Fransa'nın Rochefort kentinde bulunan, ünlü Fransız yazar ve deniz subayı Pierre Loti'ye ait tarihi konak kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından yeniden ziyarete açıldı. Ancak ziyaretçileri asıl şaşırtan, evin mimarisi değil, içinde yer alan Osmanlı dönemine ait tarihi eserler oldu. Odalarda sergilenen eserler arasında İznik çinileri, Osmanlı seramikleri, ahşap işlemeli tavanlar, rahleler, sandukalar, Arapça kitabeler ve Türkiye kökenli olduğu belirtilen çok sayıda tarihi obje bulunuyor. Evin adeta küçük bir Osmanlı müzesini andırması dikkat çekiyor.
"BU ESERLER FRANSA'YA NASIL GÖTÜRÜLDÜ?"
Restorasyonun tamamlanmasının ardından ortaya çıkan koleksiyon, yalnızca sanat tarihçilerini değil kültürel miras uzmanlarını da harekete geçirdi. Uzmanlar, bugün sıkı uluslararası kurallarla korunan bu eserlerin, 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başlarında hangi yollarla Fransa'ya götürüldüğünün net olarak bilinmediğine dikkat çekiyor. Kamuoyunda ise Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın eserlerin kökeni, envanteri ve Türkiye'den çıkış süreçlerine ilişkin inceleme başlatması gerektiği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
EVİN İÇİNDE ADETA OSMANLI DÖNEMİ YAŞATILIYOR
Pierre Loti'nin İstanbul'da geçirdiği yıllardan etkilenerek Fransa'daki evinde oluşturduğu bölümler, Osmanlı mimarisi ve yaşam kültürünü yansıtıyor. Özellikle "cami odası" olarak tasarlanan bölümde Osmanlı sanatına ait detaylar dikkat çekerken, duvar süslemeleri, ahşap işçiliği ve dini motifler ziyaretçileri geçmişe götürüyor. Evde yer alan birçok obje, Loti'nin Osmanlı kültürüne duyduğu hayranlığın somut izleri olarak değerlendiriliyor.
13 MİLYON EUROLUK RESTORASYON
Fransız devleti ve yerel yönetimler, Pierre Loti'nin tarihi evini koruyabilmek için yaklaşık 13 milyon euroluk kapsamlı bir restorasyon gerçekleştirdi. Yenileme çalışmaları sırasında hem yapının özgün dokusu korundu hem de içeride bulunan tarihi eserler özenle restore edilerek yeniden sergilenmeye başlandı.
KÜRATÖRDEN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA
Rochefort Müzeleri Küratörü Claude Stefani, Pierre Loti'nin İstanbul'daki yaşamından büyük ölçüde etkilendiğini ve Eyüp'te gördüğü atmosferi Fransa'daki evinde yeniden oluşturmak istediğini söyledi. Stefani, evde Türkiye'den getirilen çok sayıda eser bulunduğunu belirtirken, bu objelerin yıllardır yapının ayrılmaz bir parçası olarak korunduğunu ifade etti.
PİERRE LOTİ NEDEN TÜRKİYE İÇİN BU KADAR ÖNEMLİ?
Asıl adı Louis Marie Julien Viaud olan Pierre Loti, 1850 yılında Fransa'da doğdu. Deniz subayı olarak 1876 yılında geldiği İstanbul'a büyük hayranlık duyan Loti, uzun süre Eyüp'te yaşadı ve burada edindiği izlenimleri başta Aziyade olmak üzere birçok eserine taşıdı. İstanbul'a olan sevgisi nedeniyle bugün Eyüpsultan'daki ünlü Pierre Loti Tepesi onun adını taşıyor. Türkiye'de uzun yıllardır "Türk dostu" olarak anılan yazar, 1923 yılında Fransa'da hayatını kaybetti.
TARİHİ ESER TARTIŞMASI YENİDEN ALEVLENDİ
Pierre Loti'nin evinde sergilenen Osmanlı eserleri, kültürel mirasın korunması ve tarihi eser kaçakçılığı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Bir yandan eserlerin titizlikle korunmuş olması takdir toplarken, diğer yandan bu kültürel mirasın Türkiye'den hangi koşullarda çıkarıldığı sorusu henüz netlik kazanmış değil. Restorasyonun ardından yeniden gündeme gelen koleksiyon, Osmanlı dönemine ait eserlerin yurt dışındaki serüvenine ilişkin yeni tartışmaların da fitilini ateşledi.
