Müstahsil makbuzu, vergi mevzuatında özellikle tarım ve hayvancılıkla uğraşan üreticilerle yapılan ticari işlemlerde kullanılan resmi bir belge olarak tanımlanıyor. Vergi mükellefi olmayan üreticilerden mal alımı yapıldığında düzenlenen bu belge, satış işleminin kayıt altına alınmasını sağlıyor.
MÜSTAHSi̇L MAKBUZU NASIL TANIMLANIYOR?
Müstahsil makbuzu, Vergi Usul Kanunu kapsamında yer alan ve defter tutma yükümlülüğü bulunmayan çiftçi ya da üreticilerden ürün satın alındığında düzenlenen bir belge olarak biliniyor. Bu makbuz, satıcı yerine alıcı tarafından hazırlanıyor ve satışın resmi belgesi niteliği taşıyor.
HANGİ DURUMLARDA DÜZENLENİYOR?
Müstahsil makbuzu; sebze, meyve, hububat, süt, et, balık ve benzeri tarımsal ya da hayvansal ürünlerin, vergi mükellefi olmayan üreticilerden satın alınması durumunda düzenleniyor. Üreticinin fatura kesememesi halinde, alıcı taraf bu belgeyi hazırlayarak işlemi belgeliyor.
MAKBUZDA HANGİ BİLGİLER YER ALIYOR?
Müstahsil makbuzunda; üreticinin adı soyadı, adresi ve kimlik bilgileri, satılan ürünün cinsi, miktarı, birim fiyatı, toplam bedeli ve işlem tarihi yer alıyor. Ayrıca stopaj ve varsa diğer kesintiler de bu belge üzerinde gösteriliyor.
VERGİSEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ NELER?
Müstahsil makbuzu düzenlendiğinde, alıcı tarafından gelir vergisi stopajı yapılması gerekiyor. Yapılan kesinti, ilgili vergi dairesine beyan edilerek ödeniyor. Bu uygulama, kayıt dışı ticaretin önlenmesi ve üretici satışlarının izlenebilmesi amacıyla yürütülüyor.
E-MÜSTAHSi̇L MAKBUZU UYGULAMASI
Son yıllarda dijitalleşme kapsamında e-müstahsil makbuzu uygulaması da hayata geçirildi. Bu sistemle birlikte makbuzlar elektronik ortamda düzenlenebiliyor, saklanabiliyor ve Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden takip edilebiliyor.
NEDEN ÖNEM TAŞIYOR?
Müstahsil makbuzu, üreticiden yapılan alımların resmi kayda girmesini sağlarken, alıcı açısından da gider belgesi niteliği taşıyor. Bu sayede hem vergi düzeni korunuyor hem de tarımsal ticarette şeffaflık sağlanıyor.