanizması oluşturmayı hedefliyor. Anlaşma kapsamında taraflardan birine yönelik saldırının diğer üyelere de yapılmış kabul edilmesi öngörülüyor.
