Türkiye’nin 2019 yılında Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin geleceğiyle ilgili kritik bir iddia ortaya atıldı. The Middle East Eye’a konuşan konuya yakın birden fazla kaynak, Rusya hükümetinin Türkiye’nin envanterindeki S-400 sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri’ne satılması ihtimaline sıcak baktığını belirtti.
Kaynaklar, görüşmelerin henüz tamamlanmadığını vurgularken, sürecin Türkiye’nin F-35 programına dönüşü ve ABD yaptırımları açısından da önemli bir başlık olduğu ifade edildi.
RUSYA’DAN SATIŞA “NEDEN OLMASIN?” YAKLAŞIMI
Türkiye ile Rusya arasında S-400 sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satışı konusunda görüşmeler yürütüldüğü iddiası gündeme gelirken, Kremlin’den de konuya ilişkin açıklama geldi.
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, sistemlerin üçüncü bir ülkeye satışı konusunda Türkiye ile görüşmeler yapıldığına ilişkin haberleri doğruladı. Peskov, konunun hassas olduğunu belirterek istişarelerin devam ettiğini söyledi. The Middle East Eye’a konuşan bir Rus kaynak ise Moskova’nın olası satışa yaklaşımını şu sözlerle aktardı:
“ Moskova’nın, Türkiye’nin sistemleri üçüncü bir ülkeye satma fikrine yanıtı ‘Neden olmasın?’ oldu.”
Rus kaynak, süreçte bazı ayrıntıların çözülmesi gerektiğini belirterek, “Üzerinde çalışılması gereken bazı ayrıntılar var ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in karar vermesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
S-400 KRİZİ F-35 PROGRAMINI ETKİLEMİŞTİ
Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alması, Ankara-Washington hattında uzun süredir devam eden bir krize yol açmıştı.
S-400 alımı nedeniyle Türkiye, ABD’nin F-35 savaş uçağı programından çıkarılmış, Türk savunma sanayisine yönelik yaptırımlar uygulanmıştı. ABD’de 2020 yılında çıkarılan yasa kapsamında, Türkiye’nin F-35 programına dönüşü için Ankara’nın artık S-400 sistemlerine sahip olmadığının kanıtlanması şart koşulmuştu.
Tarafların son bir buçuk yıldır olası çözüm seçenekleri üzerinde görüşmeler yürüttüğü belirtilirken, alternatifler arasında S-400 sistemlerinin bazı temel parçalarının sökülerek kullanılamaz hale getirilmesi ve güvenli bir yerde tutulması seçeneğinin de bulunduğu aktarıldı. Ancak bu yöntemin ABD yaptırımlarının tamamen kaldırılması için yeterli olmayabileceği değerlendirildi.
BAE SEÇENEĞİ MASADA
Türkiye ve Rusya kaynaklarına göre, S-400 sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri’ne yeniden satılması için görüşmeler aylardır devam ediyor. Türk kaynaklar, BAE’nin daha önce Rus yapımı Pantsir hava savunma sistemlerini kullandığına dikkat çekerek, Abu Dabi yönetiminin savunma kapasitesini artırmak için farklı ülkelerden silah tedarik ettiğini belirtti.
Kaynaklar, satışın Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında gerçekleşmesi halinde, işlemin doğrudan Rusya ile yeni bir satış anlaşması kapsamında değerlendirilmeyeceğini ve ABD yaptırımları açısından farklı bir zeminde ele alınabileceğini ifade etti.
MOSKOVA GERİ ALMA SEÇENEĞİNİ REDDETMİŞTİ
İddialara göre Rusya, Türkiye’nin elindeki S-400 sistemlerini geri alma seçeneğine daha önce sıcak bakmadı. Kaynaklar, Moskova’nın üçüncü bir ülkeye satış fikrine daha olumlu yaklaştığını aktarırken, Rusya’nın Ankara ile yapılan sözleşme şartlarının korunmasına önem verdiğini belirtti.
Öte yandan Ankara’nın, S-400 sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satışı konusunda kamuoyuna açıklama yapmayı planladığı ancak bu duyurunun son anda iptal edildiği iddia edildi. İptal kararının gerekçesine ilişkin ise herhangi bir açıklama yapılmadı.
