İRAN’DAN ABD’YE SERT KARŞILIK GELDİ

Trump’ın açıklamalarının ardından İran Genelkurmay Başkanlığı da ABD’ye yönelik sert bir mesaj yayımladı. İran tarafı, bazı bölge ülkelerindeki üslerin ABD tarafından İran’a yönelik saldırılar için kullanıldığını belirterek, saldırıların kaynağına karşılık verileceğini duyurdu. İran Genelkurmay Başkanlığının açıklamasında, “bazı bölge ülkelerindeki üslerin uyarılara rağmen ABD tarafından İran topraklarına saldırılar için kullanıldığı” belirtildi. Tahran yönetimi, saldırılara müsamaha gösterilmeyeceğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: “Saldırgan Amerikan ordusunun bölgeyi terk etmekten başka yolu yoktur ve İran'a karşı Amerikan saldırganlığını kolaylaştıranlar şunu bilmelidir ki güçlü Silahlı Kuvvetlerimiz her türlü saldırının kaynağını hedef alacaktır.”

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM

Bölgede karşılıklı saldırılar sürerken Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler de gündemdeki yerini koruyor. ABD ordusunun dün gece Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Lark Adası’na iki saldırı düzenlediği, saldırılarda sivillerin de aralarında bulunduğu en az 2 kişinin hayatını kaybettiği ve 2 kişinin yaralandığı bildirildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu ise saldırıya karşılık olarak Ürdün’de ABD güçlerinin kullandığı Muvaffak Salti ve Kral Hüseyin hava üslerinin balistik füzelerle hedef alındığını açıkladı. İran ordusu ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Al Minhad Hava Üssü’nde bulunan ABD askerleri ve helikopterlerinin onlarca kamikaze İHA ile hedef alındığını duyurdu. Ürdün ordusu ise 8 füzenin hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıkladı.

“HÜRMÜZ BOĞAZI ÇOK İYİ DURUMDA”

Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol trafiğine ilişkin de açıklamalarda bulundu. Boğaz’dan günlük ortalama 30 tankerin geçtiğini belirten Trump, bölgedeki petrol akışının sürdüğünü söyledi. Trump, “Hürmüz Boğazı son derece iyi durumda. Gecede ortalama 30 gemi geçiyor. Çok fazla petrol geliyor. Bu yüzden petrol fiyatlarının, tahmin edildiği gibi yükselmediğini görüyorsunuz.” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı ayrıca İran’ın askeri kapasitesinin büyük bölümünü yok ettiklerini öne sürerek kimyasal silah kullanımının gündemde olmadığını savundu.

VENEZUELA VE OPEC AÇIKLAMASI

Trump, Venezuela’nın Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nden (OPEC) ayrılıp ayrılmayacağına ilişkin soruya da yanıt verdi. Bu kararın Venezuela’ya ait olduğunu belirten Trump, ülkeyle yaptıkları petrol anlaşmasının ABD açısından önemli bir kazanım olduğunu söyledi. Trump, OPEC konusunda sürecin ABD ile ilgili olmadığını ifade etti.

ÖZ, KENNEDY'NİN ÖNÜNÜ KESTİ

Trump’ın programında çok sayıda yetkilinin bulunduğu sırada yaşanan kısa süreli sürtüşme kameralar tarafından kaydedildi. Mehmet Öz’ün Kennedy’nin önünü kesmesi, Oval Ofis’teki programın en dikkat çeken anlarından biri oldu. Yaşanan hareketlilik kısa sürerken program devam etti.

TRUMP’TAN İRAN’A “SINIRLI SALDIRI” MESAJI

Oval Ofis’teki programın gündeminde yalnızca ABD yönetimi içindeki isimler arasındaki görüntüler değil, İran’a yönelik olası askeri adımlar da vardı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik olası bir askeri müdahaleye ilişkin yaptığı açıklamada, “İran'ı vurabiliriz ancak saldırılar sınırlı kalacak” ifadelerini kullandı. Trump’ın açıklaması, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde geldi. Trump yönetiminin İran’a karşı atılabilecek askeri adımları değerlendirdiği belirtiliyor. Gündemde sınırlı kapsamlı bir operasyon ihtimalinin bulunduğu aktarılırken, ABD yönetimi bölgedeki gelişmeleri yakından izliyor. Özellikle ABD’nin bölgedeki askeri unsurlarının durumu ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler Washington tarafından takip ediliyor. Trump’ın “sınırlı saldırı” vurgusu, ABD’nin İran konusunda askeri seçeneği tamamen dışlamadığını gösteren son açıklamalardan biri oldu.

"UTANÇ VERİCİ"

Varufakis, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından anlaşmaya ilişkin bir haberi paylaşarak, "Utanç verici! Başka bir şey değil." değerlendirmesinde bulundu. Eski Bakan, aynı hesaptan yaptığı bir başka paylaşımda ise anlaşmaya yönelik eleştirilerini daha da sertleştirdi. Varufakis, "Yunanların büyük bir çoğunluğu soykırımcı Apartheid devletine karşı olmasına rağmen, biz yönetici sınıfımızın bu rezil anlaşmayla Yunanistan'ı lekelemesine izin verdik." ifadelerini kullandı.

YUNAN MUHALEFETİ DE KARŞI ÇIKTI

Anlaşmaya Yunanistan muhalefetindeki sol partilerden de tepki geldi. Radikal Sol İttifak (SYRIZA) ve Yunanistan Komünist Partisi (KKE), yaptıkları açıklamalarla "Aşil Kalkanı" anlaşmasını eleştirdi. Böylece yaklaşık 3 milyar avroluk savunma anlaşması, Yunanistan'da siyasi tartışmaların da merkezine yerleşti.

İsrail Savunma Bakanlığı ile Yunanistan Savunma Bakanlığı arasında Tel Aviv'de imzalanan "Aşil Kalkanı" anlaşmasının yaklaşık 3 milyar avro değerinde olduğu belirtildi. Anlaşma kapsamında İsrail'in Yunanistan'da çok katmanlı bir hava savunma ağı kuracağı kaydedildi. Sistemler arasında David's Sling (Davud Sapanı) ve Israel Aerospace Industries (IAI) tarafından kurulacak, uçaklara ve füzelere karşı savunma amacı taşıyan Barak MX sistemi bulunuyor. Anlaşmanın Rafael şirketinin Davud Sapanı ve Spyder sistemleri ile IAI'nın hava kontrolüne yönelik MMR tipi çok görevli radarlarını da içerdiği belirtildi. Anlaşma kapsamında ayrıca Rafael öncülüğünde geliştirilecek yeni bir ulusal komuta ve kontrol sisteminin de kurulacağı bildirildi.

Erhürman, pazar günü meydana gelen faciada yakınlarını kaybeden aileleri Girne Limanı’nda ziyaret etti. Görüşmenin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Erhürman, denizde kaybolan kişilere ulaşılması için çalışmaların gece gündüz kesintisiz sürdürüldüğünü belirtti.

TÜRKİYE’DEN BİN METRE DERİNLİĞE MÜDAHALE EDEBİLEN GEMİ

Arama kurtarma çalışmalarının kapasitesini artırmak amacıyla Türkiye’nin bölgeye yeni bir gemi göndereceğini duyuran Erhürman, söz konusu geminin bin metre derinliğe kadar müdahale kabiliyetine sahip olduğunu bildirdi.

Geminin bölgeye ulaşmasıyla özellikle batığın bulunduğu noktada gerçekleştirilen su altı arama faaliyetlerinin daha kapsamlı hale gelmesi bekleniyor. Türkiye ve KKTC ekipleri ise yeni gemi bölgeye ulaşana kadar deniz ve hava unsurlarıyla arama faaliyetlerini kesintisiz sürdürüyor.

KAYIPLAR İÇİN GECE GÜNDÜZ ARAMA

Erhürman, arama kurtarma çalışmalarının dün olduğu gibi bugün de aralıksız devam ettiğini ve özellikle gece saatlerinde faaliyetlerin yoğunlaştırıldığını söyledi. Kayıp kişilerin tamamına ulaşılana kadar çalışmaların herhangi bir ara verilmeden sürdürüleceğini vurguladı.

Ekipler facianın meydana geldiği bölgenin yanı sıra batığın bulunduğu alan ve çevresinde çalışmalarını yoğunlaştırıyor. Türkiye’den gelecek yüksek kapasiteli arama kurtarma gemisinin de operasyona katılmasıyla su altındaki çalışmaların güçlendirilmesi hedefleniyor.

FACİAYA İLİŞKİN 9 KİŞİ TUTUKLANDI

Arama kurtarma operasyonları sürerken kazanın nedenlerini ortaya çıkarmak amacıyla yürütülen adli soruşturma da devam ediyor. Erhürman, soruşturma kapsamında şu ana kadar 9 kişinin tutuklandığını açıkladı.

Sürecin şeffaflık içerisinde yürütüldüğünü belirten Erhürman, facianın ardından kamuoyuna yansıyan iddiaların da tek tek araştırıldığını ifade etti. Kazada herhangi bir ihmal veya kusur bulunup bulunmadığının belirlenmesi amacıyla olayın tüm yönleriyle incelendiğini kaydetti.

HAYATINI KAYBEDEN 8 KİŞİNİN KİMLİĞİ BELİRLENDİ

Faciada yaşamını yitiren 8 kişinin kimlik tespit işlemlerinin tamamlandığını bildiren Erhürman, hayatını kaybedenlerin ailelerinin tamamına ulaşıldığını ve gerekli bilgilendirmenin yapıldığını söyledi.

Girne açıklarında kaybolan kişilere ulaşmak için zamana karşı mücadele devam ederken, Türkiye’den gönderilecek yeni geminin arama kurtarma operasyonunun özellikle su altı ayağında önemli rol üstlenmesi bekleniyor.

S-400 KOMUTA ARACI HEDEF ALINDI

Açıklamaya göre Rusya'nın Bryansk bölgesindeki Desnyanskiy ilçesinde bulunan bir radar istasyonu Ukrayna güçleri tarafından vuruldu. Aynı bölgede Ploskobukreyevka yakınlarında konuşlu S-400 hava savunma sistemine ait mobil komuta aracının da saldırının hedefleri arasında olduğu belirtildi.

Ukrayna tarafı, söz konusu sistemlerde meydana gelen hasarın boyutuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı. Saldırının sonuçlarının tespit edilmesine yönelik çalışmaların sürdüğü ifade edildi.

İLETİŞİM VE İHA KONTROL NOKTALARINA SALDIRI

Operasyonların yalnızca hava savunma unsurlarıyla sınırlı kalmadığı bildirildi. Belgorod bölgesindeki Zimniy yerleşimi yakınlarında Rus birlikleri tarafından kullanılan bir iletişim merkezinin vurulduğu açıklandı.

Zaporijya bölgesindeki Gulyaypole yakınlarında ise Rus güçlerine ait bir İHA kontrol noktası hedef alındı. Böylece saldırılarda Rus ordusunun sahadaki haberleşme ve insansız hava aracı faaliyetlerinde kullandığı altyapının da hedefler arasına alındığı belirtildi.

KIRIM, LUHANSK VE KURSK'TAKİ DEPOLAR VURULDU

Ukrayna Genelkurmayı, Rus birliklerinin lojistik ve ikmal altyapısına yönelik eş zamanlı saldırılar da düzenlendiğini duyurdu. Rusya'nın ilhak ettiği Kırım'daki Kir-Baylar ile Luhansk bölgesindeki Verhnekamanka'da bulunan lojistik ve ikmal depolarının hedef alındığı bildirildi.

Rusya'nın Kursk bölgesindeki Popovo-Lejachi yerleşiminde bulunan bir başka ikmal noktasına da saldırı gerçekleştirildiği aktarıldı. Ukrayna Genelkurmayı, vurulan hedeflerde meydana gelen hasarın ve operasyonların sonuçlarının değerlendirilmeye devam ettiğini açıkladı.

Türkiye’nin ev sahipliğindeki kritik toplantıda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile Pakistan ve Suudi Arabistan’ın dışişleri, savunma ve askeri makamlarının üst düzey temsilcileri bir araya geldi.

“MEKKE SAVUNMA İTTİFAKI İSMİNDE MUTABIK KALDIK”

Toplantının ardından kameraların karşısına geçen Bakan Fidan, Mekke Anlaşması’nın dışarıdan dayatılan bir güvenlik yapılanması olmadığını, bölge ülkelerinin kendi güvenlik ihtiyaçlarına yönelik ortak iradesini yansıttığını ifade etti.

Fidan, “Mekke Anlaşması bölgesel sahiplenme ürünü. Mekke Savunma İttifakı olarak isminde mutabık kaldık” açıklamasında bulundu.

İstanbul’daki ilk komite toplantısında üç ülkenin savunma kapasitelerinin geliştirilmesi, silahlı kuvvetler arasındaki birlikte çalışabilirliğin artırılması, ortak savunma sanayisi projeleri, araştırma-geliştirme faaliyetleri ve terörle mücadelede koordinasyonun güçlendirilmesi gibi başlıklar ele alındı. Anlaşma, taraflardan birine gerçekleştirilecek silahlı saldırının diğer ülkelere de yapılmış sayılması esasına dayanıyor.

BÖLGESEL GÜVENLİKTE YENİ DÖNEM

Mekke Anlaşması’nın bölgesel güvenlik açısından yeni bir dönemin başlangıcı olduğuna dikkat çeken Fidan, anlaşmayla birlikte bölgede yeni bir güvenlik ve işbirliği mimarisinin inşa edilmesi sürecine girildiğini ifade etti.

Fidan ayrıca oluşumun yalnızca Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ile sınırlı tutulmayacağını vurguladı. Mekke Savunma İttifakı’nın bölgedeki diğer devletlerin katılımına da açık olduğunu belirten Fidan, böylece güvenlik yapılanmasının ilerleyen dönemde genişleyebileceğinin mesajını verdi.

Mekke Savunma İttifakı’nın bölgedeki diğer devletlerin katılımına açık olduğunu ifade eden Fidan, oluşumun zaman içerisinde genişleyebileceğinin mesajını verdi. Yeni güvenlik mekanizmasının bölgedeki istikrara katkı sağlayacağını belirten Fidan, ittifak güçlendikçe belirsizliklerin azalacağını ve daha geniş çaplı bir istikrar ortamının ortaya çıkacağını ifade etti.

"NETANYAHU CANİSİ MUHATAP ALINACAK BİRİ DEĞİLDİR"

Dışişleri Bakanı Fidan, açıklamalarında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu da sert sözlerle hedef aldı. Netanyahu’yu “ciddiye alınmayacak biri” olarak nitelendiren Fidan, İsrail Başbakanı’nın izlediği politikaların yalnızca belirli ülkeleri değil, bölgenin tamamını olumsuz etkilediğini savundu.

Fidan, Netanyahu’ya ilişkin değerlendirmesinde, “Netanyahu herkese zarar, durdurulmalı” ifadelerini kullanarak İsrail hükümetinin mevcut politikalarının önüne geçilmesi gerektiği mesajını verdi.

Girne-Taşucu seferini gerçekleştiren yolcu gemisinin batmasının ardından Taşucu-KKTC arasındaki feribot seferleri iptal edildi. Deniz ulaşımının kesintiye uğramasıyla Kıbrıs’a gitmek veya adadan Türkiye’ye dönmek isteyen yüzlerce kişi hava yoluna yönelirken, Çukurova Uluslararası Havalimanı ile Ercan Havalimanı arasındaki uçuşlarda fiyatların olağanüstü seviyelere çıktığı görüldü.

6 BİN LİRALIK BİLET 22 BİN LİRAYI AŞTI

Yaklaşık 45-50 dakika süren Çukurova-Ercan uçuşlarında daha önce yaklaşık 6 bin TL seviyesinde bulunan bazı biletlerin, kazanın ardından oluşan zorunlu talep nedeniyle 22 bin TL’nin üzerine çıktığı bildirildi. Gün içerisinde yapılan bazı bilet aramalarında ise fiyatların 35 bin TL’yi aşan seviyelere kadar ulaştığı haberleştirildi.

Kazanın hemen ardından gerçekleşen artış, özellikle yakınlarına ulaşmaya çalışan kazazede aileleri ile feribot seferlerinin iptal edilmesi nedeniyle adada veya Türkiye’de mahsur kalan vatandaşların tepkisini çekti.

KAZAZEDE YAKINLARI HÂLÂ HABER BEKLİYOR

Fiyatlardaki yükselişin yaşandığı sırada feribot faciasının yaraları ise henüz sarılabilmiş değil. Son açıklamalara göre 267 kişinin bulunduğu gemiden 241 kişi kurtarılırken, 8 kişi hayatını kaybetti ve 18 kişiyi bulmak için arama kurtarma faaliyetleri devam ediyor.

Türkiye ve KKTC ekiplerinin deniz ve hava unsurlarıyla sürdürdüğü çalışmalar devam ederken, kazazedelerin yakınlarının bir kısmı da bölgeye ulaşmaya çalışıyor. Taşucu Limanı’nda yakınlarından gelecek haberi bekleyen ailelerin endişeli bekleyişi sürerken deniz ulaşımındaki aksama, alternatif ulaşım yollarına olan talebi daha da artırdı.

FERİBOT SEFERLERİ DURDU, TALEP UÇAĞA KAYDI

Facianın ardından Taşucu Limanı’ndan KKTC’ye yapılması planlanan feribot seferlerinin iptal edilmesi, iki ülke arasındaki yolcu trafiğinin önemli bölümünün hava yoluna yönelmesine neden oldu. Özellikle Çukurova-Ercan hattında ortaya çıkan ani talep artışı, dinamik fiyatlandırmanın da etkisiyle bilet ücretlerine doğrudan yansıdı.

Ancak kazanın hemen ardından insanların zorunlu olarak hava yoluna yöneldiği bir dönemde fiyatların birkaç kat yükselmesi sosyal medyada “fırsatçılık” tartışmalarını beraberinde getirdi. Vatandaşlar, böylesine olağanüstü durumlarda ticari fiyatlandırma yerine mağduriyeti azaltacak özel uygulamaların devreye sokulması gerektiğini savundu.

GİRNE BELEDİYE BAŞKANI’NDAN SERT TEPKİ

Bilet fiyatlarına tepki gösteren isimlerden biri de Girne Belediye Başkanı Murat Şenkul oldu. Girne Limanı’nda yüzlerce kişinin zor durumda beklediğine dikkat çeken Şenkul, izin süresi bitenlerin yanı sıra ülkesine acilen dönmek zorunda olan insanların bulunduğunu belirtti.

Kazanın ardından uçaklara yoğun talep oluşmasını anlaşılabilir bulduğunu ifade eden Şenkul, 6 bin TL seviyesindeki biletlerin zorunlu talep nedeniyle 22 bin TL’ye kadar çıkmasına tepki gösterdi. Şenkul, olağanüstü koşullarda dahi ticari yaklaşımın ön plana çıkmasını eleştirerek yaşanan duruma sert sözlerle karşı çıktı.

FACİANIN ARDINDAN ŞİMDİ DE ULAŞIM KRİZİ

Girne açıklarında yaşanan facianın ardından bir tarafta kayıpları bulmak için arama kurtarma çalışmaları sürerken diğer tarafta Türkiye-KKTC arasındaki ulaşımın nasıl sürdürüleceği sorunu ortaya çıktı. Feribot seferlerinin iptali ve uçak biletlerindeki sert yükseliş, kazanın yarattığı mağduriyeti daha da büyüttü.

Kazazedelerin yakınları ve iki ülke arasında seyahat etmek zorunda olan vatandaşlar şimdi hava yolu şirketleri ve yetkili kurumlardan olağanüstü koşullara yönelik adım atılmasını bekliyor. Facianın henüz üzerinden bir gün dahi geçmeden bilet fiyatlarının ulaştığı seviyeler ise kamuoyunda büyük tepkiye neden oldu.

“İRAN NÜKLEER SİLAHA SAHİP OLURSA KULLANIR”

Trump, İran'ın Körfez ülkelerine yönelik askerî eylemlerinin yarattığı risklerin, olası bir nükleer tehdidin ciddiyetini daha da ortaya koyduğunu ifade etti. Tahran'ın nükleer silah sahibi olması durumunda bunu çekinmeden kullanabileceğini öne sürdü; bunun sonucunda İsrail'in, Orta Doğu'nun ve daha sonra Avrupa ile ABD'nin doğrudan hedef alınacağını belirtti.

“BEN OLMASAYDIM İSRAİL VARLIĞINI SÜRDÜREMEZDİ”

Bölgedeki ABD varlığının güvenlik dengeleri için kritik önem taşıdığına işaret eden Trump, kendi liderliğini iddialı ifadelerle savundu. Kendisinin başkanlıkta bulunmaması halinde İsrail'in varlığını sürdüremeyeceğini ve Orta Doğu bölgesinin tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacağını kaydetti.

TRUMP: İRAN İÇERİDEN ÇÖKÜYOR

Ekonomik baskılar ve deniz ablukası yoluyla İran'a yönelik ABD stratejisinin etkili olduğunu dile getiren Trump, Tahran üzerindeki finansal ve askerî baskının İran'ı zayıflattığını iddia etti. Ayrıca, İran’ın içsel olarak çöküş sürecinde olduğu görüşünü tekrarladı.

TÜRKİYE VE KKTC SEFERBER OLDU, AB SESSİZ KALDI

Türkiye ve KKTC kurumları ise arama ve kurtarma çalışmaları kapsamında koordineli şekilde hareket ediyor. Uluslararası diplomatik teamüllere göre, sivillerin hayatını kaybettiği büyük ölçekli deniz kazalarında devletler ve uluslararası kuruluşların en azından insani dayanışma temalı taziye mesajları paylaşması beklenmektedir. Buna karşın, Avrupa Birliği Konseyi, Avrupa Birliği Komisyonu, Avrupa Parlamentosu ve AB'nin dış politika birimi dahil olmak üzere hiçbir AB kurumu olaya dair açıklama yapmamıştır.

AB ÜLKELERİNDEN DE TAZİYE MESAJI GELMEDİ

Aynı şekilde, AB üyesi ülkelerin liderleri ve dışişleri makamlarından da resmi bir açıklama veya taziye mesajı gelmemiştir. Diplomatik çevreler, AB'nin bu sessizliğini Rum Kesimi ve Yunanistan siyasetine bağımlılık olarak değerlendirmiş ve insani olaylarda bile Türkiye'ye destek vermekte zorlandığını belirtmiştir.

AVRUPA’NIN SESSİZLİĞİ “ÇİFTE STANDART” TARTIŞMASINI GÜNDEME TAŞIDI

Geçmişte farklı bölgelerde yaşanan deniz kazalarının ardından AB kurumlarının hızlı şekilde reaksiyon gösterdiği görülürken, KKTC'deki bu faciada sessiz kalmaları "çifte standart" tartışmalarını tekrar gündeme taşımıştır. AB'nin Gazze ve Ukrayna gibi bölgelerdeki tutumu da bu konu çerçevesinde örnek olarak gösterilmektedir.

Tel Aviv’deki İsrail Savunma Bakanlığı kompleksinde düzenlenen törene iki ülkenin savunma yetkilileri katıldı. İsrail Savunma Bakanlığı, 10 milyar şekeli aşan anlaşmayı İsrail-Yunanistan ilişkilerindeki bugüne kadarki en büyük savunma ihracatı anlaşması ve İsrail tarihinin en büyük savunma anlaşmalarından biri olarak nitelendirdi.

YUNANİSTAN’A ÇOK KATMANLI HAVA SAVUNMA AĞI

“Aşil Kalkanı” projesi kapsamında Yunanistan’ın farklı irtifa ve menzillerden gelebilecek hava tehditlerine karşı çok katmanlı bir savunma şemsiyesi oluşturması planlanıyor. Sistemin balistik füzelerden savaş uçaklarına, seyir füzelerinden insansız hava araçlarına kadar farklı tehditleri tespit ve imha edebilecek şekilde yapılandırılması öngörülüyor.

Anlaşmanın en önemli unsurlarından birini Rafael tarafından geliştirilen David’s Sling (Davud Sapanı) oluşturuyor. Israel Aerospace Industries (IAI) üretimi Barak MX'in yanı sıra Rafael'in Spyder hava savunma sistemi ve IAI tarafından geliştirilen MMR çok görevli radarları da Yunan savunma mimarisine dahil edilecek.

YAPAY ZEKA TEHDİDİ BELİRLEYİP SİLAHI SEÇECEK

Yeni savunma ağının yalnızca füze ve radarlardan oluşmayacağı, sistemlerin yapay zeka destekli ortak bir komuta-kontrol altyapısına bağlanacağı bildirildi. Rafael öncülüğünde geliştirilecek yazılım, radar ve sensörlerden elde edilen verileri işleyerek yaklaşan tehdidin türünü belirleyecek ve hangi savunma unsurunun kullanılacağına karar verecek.

Sistem böylece balistik füze savunması, uçaksavar sistemleri ve İHA karşıtı unsurlar arasında koordinasyon sağlayacak. Yunan kaynaklar, değişen savaş ortamında özellikle füze ve insansız hava aracı tehdidinin artmasının böylesine kapsamlı bir savunma ağına duyulan ihtiyacı artırdığını savunuyor.

İMZALARIN ZAMANLAMASI DİKKAT ÇEKTİ

İsrail ile Yunanistan arasındaki dev savunma anlaşmasının zamanlaması ise bölgesel dengeler açısından dikkat çekti. “Aşil Kalkanı” için imzalar, İstanbul’da Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin ilk toplantısının gerçekleştirildiği gün atıldı.

İsrail basınında daha önce yayımlanan değerlendirmelerde Tel Aviv ile Atina arasındaki savunma yakınlaşmasının Doğu Akdeniz’deki güç dengeleri açısından stratejik önem taşıdığı belirtilmişti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da ülkesinin Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile savunma işbirliğinin güçlendirilmesini savunmuştu.

YUNAN ORDUSU İSRAİL TEKNOLOJİSİNE BAĞLANACAK

Aşil Kalkanı’nın hayata geçirilmesiyle Yunanistan’ın hava savunmasının önemli bir bölümü İsrail üretimi radar, füze, batarya ve yazılım altyapısına dayanacak. Bu durum, Atina ile Tel Aviv arasındaki savunma ilişkisini yalnızca silah satın alımının ötesine taşıyarak uzun vadeli teknolojik ve operasyonel bir ortaklığa dönüştürecek.

Yunanistan’da muhalefet ise daha önce hükümetin yabancı savunma sistemlerine bağımlılığını eleştirerek ülkenin kendi savunma sanayisini geliştirmesi gerektiğini savunmuştu. Bu tartışmalarda Türkiye’nin son yıllarda hava savunma, füze, İHA ve diğer savunma teknolojilerinde yerli üretimi artırması da Atina’ya örnek olarak gösterilmişti.

“DRONE DOME” İÇİN 26 MİLYON AVROLUK EK ANLAŞMA

İki ülke arasındaki işbirliği Aşil Kalkanı ile sınırlı kalmadı. İsrail Savunma Bakanlığı, stratejik tesislerin insansız hava araçlarına karşı korunması amacıyla Rafael üretimi Drone Dome sistemlerinin Yunanistan’a satılması için 26 milyon avro değerinde ek bir anlaşmanın daha imzalandığını açıkladı.

Drone Dome, özellikle kritik askeri ve sivil tesisleri İHA tehditlerine karşı korumak üzere geliştirilen bir sistem olarak biliniyor. Böylece Yunanistan’ın yeni savunma mimarisinde balistik füze ve uçak tehdidinin yanı sıra son yıllarda savaş alanlarının en önemli unsurlarından biri haline gelen insansız hava araçlarına karşı da ayrı bir savunma katmanı oluşturulacak.

İSRAİL’DEN YUNANİSTAN’A TEKNOLOJİ TRANSFERİ

Anlaşma kapsamında İsrail’in Yunan savunma sanayisine bilgi ve teknoloji aktarımında bulunması da planlanıyor. İsrail Savunma Bakanlığı, iki ülke arasındaki sanayi ve savunma işbirliğinin genişletileceğini belirtirken projeyi Yunanistan ile ilişkilerde yeni bir aşama olarak değerlendirdi.

Bakanlık açıklamasında Yunanistan, İsrail’in “Doğu Akdeniz’deki kilit stratejik ortağı” olarak tanımlandı. Yaklaşık 3 milyar avroluk Aşil Kalkanı projesiyle birlikte Tel Aviv-Atina hattındaki askeri işbirliği bugüne kadarki en yüksek seviyelerinden birine taşınırken, anlaşmanın Türkiye, İsrail ve bölgedeki diğer aktörler arasındaki değişen güvenlik dengelerinin yaşandığı bir dönemde imzalanması dikkatleri Doğu Akdeniz’e çevirdi.

Akıllara durgunluk getiren kaza Kolombiya’da meydana geldi. Edinilen görüntülere göre, yolda hızla ilerleyen motosiklet sürücüsü kavşağa geldiği sırada karşısına çıkan otobüse çarptı.

Çarpışmanın şiddetiyle motosiklet sürücüsü aracından savruldu. Sürücünün savrulduğu sırada otobüsün kapısının açık olması ise kazanın seyrini tamamen değiştirdi.

AÇIK KAPIDAN OTOBÜSÜN İÇİNE UÇTU

Motosikletten savrulan sürücü, otobüsün açık kapısından doğrudan aracın içine girdi. Yaşanan sıra dışı anlar otobüsün araç içi kamerası tarafından saniye saniye kaydedildi.

Otobüs sürücüsü, büyük bir şaşkınlık yaşarken kısa süre içerisinde aracı durdurdu. Yolcular da ne olduğunu anlamaya çalışırken otobüs içerisinde panik yaşandı.

OTOBÜSTEN KENDİ İMKANLARIYLA ÇIKTI

Kazanın ardından en dikkat çeken an ise motosiklet sürücüsünün otobüsten kendi imkanlarıyla çıkması oldu. Sürücünün yürüyerek araçtan çıktığı ve ilk görüntülere göre ciddi bir yara almadığı görüldü.

Otobüsteki yolcular da yaşananların ardından araçtan indi.

GÖRÜNTÜLER SOSYAL MEDYADA GÜNDEM OLDU

Motosiklet sürücüsünün otobüse çarptığı ve açık kapıdan içeri savrulduğu anlar sosyal medyada kısa sürede yayıldı.

İzleyenleri şaşkına çeviren görüntüler çok sayıda kullanıcı tarafından paylaşılırken, sürücünün kazadan ciddi bir yara almadan kurtulması dikkat çekti. Olayla ilgili resmi açıklama yapılmadı.

SÜPERTANKER İKİ MAYINA ÇARPTI

Dünya petrol taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda yeni bir olay yaşandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan yapılan açıklamaya göre, boğazın güney güzergahından geçmeye çalışan bir süpertanker iki deniz mayınına çarptı.

Çarpmanın ardından gemide yangın çıktı. Alev alan süpertankerin tamamen durduğu belirtilirken, olayın boğazdaki deniz güvenliğine ilişkin endişeleri yeniden artırdığı görüldü.

İran tarafı, geminin belirlenen güvenlik kurallarına uymadan hareket ettiğini öne sürerek deniz trafiğine yönelik uyarılarını yineledi.

HÜRMÜZ’DE GERİLİM SÜRÜYOR

İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi hareketliliğine yönelik kısıtlamaları ve belirli güzergahlara ilişkin uyarıları devam ediyor. Bölge, küresel petrol ticareti açısından dünyanın en önemli deniz geçiş noktalarından biri olduğu için burada yaşanan her gelişme uluslararası piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, son olayın ardından boğazdan geçen gemilerin belirlenen güzergahlara ve güvenlik kurallarına uyması gerektiğini bir kez daha vurguladı.

Açıklamada, kurallara aykırı hareket eden gemilerin benzer tehlikelerle karşı karşıya kalabileceği mesajı verildi.

İRAN’DAN GEMİLERE YENİ UYARI

DMO tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nda geçiş ve seyrüsefer sırasında belirlenen kurallara uyulmasının zorunlu olduğu belirtildi.

İran makamları, boğazın güvenliğine ilişkin kendi belirledikleri kuralların göz ardı edilmemesi gerektiğini savunurken, özellikle yetkisiz güzergahlardan geçiş yapılmaması konusunda uyarıda bulundu.

Süpertankerin yaşadığı olayın ardından bölgedeki diğer gemiler açısından da seyir güvenliği tartışmaları yeniden gündeme geldi.

DENİZCİLİK ŞİRKETLERİNE ÇAĞRI

İran Devrim Muhafızları Ordusu, denizcilik şirketlerine de dikkat çeken bir çağrıda bulundu. Açıklamada şirketlerin ABD ordusunun “provokasyonlarına” aldanmaması gerektiği savunuldu.

İran tarafı, gemilerin yüklerinin yanı sıra mürettebatın hayatının da gereksiz yere riske atılmaması gerektiğini belirtti. Bu ifadeler, Hürmüz Boğazı’nda devam eden askeri ve siyasi gerilimin deniz taşımacılığı üzerindeki etkisinin sürdüğünü gösterdi.

Bölgedeki gelişmeler, uluslararası ticaret açısından stratejik öneme sahip boğazın güvenliği konusunda yeni soru işaretleri oluşturdu.

PETROL TRAFİĞİ YAKINDAN İZLENİYOR

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan ve dünya enerji ticaretinde kritik role sahip bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor. Bu nedenle bölgede meydana gelen güvenlik olayları yalnızca deniz taşımacılığını değil, enerji piyasalarını da yakından ilgilendiriyor.

Bir süpertankerin mayına çarpması, boğazdaki güvenlik risklerinin boyutunu yeniden gündeme taşırken, İran’ın gemi trafiğine ilişkin uyarılarının önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.

Yaşanan olay, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin deniz taşımacılığı açısından ne kadar ciddi sonuçlar doğurabileceğini bir kez daha ortaya koydu.

Görüşmenin en önemli gündem maddesi, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ilk toplantısı oldu. Bu toplantı, İstanbul'da düzenlenmiş olup, üç ülkenin güvenlik ve savunma iş birliğini derinleştirmesi açısından merkezi bir platform sağladı. Toplantıya, Türkiye tarafından Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı katılırken, Suudi Arabistan tarafında Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Savunma Bakanı Prens Halid bin Salman ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili yer aldı. Aynı zamanda Pakistan'ın da üst düzey yetkilileri toplantıda hazır bulundu.

Görüşmelerde bölgesel güvenlik dinamikleri, terörle mücadele ve ekonomik iş birliği gibi kritik konular ele alındı. Mekke Anlaşması tarafları, bölgesel istikrarın sağlanması ve ortak tehditlere karşı iş birliğinin güçlendirilmesi konusunda kararlılıklarını vurguladı.

Bu ortak savunma çerçevesi, bölgedeki siyasi ve ekonomik ilişkilerin koordinasyonunu kolaylaştırmayı amaçlayan kapsamlı bir iş birliği modeli sunuyor. Ayrıca, anlaşmanın yol haritasının şekillendirilmesi amacıyla siyasi ve savunma stratejisi komitesinin İstanbul'daki ilk toplantısı, Mekke İttifakı'nın ilerleyen süreçteki iş birliklerinin zeminini oluşturdu.

Sonuç olarak, Hakan Fidan ve Suudi Bakan Faysal bin Ferhan arasındaki bu görüşme, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın hayata geçirilmesi yönünde atılan somut adımlar ve bölgesel güvenlik alanında tesis edilen yeni iş birliği platformunun işaretleri olarak değerlendiriliyor.

Kanal 13’ün aktardığı bilgilere göre operasyon, yalnızca İran içerisinde bir ayaklanmanın desteklenmesini değil, İsrail hava kuvvetlerinin gerçekleştireceği kapsamlı saldırılarla İran-Irak sınırındaki Devrim Muhafızları mevzilerinin vurulmasını da içeriyordu. Böylece Kürt güçlerinin İran’ın kuzeybatısına ilerleyebileceği bir koridor oluşturulması ve başlayan hareketin ülke çapında rejim karşıtı protestoları tetiklemesi hedefleniyordu.

BİNLERCE KÜRT MİLİTAN İSRAİL’E GÖTÜRÜLDÜ

Habere göre operasyon hazırlıkları kapsamında binlerce Kürt militanı İsrail’e getirildi ve burada farklı operasyon senaryolarına yönelik eğitimlerden geçirildi. Planın ilerleyen aşamasında bu güçlerin İran topraklarına girmesi, ülkedeki Kürt nüfusun da harekete katılması ve rejim üzerindeki baskının giderek büyütülmesi öngörülüyordu.

Kürt güçlerine İsrail desteğinin koşulları konusunda da talimatlar verildiği öne sürüldü. Kanal 13’e göre savaşçılara, operasyon sırasında sivillere zarar verilmesi halinde İsrail’in desteğinin kesileceği bildirildi.

HEDEF İRAN’DA REJİM DEĞİŞİKLİĞİYDİ

“Çizmeli Kedi” operasyonunun arkasındaki temel hedefin yalnızca İran’ın askeri kapasitesini zayıflatmak olmadığı, doğrudan Tahran’daki yönetimin değiştirilmesinin amaçlandığı belirtildi. Plan, dönemin Mossad Başkanı David Barnea tarafından desteklenirken, İsrail siyasi yönetimine de rejim değişikliğinin mümkün olduğu yönünde değerlendirmeler sunuldu.

İsrail basınında daha önce yayımlanan soruşturmalarda, planın Devrim Muhafızları mevzilerinin vurulmasının yanı sıra İran içerisinde etki operasyonları yürütülmesini, Kürt militanların silahlandırılmasını ve farklı azınlık gruplarının harekete geçirilmesini içerdiği aktarılmıştı.

AHMEDİNEJAD İÇİN “ARKADAŞ” KOD ADI

Planın en dikkat çekici bölümlerinden birini ise İran’ın eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad oluşturdu. Kanal 13’ün iddiasına göre İsrail tarafı, İran yönetiminin devrilmesi sonrasında Ahmedinejad’ı ülkenin gelecekteki lider adaylarından biri olarak değerlendirdi.

İsrailli yetkililerin kapalı görüşmelerde Ahmedinejad’dan “Arkadaş” kod adıyla söz ettiği öne sürüldü. Bununla birlikte Ahmedinejad’ın ofisi, kendisinin İsrail ile bağlantılı olduğu yönünde daha önce ortaya atılan iddiaları reddetti.

İRAN’DAKİ PROTESTOLAR PLANI HIZLANDIRDI

Ocak 2026’da İran’da patlak veren geniş çaplı protestolar, İsrail tarafında operasyonun planlanandan daha erken devreye sokulması ihtimalini gündeme getirdi. Ancak Kanal 13’e göre İsrail, Kürt güçlerinin henüz yeterli hazırlığa ulaşmadığını değerlendirerek operasyonun ertelenmesini istedi.

İsrail içerisinde de planın başarı şansına ilişkin ciddi görüş ayrılıkları yaşandı. Daha önce İsrail basınına yansıyan bilgilere göre askeri istihbarat içerisindeki bazı üst düzey isimler operasyonun gerçekçi olmadığı görüşünü savunurken, dönemin Ulusal Güvenlik Danışmanı Tzachi Hanegbi de planlamaya yönelik ciddi itirazlarda bulundu.

TRUMP ÖNCE YEŞİL IŞIK YAKTI, WASHINGTON SONRA DURDURDU

Operasyonun kaderini değiştiren gelişmenin ise Washington’dan gelen karar olduğu öne sürüldü. Kanal 13’ün haberine göre Şubat ayında ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki görüşmelerde operasyonun ne zaman gerçekleştirileceği de ele alındı.

Haberde Trump’ın başlangıçta plana yeşil ışık yaktığı ancak birkaç gün sonra İsrail’e Beyaz Saray’dan aksi yönde bir mesaj ulaştığı belirtildi. İsrailli bir yetkili, operasyon başladıktan üç gün sonra Washington’dan Kürt güçlerinin İran’a girişini durdurmaya yönelik net bir “hayır” mesajı aldıklarını aktardı.

ERDOĞAN’IN İTİRAZI VE VANCE’İN BASKISI İDDİASI

Kanal 13’e konuşan kaynaklara göre Washington’ın geri adım atmasının arkasındaki faktörlerden biri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın operasyona yönelik itirazıydı. ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance’in de planın durdurulması yönünde baskı yaptığı öne sürüldü.

Türkiye’nin özellikle bölgede silahlı Kürt yapılanmalarının güçlendirilmesine yönelik güvenlik hassasiyetleri dikkate alındığında Ankara faktörünün Washington’ın hesaplarında önemli bir yer tuttuğu değerlendiriliyor. Ancak Erdoğan’ın doğrudan hangi girişimlerde bulunduğuna ilişkin ayrıntılar Kanal 13’ün haberinde kapsamlı şekilde açıklanmadı.

MOSSAD ALTERNATİF PLANLA DEVAM ETMEK İSTEDİ

Washington’ın müdahalesine rağmen Mossad’ın projeden tamamen vazgeçmek istemediği ve Barnea’nın alternatif bir operasyon planı hazırladığı belirtildi. Ancak yeni plan İsrail savunma kurumları içerisinde yeterli destek bulmadı ve hayata geçirilemedi.

İsrail basınındaki daha önceki haberler de operasyon konusunda Mossad ile İsrail’in diğer güvenlik kurumları arasında ciddi görüş ayrılıkları bulunduğunu ortaya koymuştu. Bazı askeri ve istihbarat yetkililerinin, Kürt güçleri üzerinden İran gibi büyük ve merkezi devlet yapısına sahip bir ülkede rejim değişikliği gerçekleştirilebileceği varsayımını gerçekçi bulmadığı aktarılmıştı.

OPERASYONUN PARASI İÇİN İNCELEME BAŞLATILDI

Kanal 13’ün son haberinde dikkat çeken bir başka ayrıntı ise operasyon için kullanılan mali kaynaklara ilişkin iddialar oldu. Projeye ayrılan bütçenin kullanımıyla ilgili soru işaretleri üzerine bir inceleme komisyonunun oluşturulduğu bildirildi.

Mossad ise söz konusu incelemenin mali usulsüzlük veya zimmete para geçirme tespit edildiği anlamına gelmediğini açıkladı. İsrail istihbarat servisine göre komisyon, gelecekte benzer operasyonlarda uygulanacak prosedürlerin düzenlenmesi amacıyla oluşturuldu ve yapılan incelemede herhangi bir zimmet veya finansal usulsüzlük tespit edilmedi.

“ÇİZMELİ KEDİ” PLANI SONUCA ULAŞAMADI

Barnea’nın Mossad Başkanlığı görevinden ayrılmasının ve projeyi koordine eden ismin görevini bırakmasının ardından “Çizmeli Kedi” operasyonu İsrail güvenlik çevrelerinde tartışılmaya devam ediyor. Planın büyüklüğüne karşın İran’da hedeflenen rejim değişikliğinin gerçekleşmemesi, operasyonun hazırlık ve uygulanabilirlik boyutunu tartışmaların merkezine taşıdı.

Ortaya çıkan bilgiler, İsrail’in İran stratejisinin hava saldırıları ve nükleer programın sınırlandırılmasının çok ötesine geçtiğini gösteriyor. İddiaların doğrulanması halinde Mossad’ın Kürt silahlı unsurlarından İran içerisindeki toplumsal hareketlere ve rejim sonrası siyasi liderliğe kadar uzanan çok katmanlı bir senaryo üzerinde çalışmış olması, Tahran’a karşı yürütülen mücadelenin doğrudan İran’ın siyasi yapısını değiştirmeyi hedefleyen bir aşamaya taşındığını ortaya koyuyor.

New York Post'un haberine göre, olay 25 Ağustos gecesi Bangkok’ta bulunan popüler bir gece kulübünde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, daha önce de farklı mekanlarda hesap ödemeden kaçmaya çalıştığı belirtilen genç kadın, gece kulübüne girmek için sahte kimlik kullandı.

Mekanda bir süre vakit geçiren kadın, çevresindeki kişilere de çok sayıda içki ısmarladı. Gecenin sonunda ise ortaya yüksek miktarda bir hesap çıktı.

1.815 DOLARLIK HESABI ÖDEMEDEN KAÇMAYA ÇALIŞTI

Gece sonunda kadına yaklaşık 1.815 dolarlık hesap çıkarıldı. Ancak genç kadın, hesabı ödemek yerine mekandan ayrılmaya çalıştı.

Kaçış girişimi bar çalışanlarının dikkatinden kaçmadı. Personel tarafından yakalanan kadın, işletme yöneticisinin hesabı ödemesi yönündeki talebiyle karşı karşıya kaldı.

HAPSE GİRMEMEK İÇİN İŞLETMEYLE ANLAŞTI

Kadının söz konusu miktarı ödeyecek maddi gücünün bulunmadığının anlaşılması üzerine taraflar arasında dikkat çeken bir anlaşma yapıldı. Polise teslim edilmekten ve hapse girmekten korktuğu belirtilen genç kadın, borcuna karşılık saçlarının tamamen kazıtılmasını kabul etti.

SAÇLARI SIFIRA KAZITILDI

İşletmeyle yapılan anlaşmanın ardından genç kadının saçları tamamen kazıtıldı. Yaşanan sıra dışı olay sırasında mekanda bulunanların şaşkınlık yaşadığı belirtildi. Kadının saçlarının kazıtıldığı anlar ise cep telefonu kamerasıyla kaydedildi.

Olayla ilgili görüntüler sosyal medyada paylaşılırken, işletmenin uyguladığı sıra dışı yaptırım kısa sürede gündem oldu.

GOOGLE HARİTALAR ABD’DE İSMİ DEĞİŞTİRDİ

Google Haritalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Ontario Gölü'nün adını 'Amerika Gölü' olarak değiştiren başkanlık kararnamesinin ardından ABD'deki uygulamasında gölün adını güncelledi.

Google tarafından yapılan açıklamada, ABD'deki Coğrafi İsimler Sistemi'nin Kanada sınırında yer alan Ontario Gölü'nün adını resmi olarak değiştirdiği belirtildi. Bu nedenle, Google Haritalar'ın ABD versiyonunda göl 'Amerika Gölü' olarak görünecek.

KANADA’DA “ONTARIO GÖLÜ” OLARAK KALACAK

Kanada'daki kullanıcılar için ise gölün adı hâlen 'Ontario Gölü' olarak kalmaya devam edecek. Öte yandan, Kanada ve ABD dışındaki kullanıcılar haritada gölün hem 'Ontario Gölü' hem de 'Amerika Gölü' isimlerini aynı anda görebilecek.

MEKSİKA KÖRFEZİ’NDEN SONRA YENİ İSİM HAMLESİ

Google'ın bu hamlesi, Trump'ın talimatıyla ABD'deki harita uygulamalarında önce 'Meksika Körfezi'nin ismini 'Amerika Körfezi' olarak değiştirmesine benzer şekilde görülüyor.

Trump, 27 Ağustos'ta imzaladığı başkanlık kararnamesi ile ticari gerilimin yükseldiği Kanada sınırındaki Ontario Gölü'nün ismini değiştirmişti. Bu gelişmeler, ABD-Kanada arasında ticaret üzerindeki tartışmaların ve karşılıklı sert açıklamaların sürdüğü bir dönemde yaşandı.

ABD-KANADA TİCARET SAVAŞI SERTLEŞİYOR

İki ülke arasında geçen hafta gerçekleşen ticari müzakereler sonuçsuz kaldı. Trump, Kanada'dan ithal edilen otomobil, kamyon, otomotiv parçası ve çelik ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinin gelecek yıldan itibaren yüzde 50'ye çıkarılacağını açıkladı.

Kanada Başbakanı Mark Carney ise bu karara karşılık vermek amacıyla Washington'ın yeni tarifelerine aynı oranda karşılık vereceklerini belirtti.

Ontario eyaleti Başbakanı Doug Ford da ABD'nin yeni tarife kararını sert bir dille eleştirirken, Trump bu eleştirileri 'böbürlenme' olarak nitelendirdi.

Gemide 259 yolcu ve 8 mürettebat olmak üzere toplam 267 kişinin bulunduğu öğrenildi. Kazanın ardından başlatılan arama-kurtarma çalışmalarında şu ana kadar 241 kişi sağ kurtarılırken, 8 kişinin hayatını kaybettiği ve 18 kişinin hâlâ kayıp olduğu belirtildi.

SEFER BİR GÜN ÖNCE FIRTINA NEDENİYLE ERTELENMİŞ

Geminin seferinin aslında bir gün önce yapılmasının planlandığı, ancak bölgede etkili olan olumsuz hava koşulları nedeniyle ertelendiği aktarıldı.

Bölgede şiddetli fırtına nedeniyle turuncu uyarı verilirken, geminin ertesi gün saat 12.30 sıralarında Girne Limanı’ndan hareket ettiği belirtildi. Geminin limandan yaklaşık 4 deniz mili açıkta kazaya uğradığı kaydedildi.

BÜYÜK DALGALAR GEMİNİN GÖVDESİNİ VURDU

İddiaya göre gemi açık denize çıktıktan kısa süre sonra peş peşe gelen büyük dalgaların etkisiyle sarsıldı. İlk dalganın ardından kaptanın gemiyi kontrol altına almaya çalıştığı, ancak ikinci büyük dalganın ardından geminin hızla su almaya başladığı öne sürüldü.

Su tahliyesinin yeterince yapılamaması nedeniyle geminin dengesini kaybettiği ve kısa süre içerisinde yan yatarak yaklaşık 514 metre derinliğe battığı bildirildi.

YOLCULAR CAMLARI KIRARAK GEMİDEN ÇIKTI

Faciadan kurtulan bazı yolcuların ifadeleri de kazanın boyutunu gözler önüne serdi. Yolcular, gemide çatırtı ve yarılma sesleri duyulduğunu, bazı kişilerin geri dönülmesi yönünde uyarıda bulunduğunu ancak seferin devam ettiğini iddia etti.

Geminin su almaya başlamasının ardından büyük panik yaşandığı, bazı yolcuların camları kırarak gemiden çıkmaya çalıştığı belirtildi.

18 KİŞİ İÇİN ARAMA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Kazanın ardından KKTC ve Türkiye Cumhuriyeti Sahil Güvenlik ekipleri harekete geçti. Helikopterler, römorkörler, sivil tekneler ve diğer arama-kurtarma unsurlarının katıldığı çalışmalarda deniz yüzeyi ve çevresindeki bölgeler taranıyor.

Son bilgilere göre 8 kişi hayatını kaybetti, 241 kişi kurtarıldı ve 18 kişi için arama çalışmaları devam ediyor. Kurtarılan yaralıların ise hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi.

KKTC’DE ÜÇ GÜNLÜK ULUSAL YAS İLAN EDİLDİ

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, yaşanan olayı “Kıbrıs’ın yaşadığı en büyük deniz felaketlerinden biri” olarak nitelendirerek soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Facianın ardından 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlamaları iptal edilirken, KKTC’de 31 Ağustos’tan 2 Eylül gün batımına kadar üç günlük ulusal yas ilan edildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da KKTC yetkililerini telefonla arayarak taziyelerini ilettiği bildirildi.

GEMİDEKİ GÜVENLİK ÖNLEMLERİ TARTIŞMA KONUSU OLDU

Kazanın ardından geminin seferine ilişkin çeşitli ihmal iddiaları da gündeme geldi. Fırtına sonrasında deniz koşullarının geminin sefer yapmasına uygun olup olmadığı, yolcuların uyarılarının dikkate alınıp alınmadığı ve tahliye sırasında gerekli güvenlik önlemlerinin uygulanıp uygulanmadığı soruşturmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Bazı yolcu anlatımlarında kapıların kilitli olduğu, can yeleklerinin yetersiz kaldığı ve can salının tahliye sırasında kullanılamadığı yönünde iddialar bulunduğu aktarıldı. Ayrıca kaptanın gemiden kaçtığı da yolcu ifadelerine yansıyan iddialar arasında bulunuyor.

GEMİNİN TEKNİK YETERLİLİĞİ DE ARAŞTIRILIYOR

Kazaya karışan katamaran tipi geminin 26 yaşında olduğu ve geçmişinde iki deniz kazasının bulunduğu öne sürüldü. Geminin bir dönem yurt dışı seferlerinde kullanıldığı, daha sonra en az dört yıl limanda atıl durumda beklediği iddiaları da gündeme geldi.

Kazadan kısa süre önce geminin yüksek hızla seyrettiği ve alabora olmadan önce pruva bölümünde patlamayı andıran bir olay yaşandığı yönündeki iddialar da araştırılıyor.

Kazanın kesin nedeni ise soruşturma ve kara kutu incelemesinin ardından netlik kazanacak. Yetkililerin, olası ihmallerin bulunup bulunmadığını tüm yönleriyle araştıracağı belirtiliyor.

Netanyahu’nun konuşmasında Türkiye’yi açık şekilde “yeni rakip” olarak nitelendirmesi dikkat çekti. İsrail Başbakanı, ülkesinin coğrafi olarak küçük olduğunu belirterek gelecekte karşı karşıya kalabileceği tehditlere karşı önleyici politikalar izlenmesi gerektiğini ileri sürdü.

NETANYAHU’DAN ERDOĞAN’A YANIT

Netanyahu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kendisi için “Netanyahu düşmeli” yönündeki ifadelerini gündeme getirdi. İsrail Başbakanı ayrıca Hizbullah Genel Sekreter Yardımcısı Naim Kasım’ın da kendisine yönelik benzer açıklamalarda bulunduğunu öne sürdü.

Kendisine yönelik tepkilerin İsrail’in izlediği politikalarla bağlantılı olduğunu savunan Netanyahu, operasyonlarını sürdürecekleri mesajını verdi.

TÜRKİYE’Yİ “YENİ RAKİP” OLARAK GÖSTERDİ

İsrail’in geleceğine ilişkin değerlendirmelerinde Türkiye’ye özel bir parantez açan Netanyahu, ülkesinin geleceğini güvence altına almak için mevcut tehditlerin yanı sıra gelecekte ortaya çıkabilecek rakiplere karşı da önlem alınması gerektiğini savundu.

Netanyahu, düşman olarak gördükleri aktörlerin yeniden silahlanmasını engellemek ve Türkiye gibi “yeni rakiplerin” ortaya çıkmasının önüne geçmek için İsrail yönetiminin harekete geçmesi gerektiğini ifade etti.

İsrail Başbakanı’nın Türkiye’yi doğrudan rakip olarak tanımlaması, iki ülke arasındaki gerilimin bölgesel gelişmeler üzerinden yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

GAZZE’DE OPERASYON MESAJI

Netanyahu’nun canlı yayındaki açıklamalarının bir diğer önemli başlığını ise Gazze oluşturdu. Hamas’ın silah bırakmaması durumunda İsrail’in operasyonlarını genişletebileceğinin mesajını veren Netanyahu, gerekli görülmesi halinde Gazze’nin tamamını işgal edebileceklerini söyledi.

İsrail Başbakanı, Hamas’a yönelik askeri baskının sürdürüleceğini savunurken Gazze’deki operasyonlara ilişkin politikasında geri adım sinyali vermedi.

FİLİSTİN DEVLETİNE KARŞI TUTUMUNU YİNELEDİ

Netanyahu, bağımsız Filistin devleti konusundaki tutumunu da tekrarladı. Daha önce Filistin devletinin kurulmasına izin vermediğini savunan İsrail Başbakanı, bundan sonra da bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına izin vermeyeceğini ifade etti.

Netanyahu’nun Türkiye’yi hedef alan sözleriyle birlikte Gazze ve Filistin devletine ilişkin açıklamaları, İsrail hükümetinin bölgedeki mevcut politikalarında değişiklik öngörmediği yönünde mesaj verdi.

İRAN’DAN ABD’YE FÜZE VE İHA MİSİLLEMESİ

Saldırıya karşı İran, hızlı ve sert bir misilleme yaptı. Devrim Muhafızları, Ürdün'deki ABD üslerine füzelerle saldırdıklarını açıklarken, aynı zamanda yaklaşık 30 milyon dolar değerindeki MQ-9 Reaper insansız hava aracının Basra Körfezi'ne düştüğünü bildirdi. Ayrıca, bir ticari geminin mayınlara çarpması sonucu kullanılamaz hale geldiği de İran tarafından duyuruldu. Bu gelişmeler, bölgedeki askeri ve ekonomik gerilimin yükseldiğinin göstergesi oldu.

WASHINGTON’IN YENİ STRATEJİSİ: ASKERİ SAVAŞ YERİNE EKONOMİK BASKI

The Wall Street Journal'ın analizine göre, Trump yönetimi füze savunma sistemlerinin stoklarının tükenmesini önlemek amacıyla büyük çaplı çatışmalardan kaçınmaya çalışıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, İran rejimini izole etmeye yönelik "Ekonomik Cüzzamlı Operasyonu" adlı yeni bir kampanya başlattıklarını belirtti. Bessent, bu ekonomik baskının büyük ölçekte bir askeri çatışmanın önüne geçtiğine işaret etti.

ABD’NİN AZALAN STOKLARI RUSYA VE ÇİN’İ DENKLEME SOKUYOR

ABD'nin askeri stoklarının azalması ve bölgesel güç dengeleri, Rusya ve Çin gibi aktörlerin bölgedeki etkisini artırmasına zemin hazırladı. CIA Direktörü John Ratcliffe'ın Moskova ziyareti ve Batı istihbaratının Rusya'nın NATO'yu sınamak üzere planlar yapabileceği yönündeki değerlendirmeleri, uluslararası jeopolitik risklerin de yükseldiğini ortaya koydu. Çin'in bölgede güçlenmesi ise ABD'nin İran'la olan çatışmasını ekonomik savaşa taşımasında önemli bir faktör olarak gösteriliyor.

TAHRAN EKONOMİK BASKIYA RAĞMEN GERİ ADIM ATMIYOR

İran tarafında ise ekonomik sıkıntılar derinleşirken askeri kapasitenin güçlü kalması, ülkenin kararlılığını gösteriyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ekonomik fedakârlıklar yapılacağına dair vatandaşlara mesaj verirken, maaşların düşürülmeyeceğini ve işsizliğin artmayacağını vurguladı. Ancak ABD hükümeti içerisindeki yetkililer, ekonomik baskının tırmanması halinde İran'ın askeri karşılık vermeye devam edeceği ve çatışmaların yeniden şiddetlenebileceği endişesini taşıyor.

Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhebi, ABD'nin saldırısını "Trump yönetiminin stratejik ve ölümcül bir hatası" olarak tanımlayarak, karşılığının sert olacağı uyarısında bulundu. Bu gerginlikler petrol piyasalarına da yansıyarak, saldırılardan sonra Brent petrol fiyatları 88 dolar seviyesinden 90,69 dolara yükseldi.

HÜRMÜZ’ÜN KİLİT NOKTASI: LARAK ADASI

Larak Adası, İran için askeri ve seyrüsefer açısından kritik önemi haiz bir kontrol noktasıdır. Devrim Muhafızları buradan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini yakından takip ediyor. İran’ın ticari gemilere yönelik saldırıları, boğazdaki ticaret hacmini azaltmakta ve ABD de İran limanlarına uyguladığı abluka ile rejim üzerinde nükleer programında taviz vermesi için baskı kurmayı amaçlamaktadır.

GERİLİM UMMAN AÇIKLARINA TAŞINDI

Bu gelişmeler ışığında, 2020 yılının son haftalarında Umman açıklarında bir tankerin İngiltere Kraliyet Donanması'na bağlı UKMTO raporlarına göre roket veya füze saldırısına uğraması da bölgedeki istikrarsızlığın devam ettiğini göstermektedir. ABD, yüksek petrol fiyatları ve azalan savunma stokları arasında İran'a karşı yeni stratejilerini sınamaya devam edecek.

Tüm bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki gerilimin yalnızca bölgesel değil, küresel enerji ve güvenlik dengeleri açısından da kritik noktada olduğunu ortaya koymaktadır.

12 KİŞİNİN ÖLÜMÜNÜN ARDINDAN HAREKETE GEÇİLDİ

Cezayir’de son dönemde etkili olan orman yangınları, çok sayıda bölgede ciddi hasara neden oldu. Alevlerin yol açtığı felaketlerde 12 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi de yangınlardan etkilendi.

Yaşanan can kayıplarının ardından ülkede yangınların nedenleri ve olası ihmaller yeniden gündeme gelirken, Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun konuyla ilgili kapsamlı bir değerlendirme toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıya üst düzey sivil ve askeri yetkililer katıldı.

CEZA KANUNU İÇİN YENİ DÜZENLEME HAZIRLANACAK

Tebbun, toplantının ardından Adalet Bakanı'na önemli bir talimat verdi. Buna göre ormanlık alanları kasten ateşe veren kişilere uygulanacak cezaların yeniden düzenlenmesi için bir yasa tasarısı hazırlanacak.

Tasarıda, kasıtlı olarak orman yangını çıkaranlara idam cezası verilmesinin de yer alması planlanıyor. Cezayir Cumhurbaşkanı, düzenlemeye ilişkin tasarının 15 Eylül'e kadar hazırlanarak sunulmasını istedi.

Böylece yangın çıkaranlara yönelik mevcut yaptırımların önemli ölçüde ağırlaştırılması hedefleniyor.

EN AĞIR CEZA ŞU ANDA 30 YIL HAPİS

Cezayir’de mevcut hukuk sisteminde orman yangını çıkarmanın cezası, olayın niteliğine göre değişiyor. Mevcut düzenlemelerde bu suç için öngörülen en ağır yaptırım 30 yıl hapis cezası olurken, bazı durumlarda müebbet hapis de uygulanabiliyor.

Yeni düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde kasıtlı olarak ormanları ateşe verenler için ceza skalasının en üst noktasına idam cezasının eklenmesi söz konusu olacak.

Ancak bunun uygulanabilmesi için öncelikle Ceza Kanunu’nda gerekli değişikliklerin yapılması gerekiyor. Hazırlanacak düzenlemenin ardından yasal süreç işleyecek.

CEZAYİR’DE İDAM CEZASI VAR AMA UZUN SÜREDİR UYGULANMIYOR

Cezayir’de idam cezası halen ülkenin ceza mevzuatında bulunuyor. Ancak ülkede 1993 yılından bu yana infaz gerçekleştirilmedi. Bu nedenle yeni düzenleme kabul edilse bile idam cezasının uygulanması, mevcut hukuki prosedürlerin tamamlanmasının ardından gündeme gelecek.

Cezayir Cumhurbaşkanının son talimatı, ülkede uzun süredir uygulanmayan idam cezasının belirli bir suç açısından yeniden infaz edilmesinin önünü açabilecek olması nedeniyle dikkat çekiyor. Anadolu Ajansı ve Cezayir resmi haber ajansı APS de Tebbun’un düzenleme talimatını duyurdu.

YANGINLARIN ARDINDAN CEZALAR SERTLEŞTİRİLİYOR

Cumhurbaşkanı Tebbun’un aldığı kararın temelinde, son yangınların yol açtığı ağır tablo bulunuyor. Yetkililer, hem yangınların ardından ortaya çıkan zararların giderilmesi hem de benzer olayların tekrar yaşanmaması için daha sert önlemler üzerinde duruyor.

Yeni yasa tasarısının 15 Eylül’e kadar Adalet Bakanlığı tarafından sunulması bekleniyor. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde, ormanlık alanları bilerek ateşe veren kişiler açısından Cezayir’de bugüne kadarki en ağır ceza sistemi yürürlüğe girmiş olacak.