Çay ve kahve makinesinden tost makinesine, blenderdan fritöze kadar çok sayıda ürün üreten şirketin başvurusu İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından değerlendirildi.

AVESTA KONKORDATO İLAN ETTİ

Mahkeme, Avesta Ev Aletleri hakkında geçici mühlet kararı verdi.

Küçük ev aletleri sektöründe 36 yıldır faaliyet gösteren şirketin ürünleri arasında çay ve kahve makineleri, semaver, ızgara, ekmek kızartma makinesi, mutfak robotu, blender, mikser, meyve sıkacağı, kıyma makinesi, tost makinesi ve fritöz bulunuyor.

KONKORDATO KOMİSERLERİ GÖREVLENDİRİLDİ

Mahkeme, konkordato sürecinin yürütülmesi ve denetlenmesi amacıyla şirkete konkordato komiserleri atadı.

İcra ve İflas Kanunu'nun 288. maddesi kapsamında karara itiraz etmek isteyen alacaklılara 7 günlük süre tanındı.

Alacaklılar, konkordato mühleti verilmesini gerektiren şartların oluşmadığını gösteren delillerle mahkemeye başvurarak talebin reddini isteyebilecek.

ŞİRKETİN VERGİ VERİLERİNDE DÜŞÜŞ

Avesta Ev Aletleri'nin vergi levhasında yer alan rakamlar da şirketin son yıllardaki mali tablosuna ilişkin dikkat çeken veriler ortaya koydu.

Şirketin 2023 yılında 368 bin 794 lira matrah üzerinden 92 bin 198 lira vergi tahakkuku bulunurken 2024 yılında 3 milyon 414 bin 302 lira matrah ve 853 bin 575 lira vergi beyan edildi.

BEYAN EDİLEN GELİRLER YÜZDE 62 GERİLEDİ

2025 yılına gelindiğinde ise şirketin matrahı 1 milyon 290 bin 471 liraya, tahakkuk eden vergi ise 322 bin 617 liraya geriledi.

Buna göre Avesta Ev Aletleri'nin beyan edilen gelirlerinde bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 62 düşüş yaşandı.

Hong Kong'un jeopolitik konumu, tarihsel süreçte mütevazı bir balıkçı kasabasından dünyanın en büyük finans ve serbest ticaret merkezlerinden birine dönüşmesini sağladı. İngiliz sömürge döneminden günümüze uzanan bu çarpıcı süreçte Hong Kong'un jeopolitik konumu, özellikle Çin ve Avrupa pazarları arasındaki milyarlarca dolarlık ticari akışı yöneten ana unsur haline geldi. Uluslararası ekonomi uzmanlarının değerlendirmelerine göre, bu stratejik nokta günümüzde sadece Asya'nın değil, küresel tedarik zincirinin de kalbi konumunda bulunuyor. Peki, birbirine tamamen zıt iki ekonomik kültürü birleştiren bu eşsiz sistem tam olarak nasıl inşa edildi?

BULUNDUĞU KONUM HONG KONG'U NASIL ŞEKİLLENDİRDİ?

Kentin bugünkü özel statüsünün temelleri 19. yüzyılın ortalarında yaşanan küresel gerilimlerle atıldı. İlk olarak Birinci Afyon Savaşı'nın (1839-1842) ardından Çin'i yöneten Qing Hanedanı, adayı Büyük Britanya'ya bırakmak zorunda kaldı. İmzalanan Nanking Antlaşması ile başlayan bu diplomatik süreç, bölgenin kaderini ve dünya ticaret haritasını tamamen değiştirdi.

BALIKÇI KASABASINDAN FİNANS MERKEZİNE

Başlangıçta İngiliz donanması için güvenli bir lojistik üs ve serbest liman olarak kullanılan bölge, zamanla çok uluslu şirketlerin Asya'ya giriş kapısı işlevini üstlendi. 1898 yılında imzalanan genişletilmiş bir anlaşmayla "Yeni Bölgeler" adı verilen alanlar da 99 yıllığına İngiltere'ye kiralandı. Tarihsel kayıtlara göre bu asırlık süre, kentin anakaradan bağımsız bir adalet sistemi ve serbest piyasa ekonomisi geliştirmesine olanak tanıdı. Kentin yönetimi, 1997 yılında "Bir Ülke, İki Sistem" prensibiyle resmen Çin'e devredilerek yepyeni bir döneme girdi.

ÇİN İLE BATI'YI BAĞLAYAN TİCARET KÖPRÜSÜ

Bugün kentin sahip olduğu özel idari statü ve özerk yasal altyapı, küresel tedarik zincirleri için en kritik güvenceyi sunuyor. Dünya Bankası yatırım verileri incelendiğinde, Avrupa Birliği ülkelerinin Çin anakarasına yaptığı doğrudan yatırımların büyük bir bölümünün bu finans merkezi üzerinden güvenle yönetildiği görülüyor. Kent, Avrupa'nın yüksek standartlı hukuk ve tahkim sistemi beklentisi ile Çin'in devasa üretim gücünü tek bir gümrük noktasında birleştiriyor. Sermayenin serbest dolaşımı ve düşük vergi avantajları, Batılı yatırımcılar için burayı Asya'daki bir numaralı güvenli liman kılıyor.

Ancak açıklamalarda özellikle yatırımların hız kaybetmesi ve finansmana erişimde yaşanan sorunlar öne çıktı. İş dünyasının temsilcileri, sürdürülebilir büyüme için üretim kapasitesinin ve yatırımların güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

BÜYÜMEDE SANAYİDEKİ TOPARLANMA ÖNE ÇIKTI

ATO Başkanı Gürsel Baran, Türkiye ekonomisinin ilk çeyrekte yüzde 2,5 büyümesinin ardından ikinci çeyrekte de yüzde 2,3'lük büyüme kaydetmesini değerlendirdi. Baran, ekonominin zorlu koşullara rağmen 24 çeyrektir kesintisiz büyümesinin önemli olduğunu belirtti.

Sektörel verilere bakıldığında tarım, ormancılık ve balıkçılık yüzde 13,3 ile en yüksek büyümeyi gerçekleştirdi. Bilgi ve iletişim faaliyetlerinde büyüme yüzde 8,6 olurken, sanayi sektöründe de dikkat çekici bir toparlanma yaşandı.

İlk çeyrekte yüzde 0,8 daralan sanayi, ikinci çeyrekte yüzde 2,4 büyüyerek yeniden pozitif bölgeye geçti. Baran, sanayideki hareketliliğin tedarik zinciri, lojistik, ihracat ve istihdam açısından da olumlu sonuçlar oluşturabileceğini ifade etti.

YATIRIMLARDAKİ YAVAŞLAMA DİKKAT ÇEKTİ

Büyüme rakamlarının olumlu taraflarına rağmen yatırım verileri iş dünyasının önemli gündem maddelerinden biri oldu. ATO Başkanı Baran, hanehalkı nihai tüketim harcamalarının yüzde 3,5 artmasına karşın gayrisafi sabit sermaye oluşumundaki artışın yalnızca yüzde 0,6 ile sınırlı kaldığını vurguladı.

Baran, makine ve teknoloji yatırımlarının yanı sıra yeni üretim kapasitesi ve dijital dönüşüm yatırımlarının Türkiye'nin gelecekteki üretim ve ihracat gücü açısından kritik olduğunu belirtti.

Özellikle yüksek finansman maliyetlerinin KOBİ'lerin işletme sermayesi ve yatırım kararlarını zorlaştırdığına dikkat çekildi.

ASO BAŞKANI ARDIÇ'TAN SANAYİ VURGUSU

ASO Başkanı Seyit Ardıç da ekonominin ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,1 büyümesini olumlu değerlendirdi. Ardıç, yıllık büyüme hızında geçen yılın aynı dönemine göre yavaşlama yaşandığını belirtirken, dönemsel büyümedeki artışın ekonomik aktivitenin yeniden hareketlendiğine işaret ettiğini söyledi.

Sanayinin ilk çeyrekteki yüzde 0,8'lik daralmanın ardından ikinci çeyrekte yüzde 2,4 büyümesini olumlu bulan Ardıç, bunun henüz güçlü ve kalıcı bir sanayi ivmesi için yeterli olmadığını ifade etti.

YATIRIMLAR İÇİN KRİTİK UYARI

Ardıç'ın açıklamalarında yatırım rakamlarındaki gerileme özellikle öne çıktı. Gayrisafi sabit sermaye oluşumundaki büyümenin 2025'in ilk çeyreğinde yüzde 8,8, 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 3 olduğunu belirten Ardıç, ikinci çeyrekte bu oranın yüzde 0,6'ya gerilediğini kaydetti.

Bu yavaşlamanın sanayinin gelecekteki rekabet gücü, verimlilik ve ihracat kapasitesi açısından yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Ardıç; otomasyon, dijitalleşme, Ar-Ge, makine-teçhizat ve yüksek teknoloji yatırımlarının önemine vurgu yaptı.

İHRACATTAKİ DARALMA HIZ KESTİ

Dış ticaret verilerini de değerlendiren Ardıç, ihracattaki daralmanın ilk çeyrekteki yüzde 12,7 seviyesinden ikinci çeyrekte yüzde 3,4'e gerilemesini olumlu buldu.

Buna karşılık ithalattaki daralmanın yüzde 2'den yüzde 6,4'e yükseldiğini belirten Ardıç, bu gelişmenin net dış talep dengesi açısından olumlu bir görünüm ortaya koyduğunu söyledi.

FİNANSMANA ERİŞİM BÜYÜMENİN BELİRLEYİCİLERİ ARASINDA

ATO ve ASO'nun değerlendirmelerinde ortak başlıklardan biri de finansmana erişim oldu. Gürsel Baran, enflasyonla mücadelenin sürdürülmesi gerektiğini belirtirken, fiyat istikrarının yatırım ortamının öngörülebilirliği açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.

Baran, işletmelerin yüksek maliyetler altında faaliyetlerini sürdürdüğünü ve özellikle KOBİ'lerin uygun koşullarda finansmana erişiminin kritik olduğunu vurguladı.

Seyit Ardıç da dezenflasyon süreci devam ederken üretim ve yatırım kapasitesinin korunması gerektiğini belirterek sanayi politikalarının güçlendirilmesi, teknolojik dönüşümün hızlandırılması ve verimliliğin artırılması çağrısında bulundu.

İki oda başkanının değerlendirmeleri, büyümenin devam etmesinin olumlu karşılandığını ancak yatırım ve üretim tarafındaki ivmenin güçlendirilmesinin Türkiye ekonomisinin önündeki en önemli başlıklardan biri olduğunu ortaya koydu.

MERKEZ BANKALARI ALTIN ALIMINI KATLAYACAK

Goldman Sachs analistleri, altındaki yükselişin arkasındaki en güçlü unsurlardan birinin merkez bankalarının devam eden altın talebi olduğunu belirtti. Analistler, merkez bankalarının bu yıl aylık ortalama 50 ton altın satın almasını bekliyor. Bu rakam, 2022 öncesindeki aylık ortalama 17 tonluk alıma göre yaklaşık yüzde 300'lük artış anlamına geliyor. Goldman Sachs'ın hesaplamalarına göre merkez bankaları haziran ayında ortalama 100 ton altın satın aldı. Mayıs ayında ise bu rakam 66 ton seviyesinde gerçekleşti. Analistler, merkez bankalarının jeopolitik ve finansal risklere karşı rezervlerini çeşitlendirmek amacıyla altın biriktirmesinin birkaç yıl sürecek yapısal bir trend olduğunu belirtti.

FED BASKISI ALTININ ÜZERİNDEN KALKABİLİR

Goldman Sachs, ABD Merkez Bankası'nın para politikasından kaynaklanan baskının da azalmasını bekliyor. Bankanın ekonomistleri, enflasyondaki düşüş eğiliminin Fed'in bu yıl faizleri sabit tutmasına imkan vereceğini öngörüyor. Analistlere göre daha istikrarlı bir faiz ortamı, yatırımcıların altına yönelmesini destekleyebilir. Goldman Sachs'ın dikkat çektiği bir diğer gelişme ise piyasalarda “debasement trade” olarak adlandırılan eğilim oldu. Bu ifade, para birimlerinin değer kaybına karşı yatırımcıların altın gibi varlıklara yönelmesini ifade ediyor. Goldman Sachs, bu eğilimin orta vadede ons altını 4 bin 900 dolarlık yıl sonu tahmininin de üzerine taşıyabilecek bir faktör olduğunu belirtti.

Goldman Sachs analistleri, özel yatırımcıların portföylerinde altının payının halen düşük olduğuna dikkat çekti. Son dönemde yaşanan jeopolitik gelişmelerin, özellikle İran ve daha geniş çaplı gerilimlerin, merkez bankalarının yanı sıra özel yatırımcıların da portföylerini çeşitlendirmesini hızlandırabileceği ifade edildi. Analistler, bu gelişmelerin Batılı ülkelerin mali sürdürülebilirliğine ilişkin algıyı da olumsuz etkileyebileceğini ve bunun altına yönelik talebi daha da artırabileceğini kaydetti. Goldman Sachs'ın 4 bin 900 dolarlık yıl sonu hedefi, mevcut seviyelerden yaklaşık yüzde 10,4'lük yükseliş beklentisine işaret ederken, bankanın değerlendirmesinde merkez bankası alımları, faiz politikası, jeopolitik riskler ve para birimlerine ilişkin endişeler altını destekleyen başlıca unsurlar olarak öne çıktı.

Alakoç, konut piyasasında talep tarafında bir miktar zayıflama görülmesine rağmen bunun doğrudan arz fazlası anlamına gelmediğini ifade etti. Özellikle kaliteli ve doğru fiyatla satışa sunulan konutların alıcı bulmaya devam ettiğini belirten Alakoç, piyasanın genel görünümünün yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.

“BUNU ARZ FAZLASI OLARAK DEĞERLENDİRMEMEK GEREKİYOR”

Konut piyasasındaki mevcut durumu değerlendiren Alakoç, talepte yaşanan zayıflamanın geçici nitelikte olduğunu savundu.

Özellikle nitelikli, merkezi lokasyonda bulunan ve doğru fiyatlandırılmış konutlarda talebin halen güçlü olduğunu belirten Alakoç, bu nedenle piyasadaki genel yavaşlamanın tüm konut segmentlerine aynı şekilde yansımadığını ifade etti.

YÜKSEK MALİYETLER YENİ KONUT ÜRETİMİNİ SINIRLIYOR

Piyasanın arz tarafında ise farklı bir tablo bulunduğuna dikkat çeken Alakoç, inşaat maliyetlerinin yüksek seyretmesinin yeni konut üretimini sınırladığını söyledi.

Yeni konut üretiminin yavaşlamasının orta ve uzun vadede arz açısından daha büyük bir probleme dönüşebileceğini belirten Alakoç, bugün talepte görülen zayıflığın gelecekte tersine dönebileceğine işaret etti.

FİNANSMAN KOŞULLARI NORMALE DÖNERSE NE OLACAK?

Alakoç, mevcut piyasa koşullarının özellikle finansmana erişim açısından talebi baskıladığını belirterek, finansman şartlarının normalleşmesi halinde konut talebinde yeniden hareketlilik yaşanabileceğini söyledi.

Talebin yeniden güçlenmesiyle birlikte mevcut konut arzının ihtiyacı karşılamakta zorlanabileceğini belirten Alakoç, orta ve uzun vadede arz-talep dengesinde yeni bir dönemin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

“GEÇİCİ BİR TALEP DARALMASI”

Bugünkü piyasa görünümünü “geçici bir talep daralması” olarak değerlendirdiğini belirten Alakoç, konut sektöründe asıl dikkat edilmesi gereken noktanın yalnızca mevcut satışlar değil, yeni konut üretiminin gelecekte talebi karşılayıp karşılayamayacağı olduğunu söyledi.

Alakoç’un değerlendirmesine göre yüksek maliyetler nedeniyle yeni üretimin sınırlı kalması ve finansman koşullarının ilerleyen dönemde iyileşmesi, konut piyasasında bugünkünden farklı bir arz-talep tablosu ortaya çıkarabilir.

Bu nedenle piyasadaki mevcut durgunluğun kalıcı bir arz fazlası olarak görülmemesi gerektiğini belirten Alakoç, finansman koşullarındaki normalleşmeyle birlikte konut arzının talebi karşılamakta zorlanabileceği bir dönemin yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Konuyu Türkinform’a değerlendiren İstanbul Arel Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cüneyt Dirican, KKM'nin yalnızca ortaya çıkan kur farkı ödemeleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, uygulamanın bilanço, para politikası ve dolarizasyon üzerindeki etkilerinin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

KKM'NİN KAMUYA MALİYETİ NASIL DEĞERLENDİRİLMELİ?

KKM'nin kamu maliyesine yükünün tartışılırken özellikle 2023 sonrasındaki bütçe faiz giderlerine de bakılması gerektiğini ifade eden Dirican, bu dönemde ortaya çıkan faiz giderlerinin KKM'ye atfedilen kamu maliyesi yükünden çok daha yüksek olduğunu söyledi.

Dirican, kur seviyesinin kontrol edilmesiyle birlikte ortaya çıkan sonuçların yalnızca KKM'nin maliyeti üzerinden okunmasının doğru olmayacağını belirterek, kur ve enflasyon üzerindeki politika etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

MERKEZ BANKASI'NIN ZARARI KAMU MALİYESİ İÇİN DOĞRUDAN YÜK MÜ?

Merkez Bankası'nın bilançosundaki zararın kamu maliyesine doğrudan bir yük olarak değerlendirilmesine de itiraz eden Dirican, söz konusu kalemin aktif tarafta bekleyen bir varlık niteliğinde olduğunu belirtti.

Dirican, bu kalemin kâra dönüşene kadar taşındığını, vergilerle ödenen doğrudan bir maliyet olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade ederek, bunun para politikası açısından da doğrudan bir etkisinin bulunmadığını savundu.

KKM BİR FAİZ ÜRÜNÜ MÜ, DÖVİZ ÜRÜNÜ MÜ?

KKM'nin yapısının doğru anlaşılması gerektiğini vurgulayan Dirican, uygulamanın Türk Lirası cinsinden bir ürün olduğunu söyledi.

Dirican, KKM'nin “örtülü faiz” olarak nitelendirilmesinin doğru olmadığını belirterek, “KKM örtülü faiz değil, bir opsiyonlu mevduattır. Türk Lirası bir üründür. BDDK raporlarında da böyledir” değerlendirmesinde bulundu.

KKM'nin döviz cinsinden maliyet üzerinden değerlendirilmesinin ürünün niteliği ve muhasebe yaklaşımı açısından sorunlu olduğunu savunan Dirican, yalnızca pasif tarafa bakılarak bir maliyet hesabı yapılmaması gerektiğini söyledi.

KKM DOLARİZASYONU NASIL ETKİLEDİ?

Dirican'a göre KKM'nin değerlendirilmesi gereken bir diğer boyutu ise dolarizasyon oldu.

KKM'nin uygulandığı dönemde Türk Lirası'na yönelimin desteklendiğini belirten Dirican, sistemin hem mevduat hem de döviz kredileri açısından dolarizasyonun gerilemesine katkı sağladığını ifade etti.

Dirican, “Dolarizasyonu tarihi düşük seviyesine hem tevdiat hem döviz kredilerinde indirmiş ve liralaşmaya son yıllarda tarihin en iyi katkısını sunmuştur” dedi.

PANDEMİ VE SAVAŞ DÖNEMİNDE KKM'NİN ROLÜ NEYDİ?

KKM'nin ortaya çıktığı dönemin ekonomik koşullarından bağımsız değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Dirican, pandemi sonrasında ve Rusya-Ukrayna Savaşı döneminde küresel finans sisteminde önemli gelişmeler yaşandığına dikkat çekti.

Bu süreçte çok sayıda merkez bankasının dolar rezervlerine ve ulusal para birimlerine yönelik müdahaleler nedeniyle swap hatlarına ihtiyaç duyduğunu belirten Dirican, KKM'nin de böyle bir dönemde bu ihtiyacı önemli ölçüde desteklediğini söyledi.

KKM'DE EN ÇOK HANGİ NOKTA ELEŞTİRİLMELİ?

KKM uygulamasında eleştirilebilecek temel noktanın, vade sonu priminin başlangıçta verilmesine bankalar açısından imkan tanınması olduğunu ifade eden Dirican, bunun sistemin amacı dışında kullanılmasına fırsat yaratabildiğini söyledi.

Dirican, kur farkının zaman içerisinde kademeli olarak bankalara bırakılmasının daha doğru olabileceğini belirterek, bankaların daha önce de çift bacaklı “dual currency deposit” ürünlerini sunduğunu hatırlattı.

“KKM bunun tek bacaklı olanıydı” diyen Dirican, uygulamanın finansal ürün niteliğinin de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

KKM Mİ, DÖVİZ TEVDİAT HESAPLARI MI SONLANDIRILMALIYDI?

Dirican, son olarak KKM ile döviz tevdiat hesaplarının birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı.

Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve Merkez Bankası Kanunu çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiğini belirten Dirican, sonlandırılması gereken unsurun Türk Lirası cinsinden bir ürün olan KKM değil, Döviz Tevdiat Hesapları (DTH) olduğunu savundu.

Dirican, “TPKKK 32 Sayılı Karar ve Merkez Bankası Kanunu kapsamında bitirilmesi gereken Döviz Tevdiat Hesabıdır (DTH), Türk Lirası bir ürün olan Kur Korumalı Mevduat (KKM) değildir” ifadelerini kullandı.

MOTORİNE NEDEN ZAM GELİYOR?

Motorinde ağustos ayında sıfırlanan ÖTV, 1 Eylül 2026 itibarıyla yeniden uygulanmaya başlayacak. Eylül ayında litre başına 3 TL ÖTV alınması planlanırken, bu tutara yüzde 20 KDV'nin de eklenmesiyle pompa fiyatındaki toplam artışın 3,60 TL olması bekleniyor.

MOTORİNİN LİTRE FİYATI NE KADAR OLACAK?

Gece yarısından itibaren geçerli olması beklenen zamla birlikte motorinin litre fiyatının büyükşehirlerde 80 TL'nin üzerine çıkması bekleniyor.

Zam sonrası beklenen motorin fiyatları şöyle:

• İstanbul: 81,08 TL
• Ankara: 82,20 TL
• İzmir: 82,47 TL
• Doğu illeri: 83,93 TL'ye kadar

Fiyatların istasyon ve dağıtım bölgesine göre küçük farklılıklar gösterebileceği belirtiliyor.

MOTORİN ZAMMI NE ZAMAN GEÇERLİ OLACAK?

3,60 TL'lik artışın 31 Ağustos'u 1 Eylül'e bağlayan gece yarısından itibaren pompa fiyatlarına yansıtılması bekleniyor. Benzin grubunda ise bu zam kapsamında herhangi bir değişiklik öngörülmüyor.

GÜNCEL FİYATLAR NEDİR?

İstanbul Avrupa Yakası

Benzin: 74,34 TL

Motorin: 77,48 TL

LPG: 33,79 TL

İstanbul Anadolu Yakası

Benzin: 74,20 TL

Motorin: 77,34 TL

LPG: 33,19 TL

Ankara

Benzin: 75,32 TL

Motorin: 78,60 TL

LPG: 33,89 TL

İzmir

Benzin: 75,60 TL

Motorin: 78,87 TL

LPG: 33,79 TL

EKONOMİ ÇEYREK BAZINDA DA BÜYÜDÜ

TÜİK verilerine göre mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,1 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi ise yılın ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,3 yükseldi. Rakamlar, ekonomide büyümenin yılın ikinci çeyreğinde de sürdüğünü ortaya koydu.

TARIMDA YÜZDE 13,3’LÜK SIÇRAMA

GSYH'yi oluşturan faaliyet kollarına bakıldığında sektörler arasındaki farklılaşma dikkat çekti. 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre en yüksek büyüme tarım, ormancılık ve balıkçılık sektöründe gerçekleşti. Söz konusu sektörde büyüme oranı yüzde 13,3 oldu. Tarım sektörünün ardından bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 8,6, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 4,0 büyüdü. Ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 3,3, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 3,2, sanayi sektörü yüzde 2,4 büyüme kaydetti.

HANGİ SEKTÖR NE KADAR BÜYÜDÜ?

TÜİK'in açıkladığı verilere göre 2026 yılının ikinci çeyreğinde faaliyet kollarındaki değişim şöyle gerçekleşti:

• Tarım, ormancılık ve balıkçılık: yüzde 13,3
• Bilgi ve iletişim: yüzde 8,6
• Kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmetler: yüzde 4,0
• Ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar: yüzde 3,3
• Diğer hizmet faaliyetleri: yüzde 3,2
• Sanayi: yüzde 2,4
• Finans ve sigorta: yüzde 2,1
• Gayrimenkul: yüzde 2,1
• Mesleki, idari ve destek hizmetleri: yüzde 2,0
• Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri: yüzde 0,5

Bu dönemde inşaat sektöründe ise yüzde 1,9 oranında daralma görüldü.

GSYH 19,8 TRİLYON LİRAYI AŞTI

Türkiye ekonomisinin büyüklüğüne ilişkin cari fiyatlarla hesaplanan GSYH rakamı da belli oldu. Üretim yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, 2026 yılının ikinci çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 36,0 artarak 19 trilyon 869 milyar 747 milyon TL'ye ulaştı. GSYH'nin ikinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında ise 438 milyar 347 milyon dolar olarak gerçekleşti.

HANEHALKININ TÜKETİMİ ARTTI

Büyüme verilerinde harcama kalemleri de dikkat çekti. Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,5 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları ise aynı dönemde yüzde 1,8 azaldı. Gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise ikinci çeyrekte yüzde 0,6 arttı.

İHRACAT VE İTHALATTA DİKKAT ÇEKEN TABLO

Dış ticaret verileri ise büyüme rakamlarının önemli başlıklarından biri oldu. Mal ve hizmet ihracatı, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,4 azaldı. Aynı dönemde mal ve hizmet ithalatındaki düşüş ise yüzde 6,4 olarak kaydedildi. Böylece hem ihracat hem de ithalat tarafında yıllık bazda gerileme görüldü.

İŞGÜCÜ ÖDEMELERİ YÜZDE 36,7 ARTTI

TÜİK'in açıkladığı gelir yöntemiyle GSYH bileşenleri de ekonomideki gelir dağılımına ilişkin önemli veriler ortaya koydu. İşgücü ödemeleri, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 36,7 arttı. Net işletme artığı/karma gelirdeki artış ise yüzde 38,7 oldu.

İŞGÜCÜ ÖDEMELERİNİN PAYI GERİLEDİ

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payında ise sınırlı bir gerileme yaşandı. Geçen yılın ikinci çeyreğinde yüzde 38,3 olan işgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı, 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 38,1 olarak hesaplandı. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise aynı dönemde yüzde 41,3'ten yüzde 41,6'ya yükseldi.

BÜYÜMEDE TARIM VE BİLGİ-İLETİŞİM ÖNE ÇIKTI

2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin veriler, sektörler açısından farklı bir tablo ortaya koydu. Ekonominin genelinde yüzde 2,3'lük büyüme kaydedilirken özellikle tarım, ormancılık ve balıkçılık ile bilgi ve iletişim sektörlerindeki güçlü artışlar dikkat çekti. Buna karşılık inşaat sektöründeki yüzde 1,9'luk daralma ve ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetlerindeki yüzde 0,5'lik sınırlı büyüme öne çıkan gelişmeler arasında yer aldı.

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKİNCİ ÇEYREK TABLOSU

TÜİK'in açıkladığı veriler, Türkiye ekonomisinin 2026 yılının ikinci çeyreğinde büyümeyi sürdürdüğünü gösterdi. Ekonomi yıllık bazda yüzde 2,3, çeyreklik bazda ise yüzde 1,1 büyürken, cari fiyatlarla GSYH 19 trilyon 869 milyar 747 milyon TL seviyesine ulaştı. Büyümenin sektörel dağılımında tarım ve bilgi-iletişim faaliyetleri öne çıkarken, inşaat sektöründeki daralma dikkat çekti. Hanehalkı tüketimi artarken ihracat ve ithalat kalemlerinde ise gerileme kaydedildi.

İşsizlik oranındaki yükselişte özellikle erkek ve kadınlar arasındaki fark da dikkat çekti. Verilere göre işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8 olarak hesaplanırken, kadınlarda yüzde 10,6 seviyesinde gerçekleşti.

TEMMUZ AYINDA İŞSİZ SAYISI 2 MİLYON 860 BİNE ULAŞTI

Mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre, Temmuz 2026’da işsiz sayısı bir önceki aya göre 150 bin kişi arttı. Böylece 15 yaş ve üzerindeki işsizlerin toplamı 2 milyon 860 bin kişi olarak kayıtlara geçti.

İşsiz sayısındaki artışla birlikte mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranında da yükseliş yaşandı. Oran, haziran ayına göre 0,5 puan artarak yüzde 8,1 oldu.

ERKEKLERDE İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 6,8

Temmuz ayı verilerinde erkekler ve kadınlar arasındaki işsizlik oranı farkı da öne çıktı.

Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranının erkeklerde yüzde 6,8 seviyesinde olduğu tahmin edildi. Böylece erkeklerde işsizlik oranı genel işsizlik oranının altında kaldı.

KADINLARDA İŞSİZLİK YÜZDE 10,6

Kadınlarda ise işsizlik oranının erkeklere kıyasla daha yüksek olduğu görüldü. Temmuz 2026 itibarıyla kadınlarda işsizlik oranı yüzde 10,6 olarak tahmin edildi.

Veriler, kadınların işgücü piyasasındaki işsizlik oranının genel oranın üzerinde seyrettiğini ortaya koydu.

İŞSİZLİK ORANI 0,5 PUAN ARTTI

Temmuz ayındaki gelişmeler sonucunda mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 8,1 seviyesine yükseldi. Bir önceki aya göre 0,5 puanlık artış kaydedilirken, işsiz sayısındaki artış da 150 bin kişi olarak gerçekleşti.

SİSTEM NASIL İŞLİYOR?

Sistemin temel prensibi, hanedeki toplam gelir ile asgari ücret arasındaki farkın devlet tarafından karşılanmasıdır. Örneğin, tek başına yaşayan ve geliri asgari ücretin altında olan bir yaşlı, devlet destekli ödeme sayesinde gelirini asgari ücret seviyesine çıkarabilecek. Bu yaklaşımla, bireylere değil hanelere yönelik gelir güvence altına alınmış olacak.

ERKEN EMEKLİLİK DE GÜNDEMDE

Bunun yanı sıra, sistemin temel refah seviyesini korumasının yanında, erken emeklilik taleplerini etkileyebileceği de öngörülüyor. Gelirin belirli bir düzeyde tutulması, kişilerin finansal kaygılar nedeniyle daha erken emekli olma ihtiyacını azaltabilir ve böylece çalışma yaşamına devam etmeleri teşvik edilebilir.

SİSTEM BAZI BÖLGELERDE TEST EDİLİYOR

Sistem şu anda belirli pilot bölgelerde test edilirken, kapsamlı uygulamanın 2027 yılının başından itibaren tüm yurtta başlatılması hedefleniyor. Böylece, geliri belirlenen asgari ücret sınırının altında kalan tüm haneler eksik olan gelirlerini devlet tarafından tamamlatabilecek. Bu uygulama ile Türkiye’de sosyal destek mekanizması daha hedef odaklı ve hane bazlı bir yapıya kavuşacak.

300 BİN RUBLEYE KADAR AKTARABİLECEK

Vatandaşlar, destekleyen bankaların mobil uygulamaları aracılığıyla dijital ruble hesaplarını oluşturabilecek ve banka hesaplarından aylık 300 bin rubleye kadar dijital ruble hesaplarına para aktarabilecekler. İşletmeler için ise böyle bir sınırlama bulunmuyor. Dijital ruble, Merkez Bankası tarafından ihraç edilecek ve kripto para olarak değerlendirilmediği belirtiliyor. Ulusal paranın nakit ve banka hesaplarındaki rubleyle aynı değerde olacak üçüncü bir biçimi olarak işlev görecek.

Öte yandan, Rusya Merkez Bankası, dijital rublenin uluslararası alanda entegrasyonuna yönelik olarak, yabancı merkez bankalarının dijital para sistemleriyle bağlantı kurma çalışmaları yürütüyor. Bu adım, uluslararası ödemelerde aracı kurumlara bağımlılığı azaltarak maliyetleri düşürmeyi ve yaptırım risklerini minimize etmeyi amaçlıyor.

AVRUPA BİRLİĞİ'NDE YASAKLANDI

Avrupa Birliği ise 23 Nisan'da kabul ettiği 20. yaptırım paketi kapsamında dijital ruble ile işlemleri yasakladı. Bu yaptırım, dijital ruble kullanımının uluslararası finansal sistemdeki yerini ve sınırlarını çizmektedir.

Ayrıca, Rusya'nın uluslararası ilişkilerinde önemli olan bu gelişme, şu anda gündemde olan küresel siyasi temaslarla da ilişkilendirilebilir. Örneğin, Türk haber kaynağı Turkrus.com'un bildirdiğine göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Bişkek'te organize ettiği arabuluculuk önerisiyle ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy arasında bir zirve düzenlenmesi planlanıyor. Bu girişim, bölgede ve uluslararası arenada yaşanan gelişmelerin ekonomi ve finans alanındaki yansımalarını da etkileyebilir.

İki gün sürecek görüşmelerde dünya ekonomisinin karşı karşıya olduğu güncel sorunlar kapsamlı şekilde değerlendirilecek. Özellikle son dönemde artan jeopolitik gerilimlerin küresel ekonomik görünüm üzerindeki etkileri toplantının önemli gündem maddelerinden biri olacak.

G20 ZİRVESİNDE KÜRESEL EKONOMİ MASADA

G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı’nda küresel ekonominin mevcut durumu ve önümüzdeki döneme ilişkin beklentiler ele alınacak.

Toplantının gündeminde küresel büyüme görünümü, dünya genelinde artan kamu borçları ve derinleşen küresel ekonomik dengesizlikler öne çıkacak. Ülkelerin ekonomik politikalarının yanı sıra küresel finans sistemini etkileyen gelişmelerin de değerlendirilmesi bekleniyor.

JEOPOLİTİK GERİLİMLERİN EKONOMİYE ETKİSİ GÖRÜŞÜLECEK

G20 toplantılarında son dönemde dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan jeopolitik gelişmelerin ekonomilere yansımaları da gündeme gelecek.

Bakanlar, jeopolitik gerginliklerin küresel ticaret, büyüme ve finansal istikrar üzerindeki etkilerine ilişkin son gelişmeleri değerlendirecek. Küresel ekonomideki belirsizliklerin azaltılması ve ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesine yönelik politikalar da görüşülecek.

BÜYÜME DOSTU POLİTİKALAR ELE ALINACAK

Toplantılarda ekonomik büyümenin desteklenmesine yönelik politikalar da masaya yatırılacak. Bakanlar, büyüme dostu politikaların geliştirilmesi ve bu politikaların uygulanmasında özel sektörle işbirliğinin güçlendirilmesi konularında görüş alışverişinde bulunacak.

Küresel ekonomik büyümenin sürdürülebilir hale getirilmesi için atılabilecek adımların değerlendirilmesi de toplantıların önemli başlıkları arasında yer alacak.

ŞİMŞEK’TEN İKİLİ GÖRÜŞMELER

Mehmet Şimşek’in G20 toplantıları kapsamında yalnızca oturumlara katılması değil, çeşitli ikili temaslarda bulunması da bekleniyor.

Şimşek’in mevkidaşları ve uluslararası finansal kuruluşların başkanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor. Bu temaslarda küresel ekonomik gelişmelerin yanı sıra Türkiye ekonomisine ilişkin konuların da ele alınması bekleniyor.

G20 toplantısında gerçekleştirilecek görüşmelerin ardından küresel ekonomiye ilişkin değerlendirmelerin ve ülkeler arasındaki ekonomik işbirliği başlıklarının gündemdeki yerini koruması bekleniyor.

Karar kapsamında şirketin mali durumunun incelenmesi ve konkordato sürecinin yürütülmesi için üç kişilik geçici komiser heyeti de görevlendirildi.

VİB TURİZM’E 3 AYLIK GEÇİCİ KONKORDATO MÜHLETİ

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi, Sınırlı Sorumlu 37 No’lu Sakarya VİB Otobüsçüler Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi hakkında geçici konkordato kararı verdi.

Mahkemenin kararına göre geçici konkordato mühleti 28 Ağustos 2026 tarihinden itibaren 3 ay olarak uygulanacak. Bu süreçte şirketin mali yapısının değerlendirilmesi ve konkordatonun başarıya ulaşıp ulaşamayacağının belirlenmesi amaçlanıyor.

Konkordato süreciyle birlikte şirketin mali durumuna ilişkin incelemeler de yürütülecek.

ŞİRKETE ÜÇ GEÇİCİ KONKORDATO KOMİSERİ ATANDI

Mahkeme tarafından verilen karar kapsamında VİB Turizm’e geçici konkordato komiserleri de görevlendirildi.

Sakarya Bilirkişi Bölge Kurulu Konkordato Komiser listesinden Prof. Dr. Ali Taş, Prof. Dr. Habib Yıldız ve Prof. Dr. Selahattin Karabınar, şirketin geçici konkordato komiserleri olarak atandı.

Komiser heyetinin görevi kapsamında şirketin mali yapısının ve konkordato sürecinin incelenmesi bekleniyor.

ŞİRKETİN 2024 VE 2025 VERGİ KAYITLARI DİKKAT ÇEKTİ

VİB Turizm'le ilgili süreçte şirketin vergi levhasındaki bilgiler de gündeme geldi. Buna göre şirketin 2024 ve 2025 yıllarında vergiye esas matrah bildirmediği belirtildi.

Vergi levhasında yer alan bu bilgiler, söz konusu dönemlerde şirket tarafından vergiye tabi net kazanç bildirilmediğini gösteriyor. Bu durum, konkordato sürecine ilişkin değerlendirmelerde dikkat çeken başlıklardan biri oldu.

29 YILLIK YOLCU TAŞIMACILIĞI ŞİRKETİ

Sakarya merkezli VİB Turizm, karayolu yolcu taşımacılığı sektöründe 29 yıldır faaliyet gösteriyor. Şirket hakkında verilen geçici konkordato kararı, uzun süredir sektörde faaliyet gösteren kuruluşun mali yapısına ilişkin yeni bir sürecin başlamasına neden oldu.

Mahkemenin verdiği 3 aylık geçici mühlet boyunca şirketin mali durumunun ve konkordato talebinin değerlendirileceği belirtildi. Sürecin sonunda konkordatonun devam edip etmeyeceğine ilişkin yeni kararların alınması bekleniyor.

Düzenlemeden yararlanmak isteyen mükelleflerin başvurularını bugün mesai bitimine kadar tamamlaması gerekiyor. Uygulama, 5 Haziran 2026 itibarıyla vadesi geldiği halde 16 Haziran 2026'ya kadar ödenmemiş belirli kamu alacaklarını kapsıyor.

HANGİ BORÇLAR TAKSİTLENDİRİLEBİLECEK?

Uygulama kapsamında çok sayıda kamu alacağı için tecil ve taksitlendirme imkanı bulunuyor. Gelir ve kurumlar vergisi, katma değer vergisi, harçlar, adli para cezaları, trafik para cezaları, ecrimisil ve öğrenim kredisi borçları kapsam dahilinde değerlendiriliyor.

Buna karşılık bazı borçlar düzenlemenin dışında tutuluyor. Özel tüketim vergisi ile 2026 yılı gelir ve kurumlar vergilerine ilişkin geçici vergiler tecil edilemiyor.

Ayrıca bu vergilere ilişkin damga vergileri, vergi ziyaı cezaları ve gecikme zamları da uygulama kapsamında bulunmuyor.

KDV BORÇLARINDA 12 AYA KADAR TAKSİT

Borçların taksitlendirilmesinde vergi türüne göre farklı süreler uygulanıyor. KDV dışındaki kapsam dahilindeki borçlar 72 aya kadar taksitlendirilebiliyor.

KDV borçlarında ise azami taksit süresi 12 ay olarak uygulanıyor. Tecil edilen borçlar için yıllık yüzde 29 oranında tecil faizi hesaplanıyor.

Bu nedenle ödeme planı oluşturacak mükelleflerin yalnızca taksit sayısını değil, uygulanacak faiz nedeniyle ortaya çıkacak toplam ödeme tutarını da dikkate alması gerekiyor.

10 MİLYON LİRAYA KADAR TEMİNAT İSTENMEYECEK

Düzenlemede teminat konusunda da mükelleflerin lehine bir sınır bulunuyor.

Toplam borç tutarı 10 milyon lirayı aşmayan mükelleflerden tecil ve taksitlendirme işlemleri sırasında teminat talep edilmeyecek.

Borç miktarının 10 milyon lirayı aşması durumunda ise 10 milyon lirayı aşan kısmın yarısı oranında teminat gösterilmesi gerekecek.

BAŞVURU İÇİN VERGİ DAİRESİNE GİTMEK GEREKMİYOR

Mükellefler başvurularını elektronik ortamda da gerçekleştirebiliyor. Bu kapsamda Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesi, Dijital Vergi Dairesi ve e-Devlet üzerinden işlem yapılabiliyor.

Sistem üzerinden tecil ve taksitlendirmeye uygun borçlar görüntülenebiliyor. Mükellefler, kendileri için uygun ödeme planını belirleyerek başvurularını elektronik ortamda tamamlayabiliyor.

İLK TAKSİT İÇİN SON TARİH 30 EYLÜL

Başvurusu kabul edilen mükellefler açısından süreç başvuruyla sona ermiyor. Ödeme planının şartlarının korunabilmesi için ilk taksidin de zamanında ödenmesi gerekiyor.

İlk taksit ödemesinin 30 Eylül 2026 tarihine kadar yapılması gerekiyor. Sonraki taksitler ise mükellefe oluşturulan ödeme planında belirtilen tarihlerde ödenecek.

Bir takvim yılı içerisinde en fazla 2 taksidin aksatılması halinde tecil şartları devam edebilecek. Ancak ikiden fazla taksidin aksatılması durumunda taksitlendirme işlemi iptal edilecek.

BAŞVURU YAPACAKLAR İÇİN SON SAAT

Vergi ve kamu borçlarını tecil ve taksitlendirme yoluyla ödeme imkanından yararlanmak isteyen mükelleflerin 31 Ağustos 2026 Pazartesi günü mesai bitimine kadar başvurularını tamamlaması gerekiyor.

Başvurunun ardından ödeme planı kabul edilen mükelleflerin ise 30 Eylül 2026'ya kadar ilk taksitlerini ödemeleri önem taşıyor.

FED MESAJI PİYASAYI SARSTI

ABD’de açıklanan ekonomik veriler ve Fed yetkililerinin mesajları emtia fiyatlarının yönünde belirleyici oldu. Fed’in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi temmuz ayında aylık yüzde 0,2 arttı. Endeks yıllık bazda yüzde 3,7 yükselirken, gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek PCE fiyat endeksindeki yıllık artış yüzde 3,3 oldu. Enflasyonun Fed’in yüzde 2’lik hedefinin üzerinde kalmayı sürdürmesi, para politikasına ilişkin beklentileri değiştirdi. Haftanın son işlem gününde Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda konuşan Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonla mücadeleyi öne çıkaran mesajlar verdi. Warsh, Fed’in yüzde 2’lik enflasyon hedefinin "esnetilemez sabit bir ilke" olduğunu belirterek mevcut finansal koşulların henüz yeterince sıkı olmadığını söyledi. Bu açıklamalar sonrası para piyasalarında Fed’in eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 35’ten yüzde 60’a yükseldi.

DOLAR GÜÇLENDİ, ALTIN BASKI ALTINDA KALDI

Warsh’un açıklamalarının ardından ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi yaklaşık 10 baz puan yükselerek yüzde 4,35’e çıktı. Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 0,9 artışla 99,7 seviyesine yükseldi. Doların güçlenmesi ve tahvil faizlerindeki yükseliş, faiz getirisi bulunmayan altının alternatif maliyetini artırdı. Haftanın ilk bölümünde altın ve diğer değerli metal fonlarına yönelik güçlü talep de dikkat çekti. 26 Ağustos'ta sona eren haftada söz konusu fonlara 4,21 milyar dolarlık net giriş gerçekleşti. Bu tutarın yaklaşık son 6 ayın en yüksek seviyesi olduğu belirtildi. Ancak Fed kaynaklı faiz beklentilerinin güçlenmesiyle birlikte altın haftanın son bölümünde yönünü aşağı çevirdi.

DEĞERLİ METALLERDE KAYIPLAR ARTTI

Altındaki düşüş diğer değerli metallere de yansıdı. Haftalık bazda gümüş yüzde 3,8, platin yüzde 3,0 gerilerken paladyum yüzde 5,3 yükseldi. Böylece değerli metallerde haftanın genelinde paladyum dışındaki ürünlerde negatif seyir öne çıktı.

Petrol piyasasında ise Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelişmeler, ABD ile İran arasındaki diplomatik temas beklentileri ve Fed politikası etkili oldu. ABD'nin İran'a yönelik yeni ekonomik yaptırımları gündemdeki yerini korurken, iki ülke arasında diplomatik temasların yeniden başlayabileceği beklentisi jeopolitik risk primini aşağı çekti. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yapılan görüşmelerde bazı konularda mutabakata varıldığını söyledi. Muhibbi, Boğaz'ın açılmasının ABD'nin İran'ın şartlarını kabul etmesine bağlı olduğunu açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump da Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün tamamen ABD'de olduğunu savunarak İran'la savaşın "çok yakında sona ereceğini" belirtti. Bu gelişmeler petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskı oluştururken Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 4,8 düşüşle tamamladı.

BUĞDAYDA KARADENİZ ETKİSİ

Tarım emtialarında ise bu kez Karadeniz'deki sevkiyat riskleri öne çıktı. Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimin Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen tahıl sevkiyatlarını aksatabileceğine yönelik endişeler buğday fiyatlarını yukarı taşıdı. Chicago Ticaret Borsası'nda aralık vadeli buğday kontratı kile başına 790,3 sente kadar çıkarak Temmuz 2023'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Bölgedeki tahıl yüklü gemiler, limanlar ve lojistik altyapıya yönelik saldırılar, ihracatın aksayabileceği endişesini artırdı. Haftalık bazda buğday fiyatı yüzde 12,1 yükseldi. Mısır yüzde 5,5, soya fasulyesi yüzde 3,9 ve pirinç yüzde 2,5 değer kazandı. Baz metallerde ise ABD'nin olası bakır tarifelerine ilişkin belirsizlik, Çin'den gelen talep beklentileri ve arz görünümü fiyatları farklı yönlere taşıdı. ABD'nin 2027'den itibaren rafine bakır ithalatına tarife uygulayabileceği beklentisi, metalin ABD depolarına yönelmesine neden oldu. Londra Metal Borsası depolarındaki 65 bin 400 ton bakır için çekme talimatı verilmesinin ardından kullanılabilir stokların yaklaşık 90 bin tona gerilediği belirtildi. Haftalık bazda çinko yüzde 1,2, kurşun yüzde 0,3 ve alüminyum yüzde 0,3 yükselirken nikel yüzde 1,9, bakır ise yüzde 0,5 geriledi.

Kahve, şeker, kakao ve pamukta da farklı gelişmeler fiyatlamaları etkiledi. Brezilya'daki hasadın ilerlemesiyle piyasaya ulaşan arzın artacağı beklentisi kahve fiyatlarını baskıladı. Buna karşın Intercontinental Exchange sertifikalı arabica stoklarının 1999'dan bu yana en düşük seviyelere gerilemesi kayıpları sınırladı. Şeker fiyatları, Brezilya realindeki değer kaybının ihracatı artırabileceği beklentisiyle geriledi. Kakaoda ise Fildişi Sahili'ndeki zorlu hava koşulları ve tarla bakımındaki sorunların yeni sezonu geciktirebileceğine ilişkin haberler fiyatları yukarı taşıdı. Haftalık tabloda pamuk yüzde 3,5 yükselirken kahve yüzde 3,1, şeker yüzde 0,3 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 10 arttı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşılan yeni düzenleme, esnafın finansmana erişimini güçlendirmeyi hedefliyor. Açıklamaya göre Hazine destekli yatırım ve işletme kredilerinde faiz yükünün önemli bir bölümü karşılanmaya devam edecek; kredi koşullarını tam olarak karşılayamayan esnafın da finansmana erişimi kolaylaştırılacak.

Düzenlemeyi değerlendiren Mali Müşavir Metin Dinçer, desteğin ilk bakışta esnafa yeni bir finansman imkânı sunduğunu ancak uygulamanın sonuçlarının kredi koşulları, faiz oranı, mahsup yöntemi ve işletmenin ödeme gücüyle birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

KREDİNİN BİR BÖLÜMÜ KAMU BORÇLARINA MAHSUP EDİLECEK

Dinçer’in değerlendirmesine göre, kamu borcu bulunan esnafın kullanacağı kredinin belirli bir bölümünün doğrudan vergi ve SGK borçlarına mahsup edilmesi planlanıyor. Böylece esnafın kamuya olan borcunun bir kısmı kapatılırken kalan kredi tutarı işletmenin kullanımına sunulacak.

Faiz desteğinin oranı ise işletmenin kategorisine, büyüklüğüne, faaliyet hacmine ve bilanço değerlerine göre değişebilecek. Dinçer, faiz yükündeki indirimin önemli olduğunu ancak esnafın sonuçta krediyi faiziyle birlikte bankaya geri ödemek zorunda kalacağını vurguladı.

BORÇ KREDİYLE KAPATILIRKEN YENİ BİR ÖDEME BASKISI OLUŞABİLİR

Metin Dinçer’e göre vergi ve SGK borcunu ödemekte zorlanan işletmelerin yeni bir banka kredisiyle borçlandırılması, kısa vadede rahatlama sağlasa da uzun vadede yeni bir ödeme baskısı yaratabilir. İş hacmi yeterince artmayan bir esnaf, bir yandan kalan kamu borçlarını ve bunlara işleyen ferî yükleri, diğer yandan banka taksitlerini ödemek durumunda kalabilir.

Dinçer, özellikle nakit akışı zayıf işletmelerde birkaç taksidin aksamasının kredi notunu olumsuz etkileyebileceğini, yasal takip ve haciz riskini artırabileceğini belirtti. Bu nedenle destek paketlerinin yalnızca kredi kullandırmaya değil, işletmenin ödeme kapasitesini güçlendirmeye de odaklanması gerektiğini ifade etti.

ESNAF İÇİN GENİŞ TABANLI YAPILANDIRMA ÇAĞRISI

Ekonomi yönetiminin yurt dışından gelecek kaynaklara yönelik teşviklerini hatırlatan Dinçer, yıllardır üretim yapan ve istihdam sağlayan yerli esnafın da daha kapsamlı kolaylıklardan yararlanması gerektiğini söyledi. Kamu borçlarının uzun vadeli, ödenebilir ve geniş tabana yayılan bir yapılandırmayla ele alınmasının ekonomik faaliyeti destekleyeceğini dile getirdi.

Dinçer, esnafın öncelikli beklentisinin yeni borçlanma değil; mevcut borçlarını sürdürülebilir koşullarda ödeyebilmek, üretime devam etmek ve yeniden istihdam oluşturmak olduğunu kaydetti.

KALICI ÇÖZÜM İÇİN SAMİMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ADIMLAR GEREKLİ

Mali Müşavir Metin Dinçer, ekonomide kalıcı iyileşme sağlanabilmesi için esnaf, sanatkâr ve sanayicilerin önce faaliyetlerini sürdürebilecek koşullara kavuşturulması gerektiğini belirtti. Dinçer’e göre yalnızca yeni kredi veya kısa vadeli taksitlendirme modelleriyle istenen sonuç alınamayabilir.

Geniş kapsamlı borç yapılandırmaları, makul vadeler, işletmelerin nakit akışına uygun ödeme planları ve üretimi destekleyen politikaların birlikte uygulanması gerektiğini vurgulayan Dinçer, aksi hâlde geçici desteklerin enflasyonla mücadeleye ve ekonomik canlanmaya katkısının sınırlı kalacağını ifade etti.

MOTORİNE 3,60 TL ZAM GELİYOR

Motorinde 13 Ağustos'ta sıfırlanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), eylül ayının başlamasıyla birlikte yeniden uygulanacak. ÖTV'nin 1 Eylül itibarıyla 3 TL olarak devreye alınmasıyla birlikte yüzde 20 KDV'nin de eklenmesi sonucu motorinin litre fiyatı toplam 3,60 TL artacak. Yeni zam, uluslararası petrol ve akaryakıt piyasalarındaki fiyat hareketlerinden bağımsız olarak doğrudan vergi artışından kaynaklanacak. Motorine son olarak 27 Ağustos'ta petrol ve uluslararası yakıt fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle 5,30 TL indirim yapılmıştı.

BENZİNE ZAM YOK, ÖTV HER AY ARTACAK

1 Eylül'de motorine zam gelirken benzinin litre fiyatında herhangi bir değişiklik yapılmayacak. Vergi düzenlemesiyle birlikte akaryakıt fiyatlarında yeniden hareketlilik yaşanacak. Motorinde uygulanan ÖTV, Cumhurbaşkanı Kararı ile 13 Ağustos'ta ağustos ayının kalan bölümü için sıfırlanmıştı. Karar kapsamında verginin takip eden aylarda kademeli olarak artırılması öngörüldü. Buna göre motorindeki ÖTV tutarı yıl sonuna kadar her ay 3 TL artırılacak. ÖTV eylül ayında 3 TL, ekim ayında 6 TL, kasım ayında 9 TL, aralık ayında ise 12 TL olarak uygulanacak. Belirlenen ÖTV tutarı, 1 Ocak 2027'den itibaren 13,9006 TL seviyesine çıkarılacak. Böylece motorindeki ÖTV'nin, eşel mobil uygulamasının devreye alınmasından önceki seviyesine yükseltilmesi planlanıyor.

ZAM SONRASI MOTORİN FİYATLARI

1 Eylül'de uygulanacak 3,60 TL'lik artışın ardından motorinin litre fiyatının yaklaşık olarak İstanbul'da 81,06 TL, Ankara'da 82,18 TL, İzmir'de ise 82,46 TL seviyesine yükselmesi bekleniyor. Benzinin litre fiyatı ise İstanbul'da yaklaşık 74,35 TL, Ankara'da 75,30 TL, İzmir'de 75,59 TL seviyesinde bulunuyor.

UZMANI TÜRKİNFORM’A AÇIKLADI

Peki, yıl sonunda gram altın ne kadar olacak? Gram altının 10 bin liraya ulaşması mümkün mü? Altın fiyatlarındaki hareketliliğin arkasında hangi gelişmeler bulunuyor? Ekonomist Mustafa Özbay, gram altının yıl sonuna ilişkin beklentisini Türkinform’dan Ecem Çetin’e açıklarken, piyasalardaki son hareketliliğe ilişkin de dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

YIL SONU GRAM ALTINDA FİYAT BEKLENTİSİ

Ekonomist Mustafa Özbay, 6.907,88’den satışa sunulan gram altının yıl sonunda 7 bin 500-8 bin arasında olabileceğini ve beklentisinin bu yönde olacağını ifade etti.

ALTIN FİYATLARINDAKİ HAREKETLİLİĞİN SEBEBİ

Altın fiyatlarında hareketliliğe ilişkin konjonktürel hareketlerin çok etkilediğini ifade ederek, bu sene altında ve bütün yatırım araçlarında çok manipülatif hareketlerin olduğunu belirtti.

Özbay, şunları söyledi:

“Ya yıl sonu beklentim benim 7 bin 500-8 bin arası. Konjonktürel hareketler çok etkiliyor. Bu sene biliyorsunuz, altında ve bütün yatırım araçlarında çok manipülatif hareketler de oldu açıkçası. Ama benim beklentim 7 bin 500-8 bin arası.”

Merkez bankalarının artan altın stoklama hamleleri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) gevşeme odaklı para politikası beklentileri ve jeopolitik riskler fiyatlamalar üzerinde belirleyici olmayı sürdürürken, dünyanın en büyük 6 yatırım bankası 2026 yılına ilişkin ons altın hedeflerini duyurdu.

6 BÜYÜK BANKANIN 2026 ONS ALTIN TAHMİNLERİ

Dünya finans devlerinin ons altın için belirlediği yeni hedef fiyatlar şu şekilde sıralandı:

Morgan Stanley: 5.200 Dolar

UBS: 5.200 Dolar

Goldman Sachs: 4.900 Dolar

Bank of America: 4.800 Dolar

Deutsche Bank: 4.800 Dolar

JPMorgan: 4.500 Dolar

EN YÜKSEK BEKLENTİ 5 BİN 200 DOLAR İLE ZİRVEDE

Açıklanan projeksiyonlarda Morgan Stanley ve UBS, ons altının 5 bin 200 dolar seviyesine ulaşacağını öngörerek en iyimser tabloyu çizen kurumlar oldu. Goldman Sachs 4 bin 900 dolar, Bank of America ve Deutsche Bank ise 4 bin 800 dolarlık hedefleriyle yükseliş trendinin devam edeceğine işaret etti. JPMorgan ise 4 bin 500 dolarlık tahminiyle diğer devlere kıyasla daha temkinli bir duruş sergiledi.

YÜKSELİŞİ TETİKLEYEN ANA FAKTÖR: MERKEZ BANKASI ALIMLARI

Analistler, tahminlerin bu denli yüksek tutulmasında özellikle küresel merkez bankalarının kesintisiz altın toplama stratejisinin etkili olduğunu vurguluyor. Dolar endeksinin seyri ve borsa yatırım fonlarına (ETF) yönelik artan talebin yanı sıra, bankaların bu hedeflerinin gerçekleşmesi durumunda ons altının önümüzdeki dönemde psikolojik 5 bin dolar eşiğini aşarak yeni bir tarihi rekor kıracağı öngörülüyor.

Trafikteki araçların yarıdan fazlasını otomobiller oluştururken, sıralamayı motosiklet, kamyonet ve traktörler takip etti. Ülkedeki toplam araç varlığının yaklaşık üçte birinin İstanbul, Ankara ve İzmir'de toplandığı görülürken, yılın ortası itibarıyla Türkiye’deki elektrikli araç sayısı da 464 bine dayandı.

DOĞU VE BATI ARASINDAKİ ARAÇ YAŞI FARKI DİKKAT ÇEKİYOR

TÜİK raporunda öne çıkan en çarpıcı detaylardan biri, illere göre otomobillerin yaş ortalamasındaki bölgesel makas oldu. Doğu ve Güneydoğu Anadolu kentlerinde araç yaş ortalamasının Türkiye geneline göre oldukça düşük seviyelerde seyrettiği tespit edilirken; İç Anadolu, Ege ve Karadeniz’in iç kesimlerinde ise daha yaşlı bir otomobil parkı göze çarptı.

EN GENÇ FİLO ŞIRNAK’TA, EN YAŞLISI BURDUR’DA

Otomobil yaş ortalaması listesinde zirvenin sahibi açık ara farkla Şırnak oldu. Şırnak, 6,2 yaş ortalamasıyla Türkiye’nin en yeni araç stokuna sahip ili unvanını korudu. Şırnak’ı 8,8 ile Bingöl ve 9,0 ile Tunceli izledi.

Listenin diğer ucunda ise Türkiye'nin en yaşlı otomobillerinin yollarda olduğu Burdur yer aldı. Burdur 21,8 yaş ortalamasıyla ilk sırada bulunurken, yoğun tarımsal faaliyetlerin sürdüğü Kütahya (21,1) ve Karaman (20,8) da en yaşlı filoya sahip diğer iller olarak öne çıktı.

METROPOLLERDE DURUM: İSTANBUL GENÇ FİLOSUYLA ÖNE ÇIKTI

Üç büyükşehir arasında devasa araç yoğunluğuna rağmen İstanbul, 9,5 yaş ortalamasıyla genç kalmayı başaran seyrek metropollerden biri oldu. Ankara 14,2 ve İzmir 13,9 araç yaş ortalamasıyla İstanbul'un gerisinde kalsa da Türkiye genel ortalamasına kıyasla dengeli bir grafik sergiledi.

EN YENİ OTOMOBİLLER

• Şırnak: 6,2
• Bingöl: 8,8
• Tunceli: 9,0
• Batman: 9,2
• İstanbul: 9,5
• Diyarbakır: 10,0
• Hakkari: 10,1
• Siirt: 10,3
• Mardin: 10,4
• Muş: 10,8

EN YAŞLI OTOMOBİLLER

• Tokat: 18,4
• Niğde: 18,5
• Yozgat: 18,7
• Karabük: 18,8
• Konya: 18,8
• Bartın: 18,9
• Afyonkarahisar: 19,2
• Manisa: 19,3
• Uşak: 19,3
• Osmaniye: 19,5
• Isparta: 19,7
• Amasya: 19,8
• Çorum: 19,8
• Kırıkkale: 20,0
• Kastamonu: 20,1
• Karaman: 20,8
• Kütahya: 21,1
• Burdur: 21,8