Günlük hayatta oturduğu yerden kalkmak, merdiven çıkmak veya çömelmek gibi basit görünen hareketlerde zorlanmak, kişinin hareket kapasitesi hakkında önemli ipuçları verebiliyor. Kas kuvveti, eklem hareketliliği, denge ve koordinasyon gibi farklı fiziksel unsurlarla ilişkili olabilen bu durum, yalnızca ileri yaşlarda değil gençlerde de görülebiliyor. Fizyoterapist Tuğçe Çoban, hareket kısıtlılıklarının hangi durumlarda dikkate alınması gerektiğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
YERDEN KALKMAK NEDEN ZORLAŞIR?
Yerden veya oturduğu yerden kalkarken zorlanmanın farklı fiziksel nedenleri olabileceğini belirten Çoban, özellikle kalça ve uyluk kaslarının yeterince güçlü olmamasının bu hareketi güçleştirebileceğini ifade etti. Diz ve kalça eklemlerindeki hareket kısıtlılıkları ile ağrının da ayağa kalkmayı zorlaştırabileceğini kaydetti.
Yerden kalkmanın birden fazla eklem ve kas grubunun birlikte çalışmasını gerektirdiğine dikkat çeken Çoban, bu hareket sırasında yalnızca kas gücünün değil, denge ve hareket kabiliyetinin de etkili olduğunu belirtti. Uzun süre hareketsiz kalmanın ve fiziksel aktivitenin azalmasının da hareket güçlüğüne katkıda bulunabileceğini aktardı.
GENÇLERDE DE GÖRÜLEBİLİYOR
Yerden kalkarken zorlanmanın yalnızca yaşlılara özgü bir durum olmadığını vurgulayan Çoban, gençlerin de benzer sorunlarla karşılaşabileceğini belirtti. Yaş ilerledikçe kas kütlesi ve kuvvetinde azalma görülebilse de hareketsiz yaşam tarzı, uzun süre masa başında oturmak ve düzenli egzersiz yapmamak da hareket kabiliyetini etkileyebiliyor.
Kas kuvvetinin yeterince gelişmemesinin yanı sıra eklem sorunları, geçirilmiş yaralanmalar ve bazı sağlık problemleri de kişinin günlük hareketlerini zorlaştırabiliyor.
MERDİVEN ÇIKMAK VE ÇÖMELMEK NE ANLATIYOR?
Merdiven çıkmak, çömelmek ve tek ayak üzerinde durmak, kişinin farklı fiziksel becerileri hakkında fikir verebilen günlük hareketler arasında yer alıyor.
Çoban'ın değerlendirmesine göre merdiven çıkmak, özellikle bacak kaslarının kuvvetini ve eklemlerin hareket kabiliyetini kullanmayı gerektiriyor. Çömelme hareketinde kalça, diz ve ayak bileği eklemlerinin hareketliliğinin yanı sıra kas kuvveti ve koordinasyon da önem taşıyor. Tek ayak üzerinde durmak ise denge ve koordinasyon hakkında fikir verebiliyor.
Bu hareketlerde zorlanmanın her zaman bir hastalık anlamına gelmediğini belirten Çoban, kişinin hareketlerini giderek daha fazla kısıtlamasının, sürekli destek alma ihtiyacı duymasının veya daha önce rahatlıkla yapabildiği hareketleri artık yapamamasının değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.
HANGİ BELİRTİLER GÖZ ARDI EDİLMEMELİ?
Hareket sırasında sürekli ağrı hissedilmesi, eklemlerde belirgin sertlik oluşması ve günlük işleri yaparken giderek daha fazla zorlanılması dikkat edilmesi gereken durumlar arasında bulunuyor. Daha önce rahatça merdiven çıkabilen bir kişinin zamanla bu hareketi yapmakta zorlanması, sık sık dengesini kaybetmesi veya oturup kalkarken sürekli bir yerden destek alma ihtiyacı duyması da değerlendirme gerektirebiliyor.
ANİ GÜÇ KAYBI ACİL DEĞERLENDİRİLMELİ
Hareket kısıtlılıklarının yanı sıra ani gelişen belirtilere de dikkat edilmesi gerekiyor. Özellikle vücudun bir tarafında aniden ortaya çıkan güçsüzlük, konuşma bozukluğu veya ani denge kaybı acil tıbbi değerlendirme gerektiriyor. Bu tür belirtiler görüldüğünde fizyoterapi randevusunu beklemek yerine acil yardım alınması önem taşıyor.
