Kale restorasyon ve çevre düzenlemesinin ardından 2025 Haziran'ının ilk günlerinde ziyarete açıldı. İlk iki ayda 115 bin, ilk yılda 750 bin ziyaretçi geldi. Ziyaretçiler arasında Almanya, Hollanda, Suudi Arabistan ve Rusya'dan gelen turistler de var.

Mithridates'ten Osmanlı'ya

Kalenin ilk yapımı milattan önce 250 civarına, Pontus Kralı 2. Mithridates dönemine tarihleniyor. Roma, Bizans, Danişmentliler, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de kullanıldı. Giriş kapısının hemen gerisinde, sütun biçimli kayalara 10 metre yükseklikte oyulmuş kaya mezarları duruyor.

Dehlizlerin geçmişte sığınak ve su temini için kullanıldığı değerlendiriliyor. İkinci tünelin dere seviyesine kadar indiği düşünülüyor.

Ünye Belediye Başkanı Hüseyin Tavlı kaleyi "kadim tarihimizin yaşayan bir parçası" olarak açıkladı.

Kaleye ziyaret bilgileri

Kale haftanın altı günü 10.00 ile 19.00 arasında açık, pazartesi kapalı.

Ankara'dan gidecekler için en kısa yol Samsun üzerinden. Kara yoluyla mesafe yaklaşık 490 kilometre, süre 6 saat civarı. Uçakla gidenler Samsun Çarşamba ya da Ordu-Giresun havalimanına inip yaklaşık bir buçuk saatlik yolla Ünye'ye ulaşıyor.

Ankara plakalı otomobilin sürücüsü hayatını kaybetti, 7 kişi yaralandı.

Yaralılar hastaneye kaldırıldı

İhbar üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Yaralılar ambulanslarla hastaneye kaldırıldı. Kazanın nedenini belirlemek için inceleme başlatıldı.

Kaza anı, o sırada yoldan geçen bir otomobilin araç kamerasına yansıdı.

TRABZONSPOR-GENÇLERBİRLİĞİ MAÇI NE ZAMAN, SAAT KAÇTA VE HANGİ KANALDA?

Trabzonspor ile Gençlerbirliği kozlarını 6 Eylül Pazar günü saat 20.00'da Papara Park'ta paylaşacak. Öte yandan Fatih Tekke ile yollarını ayıran Trabzonspor'da yeni teknik direktör arayışı hız kazandı. Bordo-mavili yönetimin listesinde Antonio Conte, Stefano Pioli ve Sergio Conceição'nun yer aldığı öne sürüldü. Listenin en dikkat çeken ismi ise dünyaca ünlü İtalyan teknik adam Conte oldu.

Oyuncu hafta sonu İstanbul Kağıthane'deki evinde, salondaki koltukta hareketsiz halde bulundu. Perşembe gününden beri haber alamayan yakınlarının başvurusu üzerine polis eve girdi.

İncelemeler sürüyor

Ölü muayene raporunda göz çevresi, kol ve bacaklarda morluklar saptandı, ancak vücutta yara, kesi ya da açık darp izine rastlanmadı. Olay şüpheli ölüm olarak kayda geçti. Adli Tıp Kurumu'nda otopsi yapıldı, cenaze ailesine teslim edildi, kesin ölüm nedeni otopsi raporuyla açıklanacak.

Kılıç'ın kız arkadaşı polise verdiği ifadede oyuncunun lenf kanseri olduğunu söyledi.

Ünlü oyuncunun cenaze programı açıklandı

Oyuncunun menajeri Tolga Çinkitaş cenaze programını duyurdu. Kılıç için 7 Eylül Pazartesi saat 12.00'de İstanbul'da Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde tören düzenlenecek. Cenaze namazı 8 Eylül Salı günü öğle vakti Ankara'daki Ahmet Hamdi Akseki Camii'nde kılınacak ve oyuncu doğduğu şehirde toprağa verilecek.

Ankara Sanat Tiyatrosu'ndan Cannes'a uzanan bir ömür

Serhat Mustafa Kılıç 8 Temmuz 1975'te Ankara'da doğdu. Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Tiyatro Bölümü'nü yüksek onur öğrencisi olarak bitirdi. Profesyonel sahne hayatına Ankara Sanat Tiyatrosu'nda başladı, ardından Diyarbakır ve Erzurum Devlet Tiyatrolarında görev yaptı ve İstanbul'a yerleşti.

Geniş kitle onu Seksenler dizisindeki Ergün Plak karakteriyle tanıdı. Söz'de Çolak, Çember'de Komiser Adem Karabay rollerini üstlendi. Ezel, Maraşlı, Kuruluş Osman ve Öğretmen dizilerinde de yer aldı, son olarak TRT 1'in Teşkilat dizisinde oynuyordu.

Sinemada en bilinen işi Nuri Bilge Ceylan'ın 2014'te Cannes'da Altın Palmiye kazanan filmi Kış Uykusu oldu. Nokta, Veda ve Robinson Crusoe filmlerinde de rol aldı. Son yıllarda kendi oyunculuk okulunu kurmuş, dijital platform yapımlarında da yer almıştı.

Bu çalışmaların yalnızca geçmişteki cinayet dosyalarıyla sınırlı olup olmadığı ise ayrı bir tartışma konusu. Çünkü Türkiye’nin yakın siyasi tarihinde, yıllar önce gündeme gelen ancak farklı boyutlarıyla tam olarak açıklığa kavuşmadığı öne sürülen çok sayıda dosya bulunuyor.

Bunlardan biri de 1990’ların sonunda gümrüklerde yaşanan hayali ihracat iddiaları, tartışmalı bürokrat atamaları ve Mehmet Yıldırım’ın ölümüyle gündeme gelen 1998 tarihli gümrük dosyası.

Dosyanın merkezindeki isimlerden biri dönemin Gümrüklerden Sorumlu Devlet Bakanı Rıfat Serdaroğlu’ydu. Bir diğer isim ise İzmir Gümrük Muhafaza Başmüdürlüğü görevinde bulunan Mehmet Yıldırım’dı.

Aradan geçen yaklaşık 30 yılın ardından dosyaya ilişkin Meclis tutanakları, dönemin gazete arşivleri ve yıllar sonra yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, 1998’de yaşananların yalnızca bir atama tartışmasından ibaret olmadığı görülüyor.

İZMİR'DE BAŞLAYAN HAYALİ İHRACAT SORUŞTURMASI

1990'ların ikinci yarısında gümrük teşkilatındaki bazı işlemler, hayali ihracat iddiaları nedeniyle mercek altına alındı.

Mehmet Yıldırım'ın İzmir'deki görev sürecinde ortaya çıkardığı dosyalar da dikkat çekiciydi. 1996 yılında bir holdingin 1 milyon 71 bin dolarlık hayali ihracat işlemini ortaya çıkardığı, bir yıl sonra ise bazı tekstil firmalarının İsviçre'ye gerçekleştirdiği 52 milyon dolarlık ihracatın gerçekte yapılmadığını belgelediği öne sürüldü. Yıldırım'ın aynı dönemde İzmir Gümrüğü'ndeki çay kaçakçılığı iddialarını da incelemeye aldığı aktarıldı.

Yıldırım'ın çalışmaları kapsamında bazı şirketlerin tekstil ürünü gönderilmiş gibi işlem yaptığı, ancak konteynerlerde boş kutular bulunduğu tespitlerinin gündeme geldiği aktarıldı. Bu yöntemle ihracat teşviklerinden haksız şekilde yararlanılmaya çalışıldığı ileri sürüldü. Yıldırım'ın yaptığı çalışmaların odağındaki isimlerden biri İzmir Gümrükler Başmüdürü Muharrem Karaduman'dı.

Dönemin Meclis tutanaklarına da yansıyan iddialarda, Yıldırım'ın bazı yazışmalarında hayali ihracat organizasyonunun arkasındaki isimlere ilişkin değerlendirmeler yaptığı görülüyor.

TARTIŞMALARIN MERKEZİNDEKİ ATAMA

Dosyanın en önemli kırılma noktalarından biri Muharrem Karaduman'ın İzmir'den İstanbul Gümrükler Başmüdürlüğü'ne atanması oldu.

Karaduman'ın İzmir'deki görevinden İstanbul'a geçirilmesi, o dönemde Meclis'te de tartışıldı. 1998 tarihli TBMM kayıtlarında Karaduman'ın İzmir Gümrükler Başmüdürlüğü görevinden İstanbul Gümrükler Başmüdürlüğü'ne getirildiği açıkça yer alıyor. Aynı listede Mehmet Yıldırım'ın da İzmir Gümrük Muhafaza Başmüdürlüğü görevinden başka bir göreve alındığı görülüyor.

Bu atamalar, gümrüklerdeki hayali ihracat soruşturmalarıyla birlikte değerlendirildiğinde dönemin siyasi tartışmalarının önemli başlıklarından biri haline geldi.

21 Ekim 1998 tarihli bir Meclis araştırması önergesinde, Gümrük Müsteşarlığı'nda usulsüzlükler bulunduğu, dönemin Gümrüklerden Sorumlu Devlet Bakanı Rıfat Serdaroğlu'nun kanunlara aykırı atamalar yaptığı ve gümrüklerdeki usulsüzlüklere engel olmadığı yönündeki iddiaların araştırılması istendi. Önergeyle birlikte Serdaroğlu'nun gümrük teşkilatındaki uygulamaları ve atamaları Meclis gündemine taşındı.

Meclis'te yapılan konuşmalarda Karaduman hakkında hayali ihracattan rüşvete kadar çeşitli iddialar dile getirildi. Yıldırım'ın ise Karaduman döneminde bazı şirketlerin boş kutularla ihracat yapmış gibi gösterilerek teşvik almaya çalıştığını tespit ettiği ileri sürüldü.

Yıldırım'ın elindeki bilgilerin daha sonra Necati Can aracılığıyla üst makamlara ulaştırıldığı ve 7 Temmuz 1998'de Başbakanlığa bir rapor sunulduğu aktarıldı.

61 BİN ARAÇ TÜRKİYE’YE GİRDİ, BİR DAHA ÇIKMADI

TBMM Yolsuzlukları Araştırma Komisyonu’nun gümrüklerle ilgili raporunda, sorunların yalnızca hayali ihracat ve atama tartışmalarıyla sınırlı olmadığı görüldü. Rapora göre, Türkiye’ye turistik amaçla giriş yapan ve belirlenen süre içinde yurtdışına çıkarılması gereken 61 binden fazla araç yeniden çıkış yapmadı.

Komisyon raporunda, yurtdışına çıkarılmayan araçlar nedeniyle oluşan kaçakçılığın toplam değerinin 1 milyar 237 milyon euro, devletin vergi kaybının ise 494 milyon euro olduğu hesaplandı.

Raporda, geçici olarak Türkiye’ye getirilen araçların yurtdışına çıkarılmaması şeklindeki usulsüzlüklerin özellikle 1 Ekim 1990’dan sonra arttığına dikkat çekildi. Bu tarihte araçların giriş ve çıkışlarının takibinde kullanılan Triptik belgesi uygulamasının değiştirilerek gümrük kapılarında giriş-çıkış formu uygulamasına geçildiği belirtildi.

Triptik sistemi, aracın süresi içinde yurtdışına çıkarılmaması halinde vergi ve resimlerin kefil kuruluş olan Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu’ndan tahsil edilmesine imkân sağlıyordu. Komisyon raporunda, giriş-çıkış formu uygulamasına geçilmesiyle bu güvencenin ortadan kalktığı değerlendirildi.

Gümrük müfettişlerinin hazırladığı raporlara göre, 1990-1994 yılları arasında 42 bin 83 aracın yurtdışına çıkarılmadığı tespit edildi. Müfettişler, oto galerileri, garajlar ve parklarda bulunan yabancı plakalı araçların belgeleriyle şasi numaralarının karşılaştırılmasını istedi. Gümrükte çıkış yaptığı halde çıkış mührü bulunmayan ya da çıkış yapmadığı halde pasaportuna “araç çıkmıştır” mührü vurulan araçlarla ilgili personel hakkında da soruşturma açılması talep edildi.

Komisyon raporunda ayrıca, 1990-1994 arasında 40 bin 628, 1995-2001 arasında ise 21 bin 236 aracın Türkiye’ye giriş yaptığı halde yurtdışına çıkmadığının belirlendiği aktarıldı.

RAMAZAN ULUDAĞ DOSYANIN BAŞKA BİR NOKTASINDA

Araçların yurtdışına çıkarılmamasıyla ilgili incelemelerde, 1992-1996 yılları arasında Gümrükler Genel Müdürlüğü görevinde bulunan Ramazan Uludağ’ın da adı geçti.

Müfettişlerin raporunda, Uludağ’ın konuyla ilgili sorumlu personelin bilgilerini müfettişlere vermediği ve bu nedenle aylıktan kesme cezası aldığı belirtildi. Rapora göre bu ceza daha sonra kaldırıldı ve Uludağ 1997 yılında Gümrük Müsteşarlığı görevine getirildi.

TBMM Komisyonu raporunda, Uludağ’ın 2000 yılında Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu üyeliğine atanmasına da yer verildi.

Bu bölüm, 1990’ların sonundaki gümrük tartışmalarının yalnızca hayali ihracat dosyalarından ibaret olmadığını gösteren başka bir başlık olarak rapora girdi. Aynı dönemde gümrüklerdeki atamalar, denetim mekanizmaları ve kamu zararına ilişkin çok sayıda iddia ve inceleme Meclis gündemine taşındı.

7 TEMMUZ RAPORU VE 15 TEMMUZ GÖRÜŞMESİ

Dosyanın en dikkat çekici bölümlerinden biri Mehmet Yıldırım'ın hazırladığı ileri sürülen raporlarla ilgili.

Yıldırım'ın elindeki bilgilerin daha sonra Necati Can aracılığıyla üst makamlara ulaştırıldığı ve 7 Temmuz 1998'de Başbakanlığa bir rapor sunulduğu aktarıldı.

Bu sürecin hemen ardından, 15 Temmuz 1998 tarihinde Yıldırım'ın Rıfat Serdaroğlu ile görüştüğü ve kendisinden bazı bilgileri geri çekmesinin istendiği iddiası gündeme geldi.

NTV arşivinde 31 Mayıs 2000 tarihinde yayımlanan haberde, Mehmet Yıldırım'ın 15 Temmuz 1998'de ifadesinin tehditle değiştirildiği iddiası da gündeme getirildi. Haberde, Yıldırım'ın gümrüklerdeki hayali ihracat soruşturmaları kapsamında yaptığı tespitler ve sonrasında yaşanan gelişmeler aktarıldı.

MEHMET YILDIRIM'IN ÖLÜMÜ

Dosyayı daha da tartışmalı hale getiren gelişme ise Mehmet Yıldırım'ın ölümü oldu.

Yıldırım, 1998 yılında Ankara'da bir trafik kazasında hayatını kaybetti.

Mehmet Yıldırım'ın ölümü de kısa sürede Meclis gündemine taşındı. TBMM kayıtlarında olay, “şaibeli trafik kazası” olarak nitelendirilirken, kazanın aydınlatılması gerektiği ifade edildi.

Yıldırım'ın ölümüyle ilgili tartışmalar, hayali ihracat soruşturmalarının yanı sıra gümrük teşkilatındaki atamalar ve bürokratik ilişkilerin de yeniden sorgulanmasına neden oldu.

DOSYAYA GİREN TELEFON GÖRÜŞMESİ

Dosyada yıllar sonra yeniden gündeme gelen başlıklardan biri de eski Gümrük Başmüfettişi Necati Can'ın açıklamaları oldu.

2011 yılında TRT Haber'de Rıdvan Memi'nin sunduğu programda konuşan Can, 1998'de “göstere göstere milyonlarca doların devletten alındığını ve dağıtıldığını” ileri sürdü.

Can, 1998-1999 döneminde bazı telefon görüşmelerinin teknik takip kapsamında dinlendiğini anlatırken, dönemin bakanlarından birinin yaptığı konuşmada İstanbul'da milyonlarca dolarlık bir işlemden söz edildiğini belirtti.

Rıdvan Memi'nin “Hangi bakan?” sorusuna önce temkinli yaklaşan Can, daha sonra soyadının “Serdaroğlu” olduğunu söyledi. Memi'nin “Rıfat Serdaroğlu?” sorusuna ise “Evet” yanıtını verdi.

Can'ın anlatımına göre başlangıçta bu konuşmanın gerçek bir olaya dayanıp dayanmadığından emin değildi. Ancak telefon görüşmesinde geçen bazı bilgilerin daha sonra ortaya çıkan gelişmelerle örtüştüğünü ileri sürdü.

Can, bu dönemde İzmir merkezli bazı şirketlerin hayali ihracat gerçekleştirdiğini, devlet kaynaklarından milyonlarca doların usulsüz biçimde alındığı iddiasını da dile getirdi.

Memi'nin, 1998 ve 1999 yıllarında Cumhurbaşkanlığı'na gönderilen raporların bu gelişmelerle ilgili olup olmadığını sorması üzerine Can, “Gayet tabii” yanıtını verdi.

Can, 1998 ve 1999 yıllarında gönderilen raporların “Balina” ve “Buffalo” adı verilen operasyonlarla ilgili olduğunu söyledi.

BALİNA VE BUFFALO OPERASYONLARI NEYDİ?

Necati Can, 1998 ve 1999 yıllarında Cumhurbaşkanlığı'na gönderilen raporları anlatırken “Balina” ve “Buffalo” isimlerini kullandı. Kamuoyunda bu adlarla bilinen operasyonlar ise 2000 yılında yürütülen geniş kapsamlı soruşturmalar arasında yer aldı.

Balina Operasyonu, İzmir merkezli hayali ihracat ve naylon fatura soruşturmasıydı. 2 Ağustos 2000'de başlatılan operasyonda bazı şirketlerin hayali ihracat yoluyla haksız KDV iadesi aldığı iddiaları araştırıldı. Soruşturmanın İzmir-İstanbul bağlantısı da incelendi.

Balina dosyası daha sonra uzun süren bir yargılamaya dönüştü. 2008'de davada 32 sanık hakkında hapis cezaları verildi. 2016'da ise İzmir 1. Ağır Ceza Mahkemesi, davanın zamanaşımına uğradığına karar verdi.

Buffalo Operasyonu ise kaçak et ve sahte belgelerle yapılan ithalat soruşturması olarak yürütüldü. TBMM kayıtlarında operasyonun 500 trilyon liralık et kaçakçılığı ve kara para aklama iddialarıyla ilişkilendirildiği görülüyor. Can'ın daha sonraki anlatımına göre Buffalo'nun başlangıç noktası, Haydarpaşa Gümrüğü'nde 30 konteyner kaçak et bulunduğuna ilişkin ihbardı.

“HİÇBİR ŞEY OLMADI” SÖZLERİ

Rıdvan Memi'nin “Peki ne oldu?” sorusuna Necati Can'ın verdiği yanıt ise dosyanın en çarpıcı bölümlerinden biriydi:

“Hiçbir şey olmadı.”

Can, devamında operasyonların daha alt kademelerdeki görevlilere yöneldiğini, bazı üst düzey isimlerin ise korunmaya çalışıldığını öne sürdü.

İstanbul Gümrükler Başmüdürlüğü'ndeki yapılanmadan söz eden Can, dönemin genel müdür ve başmüdürlerinin de soruşturulması gerektiğini ancak siyasi müdahale nedeniyle bunun gerçekleşmediğini iddia etti.

MECLİS KAYITLARINDA DA GÜMRÜK TARTIŞMASI VAR

1998 yılı boyunca gümrük teşkilatıyla ilgili soru ve iddialar Meclis gündeminden düşmedi.

Rıfat Serdaroğlu'nun sorumlu Devlet Bakanı olduğu dönemde yapılan yazılı soru önergelerinde atamalar, gümrük müfettişlerinin görev yerleri ve teşkilattaki uygulamalar sorgulandı.

Örneğin 1998 yılı içinde İstanbul ve İzmir'deki gümrük teftiş birimlerinin Ankara'ya taşınması konusu da gündeme geldi. Aynı dönem içerisinde Serdaroğlu'nun imzasını taşıyan çok sayıda resmi cevap TBMM kayıtlarında yer aldı.

Başbakanlık Teftiş Kurulu'nun İstanbul Gümrük Teftiş Kurulu grubu hakkında yaklaşık bir yıldır yürüttüğü soruşturma da aynı dönemin önemli başlıklarından biriydi. 9 Kasım 1998 tarihli Cumhuriyet'te yer alan habere göre soruşturma, bazı müfettişlerin iş sahipleri ve idarecilerle çıkar ilişkisine girdiği, işbirliği yaptığı ve atamalara müdahale ettiği iddiaları üzerine yürütülüyordu. İlk tespitlerin ardından İstanbul ve İzmir'deki teftiş gruplarının kapatılarak müfettişlerin Ankara'ya çekildiği bildirildi.

Yine 28 Aralık 1998 tarihli bir soru önergesinde Gemlik Gümrük Müdürlüğü üzerinden sahte faturalarla yüksek miktarda ithalat yapıldığı iddiası gündeme getirildi ve soruların Serdaroğlu tarafından yanıtlanması istendi.

“5 MİLYON DOLAR” İDDİASI

Dosyada Rıfat Serdaroğlu'nun adıyla birlikte gündeme gelen en dikkat çekici suçlamalardan biri de 5 milyon dolarlık ödeme iddiası oldu.

Dönemin DYP Genel Başkan Yardımcısı Hasan Ekinci'nin açıklamalarına da yansıyan iddiaya göre, İstanbul Gümrükler Başmüdürlüğü'ne yapılması planlanan atama karşılığında Serdaroğlu'na 5 milyon dolar verildiği öne sürüldü. İddiaya göre bu paranın 1 milyon dolarlık bölümü atama öncesinde ödendi.

Söz konusu suçlama, Muharrem Karaduman'ın İzmir'den İstanbul Gümrükler Başmüdürlüğü'ne atanmasıyla ilgili tartışmaların da merkezinde yer aldı. Karaduman'ın ataması, aynı dönemde gümrüklerdeki hayali ihracat ve usulsüzlük iddialarının Meclis gündemine taşındığı süreçte gerçekleşti.

DAHA BÜYÜK TABLO: 1 MİLYAR DOLARI AŞAN HAYALİ İHRACAT İDDİASI

Necati Can'ın gümrük soruşturmalarına ilişkin anlatımları, Mehmet Yıldırım dosyasının ötesinde daha geniş çaplı hayali ihracat iddialarına da uzanıyor.

Can, İstanbul Halkalı, Ambarlı ve Mersin gibi gümrük merkezlerinde yürütülen soruşturmalarda yaklaşık 40 müfettiş raporundan ve 120 civarında firmadan söz etti. Bu soruşturmalarda hayali ihracat yoluyla devlet kaynaklarından yüksek miktarda para alındığını ileri süren Can, toplam tutarın 1 milyar doların üzerinde olduğunu ileri sürdü.

YILLAR SONRA HÂLÂ CEVAPSIZ SORULAR

1998'de başlayan gümrük tartışmasının bugün yeniden gündeme gelmesinin nedeni yalnızca dönemin siyasi aktörleri değil.

Mehmet Yıldırım'ın ölümü, hayali ihracat soruşturmaları, tartışmalı atamalar ve Necati Can'ın telefon görüşmelerine ilişkin anlatımları, dosyanın farklı parçalarını oluşturuyor.

Aradan geçen yaklaşık 30 yıla rağmen dosyanın en önemli sorusu değişmiyor:

1990'ların sonunda gümrüklerde ortaya atılan bu ağır iddiaların ne kadarı soruşturuldu, ne kadarı yargıya taşındı ve ne kadarı sonuçlandı?

Kaynaklar

• TBMM – 3 Kasım 1998 Genel Kurul tutanağı
• TBMM – 9 Haziran 1998 Genel Kurul tutanağı
• NTV Arşiv – “Eski Bakan'a yolsuzluk suçlaması”
• Haber365 – “Ellerinde Telefonla Doğanlar Rıfat Serdaroğlu'nu Bilir mi?”
• Sözcü18 – “Gümrüklerde yaşanan skandal olaylar”
• Onedio – Rıfat Serdaroğlu biyografisi

Japonya'da bakanlık kararnamesi

Japonya'da Dışişleri Bakanlığı'nın bir kararnamesi, tahtta oturan çifte pasaport düzenlenmesini uygun bulmuyor. Muafiyet yalnızca tahttaki çifti kapsıyor. Veliaht dahil diğer hanedan üyeleri yurt dışına diplomatik pasaportla çıkıyor.

İngiltere'de pasaport zaten kralın adına

İngiliz pasaportlarının iç kapağında seyahat edene kolaylık gösterilmesi kralın adına isteniyor. Belge hükümdarın otoritesiyle düzenlendiği için hükümdarın kendisine pasaport verilmiyor. Kraliçe 2. Elizabeth de 70 yıllık saltanatı boyunca pasaportsuz seyahat etti.

Charles'ın istisnası pasaportla sınırlı değil. Kral araç kullanırken ehliyet taşımak zorunda da değil. Kraliçe Camilla ve Prens William ise diğer herkes gibi pasaportla seyahat ediyor.

Türkiye'de istisna yok, ücret 15 bin lirayı geçti

Türkiye'de yurt dışına çıkan herkes pasaport ya da pasaport yerine geçen belge göstermek zorunda. Altı tür pasaport var. Bordo kapaklı umuma mahsus pasaport herkese, yeşil kapaklı hususi pasaport belirli kademedeki memurlara ve 25 yaş altı çocuklarına, gri kapaklı hizmet pasaportu görevle yurt dışına giden kamu personeline, siyah kapaklı diplomatik pasaport diplomatlara ve üst düzey yetkililere veriliyor.

2026 tarifesinde umuma mahsus pasaport için ödenen tutarlar süreye göre değişiyor.

• 6 aylık 4 bin 157 lira
• 1 yıllık 5 bin 454 lira
• 2 yıllık 8 bin 417 lira
• 3 yıllık 11 bin 390 lira
• 10 yıllık 15 bin 498 lira

Tutarların 1.351 lirası defter bedeli, kalanı harç. Harçlar yeniden değerleme oranıyla bir önceki yıla göre yaklaşık dörtte bir arttı. Yeşil ve gri pasaport sahipleriyle öğrenciler (25 yaşına kadar) harçtan muaf, yalnızca defter bedeli ödüyor.

Çiftçi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde hazırlanan programın büyümeye, yatırımlara, üretime ve istihdama önemli katkı sunacağına inandıklarını belirtti. Türkiye Yüzyılı hedefleri yönünde istikrarlı ve müreffeh ülke yürüyüşünün sürdüğünü de vurguladı.

Terörsüz Türkiye ile ekonomi bağı

Paylaşımın ana mesajı güvenlik ile ekonomi arasındaki ilişkiye ayrıldı. Çiftçi'ye göre Terörsüz Türkiye hedefiyle pekiştirilen huzur ortamı, sağlam bir ekonominin ve kalıcı kalkınmanın zemini.

"Çünkü yatırımın da üretimin de istihdamın da büyümenin de temelinde huzur, güven ve istikrar vardır."

Programın hedefleri

Üç yıllık program 2029 sonunda yüzde 5 büyüme, 450 milyar dolar ihracat ve tek haneli enflasyon öngörüyor. Ankara iş dünyasından sanayici ve tüccar temsilcileri programa destek açıklamıştı.

Paranın ilk bölümü enerjiye ayrıldı. Anlaşmaların biri enerji yatırımcılarına, diğeri sanayicilere yönelik. Dağıtık enerji projesine 200 milyon euro ek kaynak sağlandı. 2024'te başlayan program çatı tipi güneş ve batarya depolama yatırımlarını destekliyordu, yeni anlaşmayla rüzgar yatırımları da kapsama alındı.

İkinci bölüm sanayiye gidiyor. Sanayide emisyon azaltımını hedefleyen ikinci projeye yaklaşık 400 milyon dolarlık ek finansman sağlandı. Kaynak fabrikalarda temiz üretim teknolojisine geçiş, enerji ve kaynak verimliliği ile baca sonu arıtma yatırımlarında kullanılacak.

Krediler bankanın aracılığıyla dağıtılacak

İki proje de Kalkınma ve Yatırım Bankası üzerinden şirketlere kredi olarak kullandırılacak. Bankanın genel müdürlüğü Ankara'da. Hangi ölçekteki şirketlerin başvurabileceği ve kredi koşulları açıklamada yer almadı.

Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik, ek kaynağın ülkenin 2053 net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde yeşil dönüşüme önemli bir ivme kazandıracağını söyledi.

Dünya Bankası'nın Türkiye direktörü Jean Christophe Carret ise anlaşmaları düşük karbonlu ekonomiye geçiş için önemli bir adım olarak nitelendirdi. Banka Genel Müdürü İbrahim Öztop ise uzun vadeli uluslararası kaynağın reel sektör ve enerji yatırımlarına yönlendirileceğini belirtti.

Türkiye'nin hedefi 2053

Türkiye, Paris İklim Anlaşması kapsamında 2053 yılında net sıfır emisyona ulaşmayı taahhüt etti. Dünya Bankası son yıllarda bu hedefe yönelik enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve sanayi dönüşümü programlarına kaynak sağlıyor.

Yeni anlaşmayla iki projenin toplam büyüklüğü de arttı. Kredilerin ne zaman kullandırılmaya başlanacağı ve başvuru takvimi henüz duyurulmadı.

İkinci yarıda skoru koruyan Çorum FK, 89. dakikada Ermin Mahmic'in golüyle maçı 3-0 bitirdi. Eyüpspor 90 dakika boyunca skor üretemedi.

Taraftar önünde ilk maç

Süper Lig'de tarihinin ilk sezonunu oynayan Çorum FK, ilk üç haftada galibiyet alamamıştı. Önceki iç saha maçı ceza nedeniyle seyircisiz oynanmıştı, kırmızı-siyahlılar Eyüpspor karşısında ligde ilk kez kendi taraftarının önüne çıktı.

Galibiyetle Çorum FK 4 puana yükseldi. Eyüpspor 3 puanda kaldı.

Haftanın diğer sonuçları

Ligde 4. hafta bu akşam Trabzonspor-Gençlerbirliği maçıyla tamamlanıyor. Gençlerbirliği 7 puanla ikinci sırada Trabzon'a gitti.

Güncel set durumu: Türkiye 1-1 İtalya

Milliler finale set vermeden geldi. Yarı finalde Sırbistan 3-0 ile geçildi. İtalya ise diğer yarı finalde Polonya'yı 3-1 yendi.

Bir yıl önceki finalin rövanşı

İki takım 2025 Dünya Şampiyonası finalinde Bangkok'ta karşılaşmıştı. Beş sete uzanan maçı İtalya 3-2 kazanmış, Türkiye tarihindeki ilk dünya şampiyonluğunu tie-break'te kaçırmıştı.

Türkiye 2023'te Brüksel'de Sırbistan'ı yenerek ilk Avrupa şampiyonluğunu almıştı. İtalya ise Avrupa Şampiyonası'nı en son 2021'de kazandı ve o finalde rakibi yine Sırbistan'dı.

Ev sahibi avantajı bizde...

Turnuva finali Türkiye'de oynanıyor ve Sinan Erdem tribünleri milli takımı destekliyor. Ev sahibi olarak final oynayan Türkiye'nin kupayı kendi seyircisi önünde kaldırması halinde bu, kadın milli takımının ikinci Avrupa şampiyonluğu olacak.

Maçın sonucu ve set skorları güncellenecektir.

Ankara ekibi sezona beklenenin üzerinde başladı. İlk hafta sahasında Fenerbahçe'yi 2-1 yendi, ikinci hafta deplasmanda Göztepe'yi 1-0 mağlup etti, üçüncü hafta Erzurumspor'la 1-1 berabere kaldı. Metin Diyadin yönetimindeki takım üç maçta 7 puanla ligin ikinci sırasında. Fenerbahçe galibiyeti sezonun ilk sürprizi olarak kayda geçmişti, Ankara ekibi henüz yenilgi görmedi.

Trabzonspor'da teknik direktör değişti

Karadeniz ekibi ilk üç haftayı 1 galibiyet, 1 beraberlik ve 1 yenilgiyle 4 puanda kapattı. Fatih Tekke, üçüncü haftadaki Amed maçının ardından görevden ayrıldı. Takımı Hüseyin Çimşir çalıştırıyor, bu akşamki maç Çimşir'in ilk sınavı.

Sakatlıklar da bordo-mavili takımı zorluyor. Batagov, Okay Yokuşlu, Malinovskyi, Saviolo ve Folcarelli tedavileri sürdüğü için kadroda yer almıyor. Orta sahada Fabinho ve Ozan Tufan ikilisi, ileride Onuachu ilk 11'de bekleniyor.

İlk 11'ler belli oldu

• Trabzonspor'un muhtemel 11'i Onana, Pina, Nwaiwu, Savic, Mustafa Eskihellaç, Fabinho, Ozan Tufan, Muçi, Salah, Aral Şimşir, Onuachu.

• Gençlerbirliği'nin muhtemel 11'i İrfan Can Eğribayat, Pereira, Goutas, Metehan Baltacı, Abdurrahim Dursun, Diabate, Oğulcan Ülgün, Tongya, Traore, Arda Aslan, Koita.

Hakem Altay'ın yardımcıları Kerem Ersoy ve Hüseyin Aylak. VAR'da Manuel Schüttengruber, AVAR'da Anıl Usta görev yapacak.

Ankara temsilcisi kazanırsa 10 puana ulaşacak. Trabzonspor galibiyetle 7 puana çıkıp Gençlerbirliği'ni yakalayacak. Beraberlikte Gençlerbirliği 8, Trabzonspor 5 puanda kalacak.

Elazığ doğumlu Ulukaya 2007'de New York'ta kurduğu markayı 19 yılda ABD'nin en çok satan yoğurdu haline getirmişti. Söyleşide tercihini şöyle anlattı:

"Ben kısa zamanda karar veririm ama uzun vadeli düşünürüm. Uzun vadede ABD'den sonra en akıllı yatırım Türkiye'dir. Artık kesin bir şekilde kararımı verdim."

Tesis mi, ortaklık mı olacak?

Yatırımın biçimi açıklanmadı. Türkiye'de üretim tesisi mi kurulacağı yoksa yerli bir üreticiyle ortaklık mı yapılacağı, hangi şehirde ve ne zaman başlanacağı söyleşide yer almadı. Chobani ABD'de yoğurdun yanı sıra yulaf sütü, kahve ve hazır atıştırmalık üretiyor, Türkiye'de hangi ürünle başlanacağı da netleşmedi.

Ulukaya, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile nisan ayında görüşmüştü. Yatırım kararı bu görüşmeden beş ay sonra geldi.

Fenerbahçe'yle başlayan dönüş markayla devam ediyor

Chobani'nin Türkiye'deki ilk görünür adımı geçen yıl atıldı. Marka Fenerbahçe ile 10 yıllık, 120 milyon euroluk sponsorluk anlaşması imzaladı ve Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nun adı Chobani Stadyumu oldu. Türkiye'de satılmayan bir markanın stadyum ismi alması o dönemde yatırımın habercisi olarak yorumlanmıştı.

Ulukaya 1994'te öğrenci olarak gittiği ABD'de önce peynir, sonra kapanmış bir Kraft fabrikasını satın alarak yoğurt üretti. Chobani bugün Amerikan yoğurt pazarının en büyük oyuncusu, Ulukaya ise Forbes'a göre 11,3 milyar dolarla Türk kökenli iş insanları arasında birinci sırada.

Türkiye yoğurt pazarında Sütaş, Pınar, Danone ve Yörsan gibi köklü markalar var. Chobani'nin ABD'de öne çıktığı süzme yoğurt Türkiye'de zaten geleneksel ürün, markanın ayrışacağı alanın meyveli ve protein ağırlıklı ürünler olması bekleniyor. Chobani'nin hangi segmentte, hangi fiyatla gireceği şirketin sonraki açıklamasıyla belli olacak.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıkladığı yeni Orta Vadeli Program'ın ardından sosyal medya hesabından bu mesajı paylaştı. Gürlek programın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde ve Yılmaz'ın koordinasyonunda hazırlandığını belirterek üç yıl içinde yargıda atılacak adımları tek tek saydı.

Vatandaşı ilgilendiren üç madde açıklandı

Gürlek'in listesinde ilk sırada yargılama sürelerini kısaltmayı hedefleyen adımlar var. Bakan, dava açmadan önce uzlaşmayı sağlayan alternatif çözüm yollarının ve tahkimin yaygınlaştırılacağını, çevrim içi uyuşmazlık çözümü ile elektronik duruşmanın geliştirileceğini söyledi. Elektronik tebligat da yaygınlaşmaya devam edecek. Bugün UYAP üzerinden e-duruşma yalnızca hukuk davalarının bir kısmında kullanılıyor, program bu uygulamanın kapsamının genişlemesini öngörüyor.

İkinci başlık uzmanlaşma. Yeni ihtiyaç alanlarında ihtisas mahkemeleri kurulacak, fikri ve sınai haklar mahkemeleri başta olmak üzere hâkim ve savcılara uzmanlık eğitimi verilecek.

Üçüncü başlık ticari hayatı doğrudan ilgilendiriyor.

İcra, iflas ve konkordato

Gürlek, icra ve iflas mevzuatının günümüz şartlarına göre güncelleneceğini, konkordato kurumunun kötüye kullanılmasını önleyecek ve ticari hayatta uygulamadan doğan aksaklıkları giderecek mevzuat çalışmasının yürütüleceğini açıkladı. Konkordato, borcunu ödeyemeyen şirketin mahkeme koruması altında alacaklılarıyla anlaşmasını sağlayan mekanizma, son yıllarda başvuruların artmasıyla suistimal tartışması gündeme gelmişti.

"Vatandaşlarımızın adalete daha hızlı ve etkin şekilde erişebildiği, uyuşmazlıkların makul sürede çözüme kavuştuğu, daha fazla güven veren ve daha öngörülebilir bir adalet sistemi için çalışmalarımıza aralıksız devam edeceğiz."

Gürlek, programın hazırlanmasında emeği geçen kurumlara teşekkür ederek 2027-2029 OVP'nin hayırlı olmasını diledi.

Yeni program 2029 için yüzde 5 büyüme, 450 milyar dolar ihracat ve tek haneli enflasyon hedefliyor.

Yemek tarafında en bilinen dördü aynı yıl, 2017'de tescil aldı. Tescil belgesi her ürün için hammaddeyi, pişirme yöntemini ve üretim bölgesini yazıyor, kurala uymayan ürün o adı kullanamıyor, denetimi Ankara Ticaret Odası ve ilgili belediyeler yapıyor.

Başkentin listesi yalnızca yemekten oluşmuyor. Çubuk agat taşı, Gölbaşı sevgi çiçeği, Nallıhan iğne oyası ve Ankara tiftiği de aynı korumanın altında, ancak sofraya gelen ürünler sayının yarısından fazlasını oluşturuyor.

Tescilde ne yazıyor?

Ankara döneri, Ankara simidi, Ankara tava ve Çubuk turşusuyla birlikte listede Beypazarı kurusu (2013), Kızılcahamam bazlaması (2018), Ankara erkeç pastırması (2019) ve Çamlıdere höşmerimi de bulunuyor. Ankara Ticaret Odası'nın bal, tiftik, andezit taşı ve aspir için başvuruları sürüyor.

Ankara döneri tescilinde kuzu etinin yaprak yaprak dizilmesi ve kendi yağında pişmesi şart koşuluyor, kıyma karışımı bu adı taşıyamıyor. Ankara tava ise kuzu eti ile şehriyenin fırında bir arada pişirildiği, başkentin düğün ve mevlit sofralarından çıkan yemek.

Beypazarı kurusu iki kez fırınlanan ve haftalarca bayatlamayan bir ekmek, ilçe ekonomisinin bir ayağı. Kızılcahamam bazlaması sac üzerinde, Ankara simidi ise pekmezle kaplanıp susama batırılarak yapılıyor, İstanbul simidinden inceliği ve çıtırlığıyla ayrılıyor. Kalecik Karası, Anadolu'nun en eski üzüm türlerinden, Kızılırmak kıyısında yetişiyor ve Türkiye'nin coğrafi işaretli ilk üzümlerinden biri.

Türkiye listesinde durum ne?

Dünyanın en büyük yemek kılavuzu TasteAtlas'ın 12 Mayıs'ta güncellediği Türkiye listesinin ilk beşinde kalamar tava, cağ kebabı, Antakya künefesi, beyran çorbası ve Afyon sucuğu var. İlk 20'ye Erzurum, Hatay, Gaziantep, Afyon, Mersin ve Konya'dan yemekler girdi, Ankara'nın tescilli ürünleri bu turda ilk 20'nin dışında kaldı.

TasteAtlas sıralamayı uzman jürisiyle değil kullanıcı oylarıyla yapıyor. Platform 2015'te Hırvatistan'da kuruldu, bugün 10 binden fazla yerel yemeği listeliyor ve Türkiye sıralaması her yıl mayısta yenileniyor. Bir yemeğin puanı kaç kişinin oyladığına ve kaç şehirde servis edildiğine bağlı, cağ kebabı Erzurum'dan çıkıp zincir restoranlara girdiği için üst sıralara tırmandı.

Döner TasteAtlas'ın dünya sıralamalarında Türk mutfağını en çok temsil eden yemek, ancak platform döneri genel olarak Türkiye'ye yazıyor, "Ankara döneri" ayrı başlık olarak oylanmıyor. Simit de aynı şekilde İstanbul sokak lezzeti olarak listeleniyor.

Tescilden sonraki adım

Coğrafi işaret üreticiyi ve adı koruyor, yemeği tanıtmak ayrı bir iş. Gaziantep'in 2015'te UNESCO Gastronomi Şehri unvanı almasının ardından şehrin yemekleri uluslararası listelerde üst sıralara çıktı. Ankara Ticaret Odası benzer bir görünürlük için coğrafi işaretli ürünler köyü projesini gündeme getirdi.

Odaya göre Türkiye'de tescil bekleyen yaklaşık 2 bin ürün var ve bunların ekonomik potansiyeli 20 milyar dolar.

Ankara'nın 24 ürünü bu havuzun şimdiden tescillenmiş kısmında.

TasteAtlas'ta Ankara tava ve Beypazarı kurusunun sayfası açık. Bir sonraki listede yer almaları oy sayısına bağlı, Ankara'da lokantaların ve belediyelerin bu sayfaları tanıtması diğer şehirlerde sonuç vermiş bir yöntem.

Ankara'ya gelen bir ziyaretçinin tescilli ürünleri tek günde tatması mümkün. Ulus'ta Ankara tava ve döner, Hamamönü'nde simit ve höşmerim, Beypazarı'nda kuru ekmek, Kalecik'te üzüm ve peynir aynı rotanın durakları.

Levhada ne yazıyor?

Karayolları Genel Müdürlüğü, bakımından sorumlu olduğu her yolu "kontrol kesimi" denen parçalara bölüyor ve her parçayı kilometre kilometre numaralandırıyor. Yol kenarındaki beyaz levhanın üst satırında yolun adı ve kontrol kesim numarası, alt satırında üç haneli kilometre değeri bulunuyor. Aynı numara KGM'nin haritasında tek bir noktaya karşılık geliyor, yani levha aslında yolun adresi.

Levhalar bakım ekipleri için tasarlandı, çukur, heyelan ya da kopan bariyer bu numarayla raporlanıyor. Örnek okumak gerekirse levhada "D-200" yazıyorsa Ankara-Eskişehir hattındasınız, ikinci satırdaki üç haneli sayı o kesim içinde kaçıncı kilometrede durduğunuzu söylüyor.

Çoğu sürücü bu levhayı eski kilometre taşıyla karıştırıyor. Kilometre taşı yolun başlangıcından itibaren toplam mesafeyi verir, kontrol kesim levhası ise bakım bölgesi ve kesim içi mesafeyi verir, ekiplerin haritasıyla eşleşen ikincisi.

Kazada nasıl kullanılır?

Sürücü 112'yi ya da Karayolları'nın yol yardım hattı Alo 159'u aradığında levhadaki yol adı, kesim numarası ve kilometreyi okuyor. Çağrı merkezi bu bilgiyle olay yerini harita üzerinde anında buluyor, ambulans ve çekici yanlış çıkışa sapmadan geliyor. Otoyollarda ve bölünmüş yollarda gidiş ile geliş yönü ayrı numaralandığı için ekip karşı şeride düşmüyor.

Uzun yola çıkanların ezberlemesi gereken tek şey şu. Kaza ya da arıza anında önce en yakın beyaz levhaya bakmak, sonra telefonu açmak.

Levha görünmüyorsa ikinci yol telefonun konumu. 112 Acil Çağrı uygulaması aramayla birlikte GPS konumunu merkeze iletiyor, ancak tünel ve dağlık kesimlerde sinyal düştüğünde levha tek güvenilir referans olarak kalıyor.

Karayolları'nın 2026 yaz sezonu için duyurduğu yol yardım hizmetinde çekici ve ilk müdahale ekipleri de aynı numaralandırmayla yönlendiriliyor.

Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıkladığı yeni Orta Vadeli Program'ı bu cümleyle özetledi. Ardıç hazırlık aşamasındaki istişare toplantısında sanayicinin taleplerini ilettiklerini, bu görüşlerin metne yansıdığını, büyüme hedefinin yüzde 3,3'ten üç yılda yüzde 5'e çıkarılmasını ve bu yolun imalat sanayini destekleyen politikalarla döşenmesini doğru bulduklarını söyledi. Ardıç'ın en çok üzerinde durduğu madde ise finansman, enerji, nitelikli çalışan, yeşil ve dijital dönüşüm, ihracat ve kamu alımlarını tek çatıda toplayan İmalat Sanayii Güçlendirme Programı.

Ardıç'a göre 2029 hedefleri sanayicinin yatırım yapabilmesine bağlı.

Tüccar için mesele kredi

Ankara Ticaret Odası Başkanı Gürsel Baran başka bir yerden baktı. Baran, programın enflasyonla mücadelede kararlılık ve bütçe disiplini çizgisini umut verici olarak nitelendirdi, ancak asıl vurgusu finansmana erişimdi. Tüccar ve KOBİ'nin uzun süredir kredinin üretim ve ihracata yönlendirilmesini ve işletme sermayesi ihtiyacının gözetilmesini istediğini, yeni programda bu talebin somut mekanizmalarla karşılık bulduğunu söyledi. Jeopolitik riskler ve enerji fiyatları ekonomiyi zorlarken üç yıllık bir yol haritasının iş dünyasının önünü görmesini sağladığını da ekledi.

"Bundan sonraki süreçte belirleyici olan hedeflerin kararlılıkla uygulanması ve reform takviminin hayata geçirilmesi olacak."

Kadın girişimciler ne bekliyor?

Girişimci İş Kadınları Derneği Başkanı Gözde Diker için programın değeri enflasyon, büyüme, üretim, istihdam ve ihracat hedeflerinin aynı metinde buluşmasında. Diker'e göre iş dünyasının yatırım kararı öngörülebilirlikle başlıyor, program bu öngörülebilirliği sağlıyor.

Diker'in eklediği tek talep var. Kadın girişimcilerin krediye ve pazara ulaşımının kolaylaştırılması, teknoloji, dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve ihracatta daha görünür hale gelmelerinin desteklenmesi.

Üç açıklamanın ortak noktası programın metninden çok uygulamasına bakılacağı. Baran'ın deyişiyle belirleyici olan reform takviminin hayata geçirilmesi.

Kasımpaşa Amedspor maçı hangi kanalda?

Kasımpaşa Amedspor maçı beIN Sports 1'den canlı yayınlanıyor. Maç, beIN Sports'un dijital platformu TOD üzerinden internetten ve mobil uygulamadan da izlenebiliyor.

Kasımpaşa Amedspor maçı saat kaçta, nerede oynanıyor?

Kasımpaşa Amedspor maçı 6 Eylül 2026 Pazar günü saat 17.00'de başlıyor. Karşılaşma Kasımpaşa'nın ev sahibi olduğu İstanbul Recep Tayyip Erdoğan Stadyumu'nda oynanıyor. Maçın hakemi FIFA kokartlı Oğuzhan Çakır.

Kasımpaşa Amedspor ilk 11'ler

Kasımpaşa: Andreas, Arous, Ilie, Winck, Ayberk, Baldursson, Kerem, Güven Yalçın, Ali Yavuz, Rafferty, Benedyczak

Amedspor: Lafont, Umut Meraş, Dellova, Bates, Cisse, Gül, Raveloson, Ballet, Saba, Krasniqi, Diagne

Kasımpaşa lige nasıl başladı?

Kasımpaşa, Emre Belözoğlu yönetiminde ilk üç haftada 1 galibiyet ve 2 beraberlikle 5 puan topladı. Lacivert-beyazlılar Trabzonspor ve Başakşehir ile 1-1 berabere kaldı, Çorum FK'yı 1-0 mağlup etti.

Amedspor lige nasıl başladı?

Amedspor, Besnik Hasi yönetiminde 2 galibiyet ve 1 mağlubiyetle 6 puana ulaştı. Diyarbakır ekibi Erzurumspor'u 3-0, Trabzonspor'u 2-1 yendi, Kocaelispor'a deplasmanda 2-0 mağlup oldu. Amedspor bu sezon Süper Lig'de henüz deplasmanda puan alamadı.

BUDAPEŞTE'DEKİ OKUL 1782'DEN BERİ AÇIK

Budapeşte Teknoloji ve Ekonomi Üniversitesi 1782'de kuruldu, Orta Avrupa'nın en eski teknik üniversitesi. Sekiz fakültesi var, inşaat ve makine mühendisliğinden kimya ve biyoteknolojiye, doğa bilimlerinden ekonomiye uzanıyor. Yaklaşık 20 bin öğrencinin binlercesi yabancı, mezunları arasında dört Nobel ödüllü bilim insanı bulunuyor.

Uluslararası öğrenci için lisans ücreti yılda 7 bin 500 dolar, güncel kurla yaklaşık 363 bin lira.

TÜRKİYE'DEKİ ÜCRETLERLE KIYASLADIK

Ankara'daki vakıf üniversitelerinin 2026-2027 yıllık ücretleri bölüme göre değişiyor. Başkent 575 bin ile 1 milyon 980 bin, Bilkent 647 bin ile 1 milyon 295 bin, TOBB ETÜ 625 bin ile 1 milyon 750 bin, Çankaya 655 bin ile 1 milyon 310 bin lira arasında. İstanbul'da Koç'un üst sınırı 3 milyon 249 bin lira.

Hesap şöyle. Budapeşte'deki ücret Ankara'daki en düşük vakıf ücretinin üçte ikisi, en yüksek ücretlerin ise beşte biri kadar. Çubuk farkı "onda biri" diye anlatıyor, ilan edilen rakamlar üçte bir ile beşte bir arasına işaret ediyor.

AYLIK MASRAFLAR 50 İLE 60 BİN LİRA

Budapeşte'de okuyan Çubuk, kira ve yemek dahil aylık masrafın 50 ile 60 bin lira tuttuğunu, yaşam maliyetinin Türkiye'ye yakın olduğunu ve yalnızca kiraların daha uygun kaldığını söyledi.

Çubuk'a göre ders yükü hafif, haftada üç gün okul var. Eğitim İngilizce, ilk aylar dil zorluyor. Laboratuvara erişim ve öğretim üyeleriyle birebir görüşme ise Türkiye'den daha zor.

HER YIL 200 TÜRK ÖĞRENCİ BURS ALIYOR

Macaristan devlet bursu her yıl Türkiye'ye 200 kontenjan ayırıyor, 55'i lisans, 85'i yüksek lisans, 55'i doktora. Burs harç muafiyeti, konaklama desteği, aylık ödenek ve sağlık sigortası içeriyor. Çubuk bursa başvurup mülakata katıldı, eğitimini burssuz sürdürdü.

Mezunlar iki ülkede de ilaç ve kimya laboratuvarları, biyoteknoloji şirketleri ve akademide çalışıyor. Çubuk, Macaristan'da asgari ücretin Türkiye'den düşük olduğunu, buna rağmen Budapeşte'yi öğrenciler için önerdiğini belirtti. Mezuniyetin ardından Türkiye'ye dönen Çubuk, iki hafta sonra Başkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü'nde yüksek lisansa başlayacak.

MENÜ ÜÇ AYDA BİR DEĞİŞİYOR

Gürdal'a göre zincirler menülerini yılın her çeyreğinde yeniliyor, tasarım işi bu yüzden mart, haziran, eylül ve aralık sonunda yoğunlaşıyor. Ambalaj ve baskılı işler yılın ortasında, kampanya görselleri ise her ay sonunda yığılıyor.

Şu sıralar ekipler yeni sezon menüsüyle uğraşıyor. Ürün fotoğrafları çekimden sonra Photoshop'ta düzenlenip mağazalardaki ekranlara uyarlanıyor. Gürdal, o ayki bütçeye göre ya eski fotoğrafların rötuşlandığını ya yeni çekim yapıldığını, bazı işlerde yapay zeka ve sosyal medya ajanslarından destek alındığını belirtti.

AHŞAP BİTTİ, METAL VE LACİVERT GELDİ

Gürdal'a göre kahvecilerde uzun süre ahşap görünüm hakimdi, şimdi yerini metalik ve daha teknolojik bir çizgiye bıraktı. Renkte lacivert ve parlament mavisi yükselişte, koyu yeşil ise neredeyse bütün kahve markalarının ortak rengi olmayı sürdürüyor.

Yapay zeka renk ve tasarım kararlarını fazla değiştirmedi. Gürdal'a göre asıl değişim sosyal medyada yaşandı, bazı markalar ürün görsellerini çekim yerine yapay zekaya ürettiriyor.

MENÜ 100 BİN LİRA, BARDAK TASARIMI İSE 30 BİN LİRA

Bir zincirin menü tasarımı ürün yelpazesine göre 50 ile 100 bin lira arasında. Butik üçüncü nesil kahvecilerde rakam çok daha düşüğe iniyor.

Bardak ve ambalajda asıl maliyet tasarımda değil üretimde. Üreticiler en az 5 bin, 10 bin ya da 25 bin adetlik sipariş istiyor. Tasarım dışarıya yaptırılıyorsa 30 bin lira civarında, kurum içi ekip yapıyorsa maaş içinde sayılıyor.

HANGİ PROGRAMLAR KULLANILIYOR?

Gürdal günlük işte Photoshop, Illustrator ve Figma kullanıyor. Dergi, kupon ve yüzlerce sayfalık baskı işlerinde ise sabit sayfayı çoğaltmayı kolaylaştıran InDesign devreye giriyor. Gürdal son dönemde kahve festivali için hazırlanan baskılı işlerde bu programı yoğun kullandığını söyledi.

Vatandaş, “Çanakkale’den alıyoruz, ucuz olacak ya. Başka yere kadar getirmiyorsunuz ya, onu söylüyorum” diyerek fiyatlara tepki gösterdi.

Satıcı ise üretim maliyetlerinin ve özellikle işçiliğin fiyatlara yansıdığını belirterek, “Herkes kendi cephesinden haklı. Bir çalışanın yevmiyesi 2 bin 800 lira. Anlatabiliyor muyum?” dedi.

“BUNLAR NORMAL PAZARA GELEN DOMATES DEĞİL”

Satıcı, 150 TL’ye sattıkları ürünün sıradan sera ya da pazar domatesi olmadığını vurgulayarak, domateslerin ata tohumu ve bahçe domatesi olduğunu söyledi. Vatandaşın, “Normalde pazara gelen domates değil mi?” sorusuna, “Değil. Bunlar ata tohumu, bahçe domatesi” yanıtını verdi.

Üretim yöntemleri arasındaki farklara da değinen satıcı, bazı üreticilerin farklı yöntemlerle daha yüksek verim elde ettiğini ancak kendilerinin bu şekilde üretim yapmadığını anlattı. Domateslerin açık alanda yetiştirildiğini, dikimden bakımına ve otlarının temizlenmesine kadar yoğun emek harcandığını belirten satıcı, işçiliğin bu nedenle yüksek olduğunu ifade etti.

“150 LİRA DA BAYAĞI ÇOK”

Satıcı, kilosu 150 TL olan domatesin fiyatının yüksek olduğunu kendisinin de kabul ettiğini belirterek, “150 lira da bayağı çok. Evet, gerçekten çok. İşçilik ona göre” dedi. Vatandaşla konuşması sırasında üretimdeki maliyet artışlarını anlatan satıcı, “Yoksa tarımda ilerleme olmasaydı, herkes bahçesinde yetiştirip bahçede yetiştirilmiş ürün satsa, herkes 150 liraya mı domates yiyecekti?” ifadelerini kullandı.

Fiyatın neden bu kadar yüksek olduğu yönündeki tartışma sürerken satıcı, “O zaman herhalde 300 bin lira falan aylık almamız lazım. Bilmiyorum, bunu da Cumhurbaşkanımızla konuşmamız gerekiyor” dedi.

Vatandaş ise bu sözlere, “Ya domatesin ne alakası var?” diye karşılık verdi. Satıcı da, “Bilemem bunu” yanıtını verdi.

Çanakkale’de yol kenarında kilosu 150 TL’den satılan domates ve fiyatı üzerine yaşanan tartışma, üretim maliyetleri, işçilik ücretleri ve tüketici fiyatları arasındaki farkı yeniden gündeme getirdi.

Ekranların sevilen oyuncuları Begüm Öner ve Ceyhun Fersoy, yıllar önce aynı projede başlayan aşklarını mutlu bir evlilikle taçlandırmıştı. 2015 yılında birlikte rol aldıkları dizide başlayan arkadaşlıkları zaman içerisinde aşka dönüşen çift, 2015 yılında nikah masasına oturmuştu. Yıllardır mutlu birliktelikleriyle magazin dünyasının dikkat çeken çiftleri arasında yer alan Öner ve Fersoy, geçtiğimiz dönemde aldıkları bebek müjdesiyle hayranlarını sevindirmişti.

Teşkilat, Söz, Seksenler ve Bir Zamanlar Çukurova gibi yapımlarda rol alan oyuncu Serhat Mustafa Kılıç, Kağıthane'deki evinde hayatını kaybetti. Kılıç'tan perşembe gününden bu yana haber alamayan kız arkadaşı Özlem E., oyuncunun evine gitti. Kılıç'ı salondaki koltukta hareketsiz bulan Özlem E.'nin ihbarı üzerine adrese sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Belgeselin ABD’de yeniden gündeme gelmesinde Amerikalı yayıncı Asmongold’un videoyu canlı yayınında izlemesi etkili oldu. Asmongold’un özellikle bazı Hasidik ailelerin kamu desteklerinden yararlanmasına yönelik eleştirileri, tartışmayı dini ve kültürel yaşam biçimlerinin ötesine taşıdı. Sosyal yardımların dağıtımı, vergi mükelleflerinin katkıları ve kapalı dini topluluklarla kamu sistemi arasındaki ilişki, belgeselin ardından gündeme gelen başlıklar arasında yer aldı.

Hasidik Yahudiler, Ortodoks Yahudilik içerisindeki Haredi dünyasının önemli toplulukları arasında bulunuyor. New York ve özellikle Brooklyn, ABD’deki yoğun Haredi nüfusuyla dikkat çekerken Hasidik, Yeshivish ve Chabad gibi farklı topluluklar bölgede yaşamlarını sürdürüyor. Ancak Hasidik Yahudileri tek tip bir topluluk olarak değerlendirmek mümkün değil. Farklı Hasidik gruplar arasında eğitimden teknoloji kullanımına, dış dünyayla ilişkilerden günlük yaşam kurallarına kadar önemli farklılıklar bulunuyor.

Peki Ruhi Çenet’in Hasidik Yahudiler belgeseli ABD’de neden bu kadar tartışıldı? Hasidik Yahudiler kimdir, New York’ta nasıl yaşıyorlar ve belgesel sonrasında sosyal yardımlar üzerinden başlayan tartışmanın arka planında ne var? Videoda Hasidik toplulukların yaşam biçiminden New York’taki Haredi nüfusa, Asmongold’un açıklamalarından ABD’de kamu kaynakları konusunda başlayan tartışmalara kadar öne çıkan başlıkları inceliyoruz.

Düğün için yapılan rezervasyonların tamamlanmış olması ve davetlilerin seyahat planlarını önceden hazırlaması üzerine Jones, organizasyonu iptal etmek yerine farklı bir kutlamaya dönüştürmeye karar verdi. Yaklaşık 30 aile üyesi ve arkadaşıyla İtalya’ya giden Jones, düğün için hazırlanan organizasyonda yakınlarıyla vakit geçirerek planlanan günü değerlendirdi.

Katherine Jones’un düğününe yalnızca 7 gün kala yaşadığı ayrılık ve sonrasında verdiği karar sosyal medyada da geniş yankı uyandırdı. İtalya’daki kutlamadan paylaşılan görüntüler kısa sürede yoğun ilgi görürken, Jones’un düğünü iptal etmek yerine ailesi ve arkadaşlarıyla kutlamaya devam etmesi kullanıcılar arasında farklı yorumlara neden oldu. Görüntüler milyonlarca kez izlendi.

Peki düğününe bir hafta kala nişanlısı evlenmekten vazgeçen Katherine Jones neden düğünü iptal etmedi? İtalya’da gerçekleştirilen organizasyonda neler yaşandı ve sosyal medyada gündem olan görüntüler neden bu kadar ilgi gördü? Sıra dışı düğün hikâyesinin detaylarını ve İtalya’daki kutlamadan görüntüleri videoda izleyebilirsiniz.

Doğru cevabın 999 bin 999 TL olduğu soruda bazı vatandaşlar hiç düşünmeden yanıt verirken, bazıları ise büyük rakamların etkisiyle işlem sırasında zorlandı. Katılımcıların kendi yöntemleriyle sonuca ulaşmaya çalışması röportajda hem eğlenceli hem de şaşırtıcı anların ortaya çıkmasını sağladı.

Basit matematik işlemlerinin günlük hayatta ne kadar hızlı yapılabildiğini ortaya koyan röportajda vatandaşların dikkat, hesaplama ve pratik düşünme becerileri de sınandı. Kimi cevaplar doğru sonucu verirken, kimi yanıtlar ise çevredekileri güldüren renkli anlara sahne oldu.

Peki siz “1 milyondan 1 TL çıkarsa kaç TL kalır?” sorusunun cevabını düşünmeden verebilir misiniz? Türkinform Sokakta’nın bu bölümünde vatandaşların matematik sorusu karşısındaki şaşırtıcı, eğlenceli ve dikkat çeken yanıtlarını izleyebilirsiniz.

Röportajda bazı vatandaşlar kredi kartını yalnızca zorunlu harcamalarda kullandığını belirtirken, bazıları artan yaşam maliyetleri nedeniyle karta daha fazla başvurmak zorunda kaldığını söyledi. Asgari ödeme tutarları, toplam borç miktarları ve kart limitleri üzerinden yapılan değerlendirmeler, vatandaşların bütçe yönetiminde yaşadığı güçlükleri de gözler önüne serdi.

Kira, market alışverişi, faturalar ve günlük ihtiyaçlardaki maliyet artışları, kredi kartı kullanımının nedenleri arasında öne çıktı. Bazı vatandaşlar borçlarını düzenli şekilde kapatabildiğini söylerken, bazıları ise yalnızca asgari ödeme yapabildiğini ve borcun giderek büyüdüğünü ifade etti. Verilen yanıtlar, kredi kartının birçok kişi için yalnızca ödeme aracı değil, günlük yaşamı sürdürebilmenin önemli araçlarından biri haline geldiğini gösterdi.

Peki vatandaşların kredi kartı borcu ne kadar? Kart limitleri ve asgari ödemeler bütçeleri nasıl etkiliyor? Türkinform Sokakta’nın bu bölümünde vatandaşların kredi kartı kullanımına, borçlarına ve ekonomik koşullara ilişkin samimi yanıtlarını izleyebilirsiniz. Siz de kredi kartı kullanımının günlük hayatınızdaki yerini ve düşüncelerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.

Ülkenin gündemindeki bir diğer gelişme ise Sicilya Adası’ndaki Etna Yanardağı’nda yaşanan volkanik hareketlilik oldu. Lav ve kül püskürten Etna’daki faaliyetler bölgedeki hava ulaşımını da etkilerken, Katanya Havalimanı’nda bazı uçuşlarda kısıtlamalar ve aksamalar yaşandı. Milano Linate Havalimanı’nda ise pist üzerinde ilerleyen özel bir jete havalimanına ait hizmet aracının çarpması dikkat çekti. Kameralara yansıyan kazada jetin ön bölümünde hasar meydana gelirken olayda yaralanan olmadı.

İtalya’nın göç politikaları da Avrupa gündemindeki önemli tartışmalardan biri olmaya devam ediyor. Akdeniz üzerinden Avrupa’ya gelen ve daha sonra Almanya’ya geçen Somalili bir sığınmacının Dublin kuralları kapsamında İtalya’ya gönderilmesi konusunda Roma ve Berlin arasında anlaşmazlık yaşanması, Avrupa Birliği içerisindeki göç ve sığınmacı politikalarını yeniden gündeme taşıdı. İtalya’nın iadeye karşı çıkması, sığınmacıların sorumluluğunun üye ülkeler arasında nasıl paylaşılacağı tartışmasını da beraberinde getirdi.

Peki İtalya’da yaşanan bu gelişmeler ülkenin ve Avrupa’nın geleceği açısından ne anlama geliyor? Yapay zekânın siyasete girişinden Etna Yanardağı’ndaki hareketliliğe, Milano’daki sıra dışı havalimanı kazasından Avrupa’nın göç tartışmasına kadar İtalya gündeminde öne çıkan gelişmeleri videomuzda bir araya getiriyoruz.

Kamp boyunca geleneksel yaşam biçimlerini yansıtan otağlar, el sanatları, müzik aletleri ve yöresel kıyafetler dikkat çekti. Türk dünyasının farklı bölgelerinden izler taşıyan kültürel ögeler, ziyaretçilere hem geçmişi tanıma hem de ortak mirasın bugün nasıl korunduğunu görme fırsatı verdi. Özellikle geleneksel çalgıların sesleri, halk oyunları ve çeşitli gösteriler kampın en ilgi çekici bölümleri arasında yer aldı.

Okçuluk ve atlı gösteriler ise Türk savaşçı kültürünün tarihsel izlerini günümüze taşıyan etkinlikler arasında öne çıktı. Bunun yanında kamp alanında gerçekleştirilen çeşitli ritüeller, geleneksel uygulamalar ve kültürel sunumlar, Türk tarihine ilişkin farklı dönemlerden izleri bir araya getirdi. Katılımcılar hem gösterileri izledi hem de birçok kültürel unsuru yakından deneyimleme imkânı buldu.

Peki Türk kültürünün geçmişten bugüne taşınan hangi unsurları hâlâ güçlü biçimde yaşatılıyor? Otağlar, geleneksel kıyafetler, çalgılar, okçuluk, atlı gösteriler ve halk oyunları Türk dünyasının ortak hafızasında nasıl bir yere sahip? Türkinform ekibinin Türk Kültür Kampı’nda gerçekleştirdiği çekimlerde bu kültürel yolculuğun dikkat çeken anlarını izleyebilirsiniz.

Farklı yaş gruplarından ve farklı kesimlerden vatandaşların yer aldığı röportajda kimi katılımcılar Allah’ın isimlerini hızlıca sıralarken, kimi vatandaşlar ise bir süre düşündükten sonra cevap verdi. Bazı anlarda heyecanlanan vatandaşların samimi tavırları röportaja renk katarken, ortaya birbirinden farklı ve dikkat çekici yanıtlar çıktı.

Röportaj boyunca vatandaşların Esmaül Hüsna’ya ilişkin bilgileri, hatırladıkları isimler ve soru karşısında verdikleri doğal tepkiler öne çıktı. Sokakta yöneltilen basit gibi görünen bu soru, dini bilgilerin günlük hayatta ne kadar hatırlandığı konusunda da düşündürücü anlara sahne oldu.

Peki siz Allah’ın 3 ismini sayabilir misiniz? Türkinform Sokakta’nın bu bölümünde vatandaşların verdiği samimi, şaşırtıcı ve dikkat çekici cevapları izleyebilir, siz de kendi yanıtınızı yorumlarda paylaşabilirsiniz.

Mossad’ın tarihçesi İsrail devletinin kuruluşunun ardından oluşturulan yeni güvenlik yapılanmasına dayanıyor. Zaman içerisinde insan istihbaratı, ajan ağları ve geleneksel bilgi toplama yöntemlerine teknolojik imkânların da eklenmesiyle teşkilatın faaliyet alanları değişim gösterdi. Özellikle Orta Doğu’daki gelişmeler, İsrail’in güvenlik politikaları ve bölgedeki ülkelerle yaşanan gerilimler Mossad’ın çalışmalarını uluslararası kamuoyunun yakından takip ettiği konulardan biri haline getirdi.

Dünyanın farklı noktalarında gerçekleştirilen çok sayıda operasyon yıllar içerisinde Mossad ile ilişkilendirildi. Gizli operasyonlardan hedefli eylem iddialarına, insan istihbaratından teknolojik ve siber kapasiteye kadar geniş bir alanda Mossad’ın adı gündeme geldi. Ancak teşkilatın gizlilik esasına dayanan yapısı nedeniyle Mossad hakkında ortaya atılan her iddianın doğrulanması mümkün değil. Bu nedenle açık kaynaklara, resmi açıklamalara ve gazetecilik araştırmalarına yansıyan doğrulanmış bilgiler ile iddiaların birbirinden ayrılması önem taşıyor.

Peki Mossad nasıl kuruldu, İsrail istihbarat sistemindeki görevi ne ve dünyanın en çok konuşulan istihbarat servislerinden biri haline nasıl geldi? “İstihbarat” serisinin bu bölümünde Mossad’ın kuruluşundan günümüze uzanan tarihi, teşkilatın yapısı, istihbarat toplama yöntemleri, kamuoyuna yansıyan operasyonları, Orta Doğu’daki rolü ve modern teknolojilerin casusluk faaliyetlerini nasıl değiştirdiği ele alınıyor. Mossad’ın CIA, MI6 ve diğer büyük istihbarat servisleri arasındaki konumu ve küresel istihbarat dünyasındaki etkisi de mercek altına alınıyor.

Röportajda bazı vatandaşlar aynı inancı paylaşmanın ve benzer yaşam tarzlarına sahip olmanın sağlıklı bir evlilik için önemli olduğunu savundu. İnanç farklılıklarının ilerleyen yıllarda aile yaşamı, çocukların yetiştirilmesi ve ortak değerler konusunda anlaşmazlıklara yol açabileceğini düşünenler, eş seçiminde dini inancın kendileri için belirleyici olduğunu ifade etti.

Bazı vatandaşlar ise ateist, deist veya farklı bir inanca sahip olmanın evlilik için tek başına engel oluşturmadığını belirtti. Karşılıklı sevgi, saygı, hoşgörü, karakter ve uyumun inanç farklılıklarından daha önemli olduğunu söyleyen katılımcılar, iki kişinin birbirlerinin düşüncelerine saygı göstermesi halinde farklı inançlarla da evliliğin sürdürülebileceğini savundu.

Peki siz ateist veya deist biriyle evlenir miydiniz? Evlilikte aynı inancı paylaşmak ne kadar önemli? Türkinform Sokakta’nın farklı yaş ve görüşlerden vatandaşları bir araya getirdiği röportajda birbirinden farklı yanıtları izleyebilir, siz de konu hakkındaki düşüncelerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.

İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre operasyonlar, Jandarma Genel Komutanlığı Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Hakkari ve Bafra Cumhuriyet başsavcılıklarının koordinesinde gerçekleştirildi. Çalışmalara Hakkari, Van ve Samsun il jandarma komutanlıkları katıldı.

Uyuşturucu madde ticaretine yönelik yürütülen çalışmalar sonucunda Hakkari’de 127 kilogram, Samsun’da ise 138 kilogram olmak üzere toplam 265 kilogram uyuşturucu madde ele geçirildi. Operasyonlarda yakalanarak gözaltına alınan 4 şüpheli, işlemlerinin ardından adli makamlara sevk edildi.

Şüphelilerden 3’ü çıkarıldıkları mahkemece tutuklanırken, 1 kişi hakkında adli kontrol kararı verildi. Hakkari ve Samsun’daki operasyonlarla birlikte uyuşturucu ticaretine yönelik güvenlik güçlerinin çalışmaları sürüyor.