Uğur Mumcu, 22 Ağustos 1942 tarihinde Kırşehir’de dünyaya geldi. Annesi Nadire Mumcu, babası ise Tapu Kadastro memuru Hakkı Şinasi Mumcu idi. Dört kardeşin üçüncüsü olan Mumcu, yaşamı boyunca ailesine bağlılığıyla tanındı.
Eşi Şükran Güldal Mumcu ile evliliğinden Özgür ve Özge adında iki çocuğu oldu. Mumcu’nun ölümünün ardından ailesi tarafından Ekim 1994’te Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı (UMAG) kuruldu.
EĞİTİM VE AKADEMİK YAŞAM
İlköğrenimini Ankara Devrim İlkokulunda, ortaöğrenimini Ankara Bahçelievler Deneme Lisesinde tamamlayan Mumcu, üniversite eğitimini Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde gördü. 1965 yılında mezun oldu.
Henüz öğrenciyken Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan “Türk Sosyalizmi” başlıklı yazısıyla Yunus Nadi Ödülü’nü aldı. 1969–1972 yılları arasında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde akademik çalışmalarda bulundu.
12 MART DÖNEMİ VE ASKERLİK SÜRECİ
12 Mart Muhtırası döneminde kaleme aldığı bir yazı nedeniyle gözaltına alınan Mumcu, “orduya hakaret” suçlamasıyla yargılandı. Mamak Askeri Cezaevinde yaklaşık bir yıl kaldı ve yedi yıl hapis cezasına çarptırıldı. Karar, Yargıtay tarafından bozuldu.
Bu sürecin ardından askerliğini 1972–1974 yılları arasında Ağrı’nın Patnos ilçesinde, resmî kayıtlara “sakıncalı piyade eri” olarak geçti. Ağır koşullar altında askerlik yapan Mumcu, bu dönemde ciddi sağlık sorunları yaşadı.
GAZETECİLİKTE ARAŞTIRMA VE DOSYALAR
Gazetecilik kariyerine Yeni Ortam gazetesinde başlayan Mumcu, 1975’ten itibaren Cumhuriyet gazetesinde “Gözlem” köşesinde yazmaya başladı. Aynı dönemde Anka Ajansında da görev aldı.
Yolsuzluk, silah kaçakçılığı, terör ve devlet–mafya ilişkilerini konu alan çok sayıda dosya hazırladı. “Sakıncalı Piyade”, “Bir Pulsuz Dilekçe”, “Mobilya Dosyası”, “Rabıta”, “Ağca Dosyası” ve “Kürt-İslam Ayaklanması 1919–1925” gibi eserleri, araştırmacı gazetecilik açısından önemli kaynaklar arasında yer aldı.
SON YAZILAR VE DİKKAT ÇEKEN İDDİALAR
1993 yılının Ocak ayında kaleme aldığı yazılarda, istihbarat örgütleri ile Ortadoğu’daki bazı siyasi yapılar arasındaki ilişkilere dikkat çekti. “Mossad ve Barzani” başlıklı yazısı ile “Ültimatom” adlı köşe yazısı, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Bu yazılarda, yayımlamaya hazırlandığı yeni kitabında önemli bağlantıları açıklayacağını belirtmesi vurgulandı.
24 OCAK 1993: SUİKAST
Uğur Mumcu, 24 Ocak 1993 tarihinde Ankara’daki Karlı Sokak’ta bulunan evinin önünde, otomobiline yerleştirilen C-4 tipi bombanın patlaması sonucu hayatını kaybetti. Suikast, Türkiye’de büyük bir infiale yol açtı.
Olay yeri incelemesine ilişkin yürütülen soruşturmalarda ciddi eksiklikler olduğu iddiaları kamuoyuna yansıdı. Suikastı farklı örgütler üstlendi, ancak cinayet aydınlatılamadı.
“DEVLETİN NAMUS BORCU” SÖZÜ VE CEVAPSIZ KALAN DOSYA
Suikastın ardından dönemin üst düzey devlet yetkilileri, cinayetin aydınlatılmasının “devletin namus borcu” olduğunu söyledi. Ancak aradan geçen yıllara rağmen failler net biçimde ortaya çıkarılamadı.