Mutfakta yemek hazırlarken kızgın yağın alev alması, birkaç saniye içinde tehlikeli bir yangına dönüşebilir. Özellikle paniğe kapılarak alev alan yağın üzerine su dökülmesi, yangının kontrol altına alınmasını zorlaştırabileceği gibi alevlerin çevreye yayılmasına da neden olabilir.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor. Yanan yağa su dökülmemesi gerekirken, sıcak yağ nedeniyle oluşan cilt yanığında serin akan suyla soğutma yapılması öneriliyor. Bu iki durumun birbirinden ayrılması, doğru ilk yardım uygulaması açısından büyük önem taşıyor.
KIZGIN YAĞA SU DÖKÜLÜRSE NEDEN ALEV BÜYÜR?
Su, çok yüksek sıcaklıktaki yağla temas ettiğinde hızla buhara dönüşebilir. Bu ani buharlaşma, yağın çevreye sıçramasına ve alevlerin daha geniş bir alana yayılmasına yol açabilir.
Sıçrayan kızgın yağ damlacıkları kişiye, mutfak eşyalarına veya çevrede bulunan yanıcı maddelere ulaşabilir. Bu nedenle yağ yangınında tavayı taşımaya çalışmak veya üzerine su dökmek tehlikeli sonuçlar doğurabilir.
Yangın küçük ve kontrol edilebilir durumdaysa güvenli biçimde ısı kaynağının kapatılması ve uygun bir kapakla alevin oksijenle temasının kesilmesi tercih edilebilir. Tavayı yerinden kaldırmak ise yağın dökülmesine ve yangının yayılmasına neden olabilir.
TAVADAKİ YAĞ ALEV ALIRSA İLK NE YAPILMALI?
Tavadaki yağ alev aldığında öncelikle panik yapmadan güvenliği sağlamak gerekiyor. Küçük bir yangında güvenli şekilde yapılabiliyorsa ocak kapatılabilir ve uygun bir kapak kullanılarak alevin hava ile teması kesilebilir.
Ancak yangın kontrol edilemiyorsa müdahaleyi sürdürmek yerine ortamın hızla terk edilmesi ve acil yardım çağrılması gerekiyor.
Özellikle yağ yangınlarında su kullanılmaması büyük önem taşıyor. Tavayı kaldırmak, taşımak veya lavaboya götürmeye çalışmak da yangının yayılmasına ve kızgın yağın etrafa dökülmesine yol açabilir.
YAĞ CİLDE DÖKÜLDÜYSE SU KULLANILIR MI?
Yağ cilde dökülerek yanığa neden olduğunda durum farklıdır. Burada amaç yangını söndürmek değil, ciltte kalan ısıyı uzaklaştırmaktır.
Bu nedenle sıcak yağın neden olduğu yanıkta etkilenen bölgenin mümkün olduğunca kısa sürede serin akan suyla soğutulması önerilir. Yanık bölgesinin yaklaşık 20 dakika boyunca serin akan su altında tutulması ilk yardım açısından önem taşır.
Ancak yanık bölgesine buz veya buzlu su uygulanmamalıdır. Bunun yanı sıra yoğurt, diş macunu, tereyağı, salça veya yağ gibi maddelerin yanığın üzerine sürülmesi de doğru bir uygulama değildir.
YAĞ YANIĞINDA HANGİ MADDELER KULLANILMAMALI?
Sıcak yağın neden olduğu yanıklarda halk arasında kullanılan bazı yöntemler daha fazla zarar verebilir. Bu nedenle yanık bölgesine buz, buzlu su, yoğurt, diş macunu, tereyağı, salça veya yağ gibi maddeler sürülmemelidir.
Ayrıca cilde yapışmış kıyafetlerin zorla çıkarılması da doğru değildir. Yanık bölgesinde oluşan su toplamış kabarcıklar patlatılmamalıdır.
YAĞ YANIĞINDA NE ZAMAN TIBBİ YARDIM ALINMALI?
Yanığın geniş veya derin olması, cildin beyaz ya da siyah görünmesi, bölgede his kaybı bulunması veya büyük su toplamalarının oluşması halinde tıbbi değerlendirme gerekebilir.
Özellikle yüz, el, ayak, eklem ve genital bölgedeki yanıklar daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Çocuklarda meydana gelen, geniş bir alanı etkileyen veya şiddetli ağrıya neden olan yanıklarda da sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor. Yanığın ciddiyeti konusunda tereddüt yaşanması halinde profesyonel tıbbi yardım alınması gerekiyor.
