Türkiye, artan enerji ihtiyacı ve küresel enerji piyasalarındaki değişim doğrultusunda 2040 yılına uzanan yeni bir yol haritası hazırladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Milli Enerji 2040 Lansmanı’nda yaptığı açıklamada, enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi, dışa bağımlılığın azaltılması ve yerli kaynakların daha etkin kullanılması için belirlenen hedefleri paylaştı. Bayraktar, 2040 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisinde toplam 175 bin megavat kurulu güce ulaşmayı planladıklarını, bu alandaki yatırım tutarının yaklaşık 100 milyar doları bulacağını bildirdi.
Enerji politikalarının artık yalnızca mevcut tüketim ihtiyacına göre şekillendirilemeyeceğini belirten Bayraktar, yapay zekâ, teknolojik gelişmeler, nüfus artışı ve ekonomik büyümenin enerji talebini doğrudan etkilediğini söyledi. Küresel salgın, Rusya-Ukrayna savaşı ve bölgesel çatışmaların enerji piyasalarında yeni dengeler oluşturduğunu hatırlatan Bakan, ülkelerin tedarik güvenliğini sağlamasının stratejik önem kazandığını ifade etti.
YAPAY ZEKÂ VE TEKNOLOJİ ENERJİ İHTİYACINI ARTIRIYOR
Türkiye ekonomisinin 2040 yılına kadar büyümesini sürdürmesinin beklendiğini kaydeden Bayraktar, enerji tüketiminin de bu gelişime paralel olarak yükseleceğine dikkat çekti. TÜİK projeksiyonlarına göre nüfusun 2040'ta yaklaşık 91,5 milyona ulaşabileceğini belirten Bayraktar, ekonomik büyüme, şehirleşme ve değişen yaşam alışkanlıklarının elektrik talebini artıracağını dile getirdi.
Yapay zekâ uygulamaları ve veri merkezlerinin yaygınlaşmasının enerji altyapısına yeni sorumluluklar yüklediğini aktaran Bayraktar, ileri teknoloji alanlarında rekabet edebilmek için kesintisiz, güvenilir ve kaliteli elektrik arzının gerekli olduğunu vurguladı. Kritik madenlerin de bu dönüşümün önemli parçalarından biri olduğunu belirten Bakan, Türkiye'nin hem maden hem de enerji altyapısını güçlendirmesi gerektiğini söyledi.
ENERJİ İTHALATINDA 70 MİLYAR DOLARLIK FATURA
Türkiye'nin enerji alanında karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan birinin dışa bağımlılık olduğunu belirten Bayraktar, enerji ithalatının cari açık üzerindeki etkisine işaret etti. Türkiye'nin 2022 yılında enerji ithalatına 96,5 milyar dolar ödediğini hatırlatan Bakan, son 4-5 yıllık dönemde yıllık ithalat faturasının ortalama 65-70 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini açıkladı.
Son 24 yılda enerji ve maden ithalatı için yaklaşık 1,1 trilyon dolarlık kaynak kullanıldığını bildiren Bayraktar, bu tablonun değişmesi gerektiğini söyledi. Enerjide dışa bağımlılık oranının 2022-2025 döneminde yüzde 67-68 bandında seyrettiğini aktaran Bakan, 2030 yılına kadar bu oranı yüzde 50'nin altına indirmeyi hedeflediklerini kaydetti.
2040 İÇİN BEŞ TEMEL ÖNCELİK
Milli Enerji 2040 programının temelinde enerji bağımsızlığını güçlendirecek beş başlık bulunduğunu belirten Bayraktar, enerji verimliliğinin bu alanların başında geldiğini açıkladı. Sanayi, ulaşım, tarım ve konutlarda tüketimin azaltılması gerektiğini söyleyen Bakan, enerji tasarrufunun hem maliyetleri hem de çevresel etkileri düşüreceğini ifade etti.
2024-2030 dönemini kapsayan enerji verimliliği programında kamu ve özel sektör için toplam 20 milyar dolarlık yatırım hedeflendiğini belirten Bayraktar, evlerde yalıtım uygulamalarından sanayi tesislerindeki verimlilik projelerine kadar finansman imkânlarının geliştirilmesinin önemine değindi.
NÜKLEER ENERJİ DE YOL HARİTASINDA
Türkiye'nin enerji kaynaklarını çeşitlendirmesi gerektiğini aktaran Bayraktar, nükleer enerjinin de elektrik üretiminde önemli bir yere sahip olacağını söyledi. İklim değişikliğiyle mücadele ve kesintisiz enerji ihtiyacı bakımından nükleer kapasitenin önemine dikkat çeken Bakan, küresel ölçekte bu alandaki yatırımların artırılmasına yönelik hedefleri anımsattı.
İklim değişikliğinin enerji planlamasını doğrudan etkilediğini belirten Bayraktar, artan klima kullanımı ve gelecekte deniz suyunun arıtılması gibi ihtiyaçların da elektrik tüketimini yükselteceğinin altını çizdi. Türkiye'nin bir yandan artan talebi karşılaması, diğer yandan emisyonları azaltması gerektiğini vurguladı.
