Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında sahte fatura düzenlenmesi ve haksız iade taleplerine yönelik yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kullanılan ve yapay zeka ile makine öğrenmesi temelli olarak geliştirilen KAŞİF sistemiyle, gerçek bir mal teslimi veya hizmet olmamasına rağmen düzenlenen sahte faturalar günlük analizlerle belirleniyor. Sistem, mükellef davranışlarını sürekli izleyerek riskli durumları otomatik olarak tespit ediyor ve ilgili birimlere raporluyor.
KAŞİF SİSTEMİ NEDİR?
KAŞİF, makine öğrenmesi ve yapay zeka teknolojilerine dayanan, kural tabanlı olmayan bir risk analiz uygulaması olarak tanımlanıyor. GİB Teknoloji ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü tarafından geliştirilen sistem, herhangi bir ön tanım olmadan büyük veri setlerini günlük olarak analiz ediyor. Mükelleflerin fatura düzenleme, beyanname verme, ithalat, ihracat, tahakkuk, tahsilat, çalışan sayısı ve üretim kapasitesi gibi birçok verisi incelenerek riskli durumlar ortaya çıkarılıyor.
GÜNLÜK 4 MİLYON MÜKELLEF ANALİZ EDİLİYOR
Büyük veri platformları üzerinde çalışan KAŞİF, onlarca terabaytlık veri üzerinden analiz yaparak yaklaşık 4 milyon mükellefi günlük olarak tarıyor. Uygulama sayesinde çok sayıda kategoriye ait bilgiler eş zamanlı olarak izleniyor ve riskli mükellefler hızlı şekilde belirleniyor. Tespit edilen riskler günlük raporlar halinde ilgili birimlere iletiliyor.
SAHTE BELGE DÜZENLEYEN ŞİRKETLER AYNI GÜN BELİRLENİYOR
KAŞİF uygulamasıyla, sahte belge düzenleme amacıyla kurulan şirketlere yönelik önemli tespitler yapıldı. Faaliyete başladığı gün hiçbir alımı olmadan fatura düzenleyen, kısa sürede milyonlarca liralık sahte fatura kesen ve farklı vergi dairelerinde aynı kişiler adına kurulan şirketler sistem tarafından belirlendi. Son üç ayda kurulan ve toplam 276 milyar liralık fatura düzenleyen 2 bin 550 mükellefin herhangi bir ticari faaliyeti olmadan sahte belge düzenlediği tespit edildi.
RİSKLİ MÜKELLEFLER VERGİ İNCELEMESİNE SEVK EDİLİYOR
Sahte belge düzenleme riski yüksek olan mükellefler Vergi Denetim Kuruluna bildiriliyor. Ayrıca bağlı oldukları vergi dairelerine iletilerek iş yerlerinde yoklama yapılıyor. Vergi daireleri bünyesinde kurulan komisyonların kararları doğrultusunda sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiği belirlenen şirketlerin kayıtları kapatılıyor.
BAKAN ŞİMŞEK AÇIKLAMA YAPTI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sistemin kayıt dışı ekonomiyle mücadelede yeni bir dönemi başlattığını belirterek, "Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi yeni teknolojilerle artık kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit ediyor ve işlem yapıyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum." ifadelerini kullandı.
Şimşek ayrıca, "Bu uygulamalarla hem kayıt dışı ekonomiyle etkin şekilde mücadele etmeye hem de rekabet eşitsizliği meydana getiren uyumsuzlukları önlemeye devam edeceğiz." dedi.
Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir dönem başlıyor.
— Mehmet Simsek (@memetsimsek) January 20, 2026
Yapay zekâ tabanlı KAŞİF sistemi, her gün 4 milyon mükellefi sahte belge riskine karşı analiz ediyor.
Hedefimiz, kayıt dışı ekonomiyle etkin mücadele etmek ve haksız rekabetin önüne geçmek. https://t.co/o2OdTX9wTx
