Dünya genelinde değişen savaş doktrinleri, özel askeri ve güvenlik şirketlerinin modern çatışmalarda daha görünür hale gelmesine neden oldu. Bu alanda Rusya'nın kullandığı en etkili araçlardan biri olarak öne çıkan Wagner Grup, Ukrayna’dan Suriye’ye, Libya’dan Afrika’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada faaliyet gösteriyor. Kremlin’e yakınlığıyla bilinen Yevgeny Prigozhin’in kontrolündeki yapı, Moskova’nın nüfuz alanını genişletmek için kritik bir rol üstleniyor.
Rusya'nın "maskirovka" (kamuflaj ve aldatma) stratejisini benimseyen özel askeri şirketler, son on yılda modern savaşın önemli bir aracı haline geldi. Rusya dahil birçok devletin iç siyasete müdahil olmak ve güç dengelerini değiştirmek amacıyla kullandığı bu yapılar arasında Wagner Grup öne çıkıyor. İstihbarat, lojistik destek, eğitim ve güvenlik gibi hizmetler sağlayan grup, Rusya tarafından resmi olarak kabul edilmese de devlet stratejilerinde aktif rol oynuyor.
KREMLİN'İN 'AŞÇISI' VE EMEKLİ BİR ALBAY TARAFINDAN YÖNETİLEN WAGNER GRUP UKRAYNA KRİZİYLE SAHNEYE ÇIKTI
Rusya'nın en gizli müdahale aracı olarak nitelendirilen grup, kamuoyunda "Putin'in aşçısı" olarak bilinen Yevgeny Prigozhin'in kontrolünde bulunuyor. Grubun liderliğini ise eski Rus askeri istihbarat (GRU) subayı Dmitry Valeriyeviç Utkin üstleniyor. Silahlı çatışmalarda yer alan ancak savaş faaliyetlerine resmen karışmamış gibi görünen Wagner Grup, ilk olarak 2014 yılındaki Ukrayna kriziyle dikkatleri üzerine çekti. Kırım'ın ilhakı sürecinde ve sonrasında Ukrayna askeri tesislerinin silahsızlandırılmasında aktif rol oynadılar.
UZMAN ANNA BORSHCHEVSKAYA: "RUSYA LİBYA VE SURİYE ÜZERİNDEN AVRUPA'YA GENİŞLEYEN STRATEJİK BİR YAY OLUŞTURUYOR"
Tahmini 6 bin üyeye sahip olduğu düşünülen grup, 2015'te Suriye'de Beşar Esad, 2019'da ise Libya'da Halife Hafter güçlerine destek verdi. Wall Street Journal gazetesinin Haziran 2020 tarihli haberine göre, Wagner paralı askerleri Libya'nın en büyük iki petrol tesisinin kontrolünü ele geçirdi. Rusya'nın Suriye politikası uzmanı Anna Borshchevskaya, Rusya'nın bu stratejisini şu sözlerle değerlendirdi:
"Rusya'nın Libya ile birlikte Suriye'ye erişimi varsa, bu, Rusya'nın Afrika'ya genişlemesine ve güney kanadından da Avrupa'ya genişlemesine izin veren stratejik bir yay oluşturur."
BM TARAFINDAN TANINAN MEŞRU HÜKÜMETE DESTEK VEREN TÜRKİYE İLE WAGNER ARASINDAKİ FARK DİKKAT ÇEKİYOR
Libya'daki gelişmeler sırasında bazı medya kuruluşlarının Türk kuvvetleri ile Wagner grubunu karşılaştırması gündeme geldi. Ancak Birleşmiş Milletler (BM) tarafından tanınan Libya hükümetinin resmi davetiyle bölgede bulunan Türkiye, Nisan 2019'da Hafter rejiminin Trablus saldırısını önleyerek başkentin düşmesine engel oldu. Türk kuvvetleri yerel makamlarla koordineli olarak sağlık, eğitim ve insani yardım faaliyetleri yürütürken, Wagner unsurlarının petrol tesisleri çevresinde konuşlanması grubun önceliklerini ortaya koydu.
SİYASİ ÇÖKÜŞ YAŞAYAN ÜLKELERDEKİ DOĞAL KAYNAKLAR WAGNER İÇİN HEDEF HALİNE GELİYOR
Suriye'de Palmira, Deyrizor ve İdlib gibi kilit noktalarda bulunan grup, Moskova'nın Tartus deniz üssünü ve bölgedeki askeri varlığını korumasına yardımcı oluyor. Foreign Policy verilerine göre, Rus şirketi Kapital'in Suriye hükümetiyle yaptığı petrol ve gaz arama anlaşmasının Wagner ile bağlantılı olduğu iddia edildi. Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad tarafından onaylanan anlaşma, 2 bin 250 kilometrekarelik bir alanda arama faaliyetine olanak tanıyor.
PROPAGANDA FİLMLERİNDE 'ADALET SAVAŞÇISI' OLARAK GÖSTERİLEN GRUP HAKKINDA AĞIR İNSAN HAKLARI İHLALİ SUÇLAMALARI BULUNUYOR
Orta Afrika Cumhuriyeti'nde (OAC) maden tesislerini ve hükümeti koruyan Wagner üyeleri, seçim arifesinde yayınlanan "Turist" adlı propaganda filminde yerel halkı savunan kahramanlar olarak yansıtıldı. Filmde, "Amerikalılar demokrasi için savaştıklarını söylüyorlar. Ruslar adalet için savaşıyor" teması işlendi.
Ancak BM uzmanlarının Mart ayında yayınladığı rapora göre, Wagner paralı askerlerinin yargısız infaz, keyfi gözaltı, işkence ve sivil halkın zorla yerinden edilmesi gibi insan hakları ihlalleri gerçekleştirdiği bildirildi. Radio France Internationale (RFI), Rus eğitmenlerin tecavüz ve yağma olaylarına karıştığını öne sürdü.
SUDAN CUMHURBAŞKANI ÖMER EL BEŞİR: "ÜLKEMİZDE ÇOK SAYIDA RUS UZMAN ÇALIŞIYOR"
2018 yılında altın ve elmas madenlerini korumak üzere Sudan'a giden Wagner üyeleri hakkında dönemin Sudan Cumhurbaşkanı Ömer El Beşir şu açıklamayı yaptı:
"Ülkemizde çok sayıda Rus uzman çalışıyor, Sudan askeri personelinin eğitilmesinde Rusya'nın oynadığı rolü çok benimsiyoruz."
Yerel basın, Wagner unsurlarının Sudan'daki hükümet karşıtı protestoları bastırmak için yerel istihbarat teşkilatına eğitim verdiğini iddia etti.
BELARUS'TA GÖZALTINA ALINAN WAGNER ÜYELERİ İÇİN PUTİN DOĞRUDAN DEVREYE GİRDİ
Venezuela’da Maduro’ya destek veren grup, 2020 yılında Belarus’ta seçim öncesi gerilimin merkezinde yer aldı. "Terör saldırısı" hazırlığı iddiasıyla gözaltına alınan 33 Wagner üyesi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Belarus lideri Lukaşenko arasındaki görüşmelerin ardından serbest bırakıldı. Moskova rejimi, Kremlin ile Wagner arasındaki bağlantıyı resmi olarak reddetmeye devam ederken, uzmanlar grubun Rusya’nın hibrit savaş stratejisinin ve inkar edilebilir operasyonlarının bir parçası olduğunu belirtiyor.
