30 Ocak 1948’de Hindistan’ın bağımsızlık mücadelesinin önde gelen isimlerinden Mahatma Gandhi, Yeni Delhi’de uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti. Britanya Hindistanı’nın bölünmesi sonrasında Hindu ve Müslüman topluluklar arasında yaşanan gerilimlerin yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşen suikast, ülke tarihine damga vuran olaylar arasında yer aldı.
SUİKAST YENİ DELHİ’DE GERÇEKLEŞTİ
Mahatma Gandhi, 30 Ocak 1948 günü akşam saatlerinde her gün düzenli olarak katıldığı dua törenine gitmek üzere Yeni Delhi’de bulunan Birla Evi’nden ayrıldı. Dua alanına doğru yürüdüğü sırada Nathuram Godse adlı saldırgan, Gandhi’ye yaklaşarak tabancayla üç el ateş etti. Kurşunların isabet ettiği Gandhi, olaydan kısa süre sonra yaşamını yitirdi. Saldırı sonrası güvenlik güçleri Godse’yi olay yerinde gözaltına aldı.
Suikastın, Hindistan’ın 1947’de bağımsızlığını kazanmasının ardından yaşanan siyasi ve toplumsal gelişmelerin gölgesinde gerçekleştiği belirtildi. Gandhi, Hindistan ve Pakistan’ın ayrılması sürecinde Hindu ve Müslüman topluluklar arasında uzlaşı sağlanması için çeşitli girişimlerde bulunmuştu. Bu süreçte izlediği politikalar nedeniyle farklı kesimlerden tepkiler aldığı kaydedildi. Nathuram Godse’nin, Gandhi’nin tutumlarını eleştirdiği ve saldırıyı bu gerekçeyle gerçekleştirdiği tespit edildi.
SUİKAST SÜRECİ VE SONRASI NASIL İLERLEDİ?
Gandhi’ye yönelik suikasttan yaklaşık on gün önce, 20 Ocak 1948’de başarısız bir saldırı girişimi daha yaşandı. Dua töreni sırasında patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilmeye çalışılan bu girişimde Gandhi zarar görmedi. Olayın ardından güvenlik önlemleri artırıldı ancak 30 Ocak’taki saldırı engellenemedi.
Suikastın ardından başlatılan soruşturma kapsamında Nathuram Godse ile birlikte saldırıya karıştıkları belirlenen kişiler gözaltına alındı. Yeni Delhi’de görülen dava sonucunda Godse ve Narayan Apte idam cezasına çarptırıldı. Diğer sanıklar hakkında ise çeşitli hapis cezaları verildi. İdam cezaları 1949 yılında infaz edildi.
Mahatma Gandhi’nin ölümü, Hindistan genelinde büyük yankı uyandırdı. 31 Ocak 1948’de düzenlenen cenaze törenine bir milyondan fazla kişinin katıldığı bildirildi. Gandhi’nin naaşı, Yeni Delhi’de Raj Ghat’ta yakıldı. Törene Hindistanlı yetkililerin yanı sıra yabancı temsilciler de katıldı. Gandhi’nin külleri daha sonra ülkenin farklı bölgelerindeki kutsal sulara bırakıldı.