Yemen'de uzun yıllardır faaliyet gösteren ve son dönemde Kızıldeniz'deki küresel ticaret yollarını hedef alarak tüm dünyayı etkileyen uluslararası krizlere neden olan Husi milislerinin, asimetrik saldırılarında yapay zeka teknolojilerini kullandığına dair iddialar güvenlik bürokrasisinin bir numaralı gündem maddesi haline geldi. Uzman isim Ercüment Erden, yapay zekanın asimetrik savaşlardaki çift kullanım (dual-use) risklerini ve atılması gereken adımları değerlendirdi.
BİLGİYE ERİŞİM KOLAYLAŞTI: AYLIK 20 DOLARA FÜZE UZMANLIĞI
Medyada yer alan "Yapay zeka füzeyi tek başına ateşliyor" şeklindeki senaryoların gerçeği yansıtmadığını belirten Erden, asıl tehlikenin çok daha sinsi bir boyutta olduğunu ifade etti. Normal şartlarda balistik bir roketin atmosferik sürüklenme katsayıları ve servo-motor açı hesapları için yıllarca eğitim almış bir mühendis ekibine ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan uzman isim, günümüzde Claude gibi dil modellerinin bu karmaşık fizik denklemlerini ve uçuş simülasyon algoritmalarını saniyeler içinde hatasız olarak sunduğunu aktardı. Erden, yapay zekanın doğrudan tetiği çekmediğini; ancak mağaradaki bir teknisyene, New York'taki kıdemli bir savunma sanayii mühendisinin teorik birikimini aylık 20 dolarlık abonelik bedeliyle sağlayarak cephane formüllerini demokratikleştirdiğini dile getirdi.
KÜRESEL TEDARİK ZİNCİRİ VE SİVİL GÜVENLİK TEHDİT ALTINDA
Yapay zekanın yaptırımlarla izole edilen örgütler için ucuz teknik destek ve kuvvet çarpanı haline geldiğine dikkat çeken Erden, eskiden milyonlarca dolar ve devlet destekli laboratuvarlar gerektiren kritik altyapı saldırılarının artık çok daha kolay erişilebilir olduğunu belirtti. Günümüzde ticari drone'lara gömülebilen otonom hedef tanıma algoritmalarının veya denizcilik takip sistemlerini (AIS) manipüle edecek siber saldırı kodlarının yapay zeka ile sentezlenebildiğini kaydetti. Kızıldeniz'de ticaret gemilerinin vurulmasının sadece askeri bir kriz olmadığını ifade eden Erden; bu durumun küresel tedarik zincirlerinin kırılmasına, taşıma bedellerinin 4 katına çıkmasına ve marketteki gıda ile benzinin anında zamlanmasına yol açtığını söyledi. Aynı algoritmik mantığın su arıtma tesisleri veya havalimanı radarlarına yönelik siber sabotajlarda kullanılabileceğini belirten Erden, savaşın artık cepheden ziyade mutfakta ve prizde hissedildiğini vurguladı.
'SEMANTİK GÜVENLİK İLLÜZYONU' VE KELİME OYUNLARIYLA AŞILAN FİLTRELER
Yapay zeka geliştiricisi şirketlerin "sistemlerimiz silahlara ve terör eylemlerine asla yardım etmez" şeklindeki savunmalarını eleştiren Erden, bu durumu yapay zeka dünyasının en büyük yalanlarından biri olan "semantik güvenlik illüzyonu" olarak tanımladı. Anthropic veya OpenAI gibi milyarlarca dolarlık şirketlerin sunduğu etik güvenlik mekanizmalarının kriptografik bir zırh değil, yalnızca metin eşleştiren kırılgan bir filtre katmanı olduğu belirtildi. ALPAR AI canlı telemetri merkezinde incelenen 2.908 vakanın en az üçte birinin "jailbreak" ve rol yapma taktiklerinden oluştuğunu aktaran Erden, sistemin doğrudan yöneltilen roket yapımı taleplerini reddederken; yörüngeye uydu fırlatma dinamiği çalışan bir fizik öğrencisi rolü yapıldığında tüm balistik formülleri en ince detayına kadar döktüğünü örneklendirdi. Teknoloji devlerinin kapalı kapılar ardında kendi geliştirdikleri modellere dahi tam anlamıyla hakim olamadığı ifade edildi.
YAPAY ZEKANIN MİMARİ KÖRLÜĞÜ VE ALINMASI GEREKEN ACİL ÖNLEMLER
Kötü niyetli aktörlerin balistik hesaplamalara dair sorduğu parçalı soruların, yapay zeka tarafından birleştirilerek tespit edilememesinin mevcut büyük dil modellerinin yapısal körlüğü olduğu vurgulandı. Modellerin anlık bağlam odaklı çalışması nedeniyle, farklı günlerde sorulan roket yakıtı kimyası, hava sürtünme katsayısı ve hidrolik dayanım gibi parçalı niyetleri birleştirip bir füze saldırısı organize edildiğine dair karşı-istihbarat çıkarımı yapamadığı kaydedildi. Erden, bu zafiyetlerin giderilmesi için modellerin kullanıcıların oturumlar arası davranış örüntüsünü izleyen davranışsal risk motorlarıyla donatılarak parçalı niyet analizinin yapılması gerektiğini belirtti. Ayrıca, çift kullanımlı hesaplamalar yapan kritik API sorgularına kurumsal kimlik teyidi zorunluluğu getirilmesi ve teknoloji şirketlerinin beyanlarına güvenmek yerine, bu sistemlerin bağımsız sivil denetim merkezleriyle koordineli şekilde düzenli "kırmızı takım" (red-teaming) testlerine sokulması gerektiği ifade edildi.
AÇIK KAYNAK YASAĞI ÇÖZÜM DEĞİL: 'EGEMEN SAVUNMA YAPAY ZEKASI' ŞART
Açık ağırlıklı (open-weight) modellerin terör örgütlerince yerel sunucularda askeri amaçlarla eğitilmesinin (fine-tuning) engellenip engellenemeyeceği tartışmalarına da değinen Erden, matematiğin ve açık kaynak kodunun hard diskten geri çağrılamayacağını belirtti. Llama, Mistral veya DeepSeek gibi modellerin internet bağlantısı olmayan sığınaklardaki tüketici sınıfı ekran kartlarına (RTX 4090) kurularak, üzerindeki güvenlik kısıtlamalarının birkaç satır Python koduyla sıfırlanabildiğini aktardı. Batılı siyasetçilerin açık kaynağı yasaklama söylemlerini tam bir cehalet olarak nitelendiren uzman isim, bu yasağın sadece dürüst mühendisleri silahsızlandıracağını ifade etti. Erden, yapay zekanın yasaklanamayacağını, bu tehdide karşı ancak daha üstün bir Egemen Savunma Yapay Zekası ile mücadele edilebileceğini vurguladı. İHA ve SİDA alanında lider olan Türkiye'nin, asimetrik tehditlerin evrildiği bu yeni çağda kendi yerli, milli ve askeri yapay zeka kalkanlarını (Anti-AI Savunma Doktrini) kurmasının mutlak bir zorunluluk olduğunun altı çizildi.
