Sosyal medya kullanımında çocuklara yönelik yeni dönem başlıyor. 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmasını engelleyen yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan düzenlemeyle sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama zorunluluğu getirilirken, 15-18 yaş grubundaki çocukların hesapları için de yeni güvenlik ve gizlilik kuralları belirlendi. Yönetmelik, 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
15 YAŞINI DOLDURMAYANLARA HESAP YASAĞI
5651 sayılı Kanun'un ek 4'üncü maddesinin ilgili hükümlerine dayanılarak hazırlanan yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarının sorumluluklarını yeniden düzenliyor. Buna göre platformlar, hesap oluşturma aşamasında kullanıcıların yaşını doğrulamak zorunda olacak. Yaş doğrulama işlemi, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak teknik belirteç aracılığıyla gerçekleştirilecek. Sistemde kullanıcıların kimlik bilgileri yerine yalnızca 15 ve 18 yaş sınırlarını karşılayıp karşılamadıklarına ilişkin bilgi bulunacak. Platformlar, bu verileri farklı amaçlarla kullanamayacak. Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların hesap açma talepleri reddedilecek. Mevcut bir hesabın yaş sınırına aykırı kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşması halinde hesap askıya alınacak ve yeniden kullanım için yaş doğrulaması istenecek.
ÇOCUK HESAPLARINA GİZLİLİK ZORUNLULUĞU
Düzenleme, 15 yaşını doldurmuş çocukların sosyal medya hesapları için de özel kurallar getiriyor. Çocuk hesaplarında yüksek düzeyde gizlilik ayarları varsayılan olarak etkin olacak. Bu hesaplar gizli tutulacak ve kamuya açık profil seçeneği sunulamayacak. Çocukların takipçi ve takip ettikleri hesap bilgileri diğer kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek. Mesajlaşma özelliği de sınırlandırılacak. Çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek. Mesajlarda görüldü bilgisi yer almayacak. Çocukların profil fotoğraflarının, hesaplarının, paylaşımlarının ve görsellerinin ekran görüntüsünün alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler de uygulanacak. Ayrıca çocuk hesaplarında canlı yayın özelliğine izin verilmeyecek.
SONSUZ KAYDIRMA VE KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ REKLAM YOK
Yönetmelik, çocukların platformlarda daha uzun süre kalmasına yol açabilecek tasarım ve algoritmaları da kapsıyor. Çocuk hesaplarında içeriklerin kaydırma, dokunma veya tıklama hareketleriyle ya da otomatik olarak art arda sunulmasını sağlayan arayüz, tasarım ve işlevlere yer verilemeyecek. Çocukların davranışlarına göre hesapları özelleştirilemeyecek. Çocuklara ait kişisel veriler, profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerinde kullanılamayacak. Sosyal ağ sağlayıcıları ayrıca çocukların fiziksel, psikolojik ve duygusal gelişimine zarar verebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltmak amacıyla filtreleme ve içerik öneri sistemi ayarlarını uygulamakla yükümlü olacak.
EBEVEYNLERE EKRAN SÜRESİ VE HESAP KONTROLÜ
Yeni düzenlemeyle anne, baba veya çocuk üzerinde yasal karar verme yetkisine sahip kişilerin kullanabileceği ebeveyn kontrol araçları da zorunlu hale getiriliyor. Ebeveynler, çocukların hesap ve özellik ayarlarını kontrol edebilecek. Ücretli işlemler için izin veya onay mekanizmaları kullanılabilecek. Çocukların kullanım süreleri takip edilebilecek, ekran süreleri sınırlandırılabilecek ve konum paylaşımı yönetilebilecek. Ebeveyn kontrol araçlarının Türkçe sunulması, kolayca bulunup etkinleştirilebilmesi ve farklı cihazlarla işletim sistemlerinde çalışabilmesi gerekecek. Bununla birlikte ebeveyn denetiminin çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmaması şartı da aranacak.
MEVCUT HESAPLAR İÇİN SON TARİH 31 MART 2027
Yönetmelik yalnızca yeni açılacak hesapları kapsamayacak. Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce oluşturulan ve yaş doğrulaması yapılmamış hesaplar için de yeni bir süreç uygulanacak. Sosyal ağ sağlayıcıları, mevcut hesaplarda 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez yaş doğrulaması yapmak zorunda olacak. Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların mevcut hesapları, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak. Hesaplara ait veriler, itiraz süreci varsa bu süreç tamamlandıktan sonra, itiraz edilmezse gecikmeksizin silinecek. 15 yaşını doldurduğu belirlenen çocukların hesapları ise çocuklara özel hizmet kurallarına tabi olacak.
KURALLARA UYMAYAN PLATFORMLARA YAPTIRIM
Yönetmelik, yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcılarına uygulanacak yaptırımları da düzenliyor. Yaptırım öncesinde platforma aykırılık bildirilecek ve ihlalin niteliğine göre giderilmesi için makul süre tanınacak. Yaptırımlar belirlenirken ihlalin ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve platformun uyum çabası dikkate alınacak. Yaş doğrulaması, hesapların askıya alınması veya kapatılması ve çocuklara özel hizmet kapsamında alınan tedbirlere karşı itiraz mekanizması da kurulacak. İtiraz başvuruları Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir olacak. Başvurular yalnızca otomatik sistemlerle değerlendirilmeyecek, insan incelemesine de tabi tutulacak.
YENİ DÖNEM 1 KASIM'DA BAŞLIYOR
Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik, 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya hizmetlerine erişimi sınırlandırılırken, daha büyük çocuklar için gizlilik, mesajlaşma, reklam ve ebeveyn denetimi alanlarında yeni yükümlülükler uygulanacak.
