Okyanusların derinliklerinde yaşayan mikroorganizmaların araştırılması için geliştirilen yeni bir teknoloji, bilim dünyasında dikkat çekti. Yapay zeka destekli robotik sistem sayesinde, normal koşullarda deniz yüzeyine çıkarıldığında hayatta kalamayan bazı mikroorganizmalar laboratuvar ortamında 180 güne kadar yaşatıldı. DISCUSS adı verilen platformun, derin denizlerdeki yaşamın daha ayrıntılı incelenmesine imkan sağlaması bekleniyor.
Derin sularda yaşayan canlılar, alışık oldukları yüksek basınç, düşük sıcaklık ve farklı kimyasal koşullardan uzaklaştırıldıklarında yaşamlarını sürdüremeyebiliyor. Bu durum, bilim insanlarının söz konusu mikroorganizmaları incelemesini ve laboratuvarda üretmesini zorlaştırıyor. Yeni sistem ise örneklerin toplanmasından laboratuvara taşınmasına kadar geçen süreçte doğal yaşam koşullarının korunmasını hedefliyor.
YAPAY ZEKA VE ROBOTİK SİSTEM BİRLİKTE ÇALIŞIYOR
DISCUSS platformu, derin denizlerdeki mikrobiyal yaşamı tespit etmek, uygun örnekleri toplamak ve bu canlıları kontrollü koşullarda yetiştirmek amacıyla geliştirildi.
Sistemde ilk olarak sensörlerden elde edilen veriler ve yapay zeka algoritmaları kullanılarak incelenmeye uygun mikroorganizma toplulukları belirleniyor. Ardından robotik araçlar aracılığıyla seçilen bölgelerden örnekler alınıyor.
Toplanan mikroorganizmalar özel bir biyoreaktöre aktarılıyor. Bu sistem, canlıların doğal ortamlarında karşılaştıkları basınç, sıcaklık ve kimyasal koşulları takip ederek gerekli ortamın korunmasını sağlıyor. Böylece derin denizden çıkarılan örneklerin laboratuvar ortamında da canlı kalması mümkün hale geliyor.

1.300 METRE DERİNLİKTE 34 MİKROORGANİZMA ELDE EDİLDİ
DISCUSS platformunun denemeleri, Güney Çin Denizi'nin kuzeyinde bulunan Haima soğuk sızıntı bölgesinde gerçekleştirildi. Yaklaşık 1.300 metre derinlikteki araştırma alanında su sıcaklığının 4 derece, basıncın ise yaklaşık 13 megapaskal olduğu belirtildi.
Zorlu çevre koşullarında gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda 34 farklı mikrobiyal izolat elde edildi. İncelemelerde Pseudomonas songnenensis ve Bacillus cereus adlı iki bakteri türü de tespit edildi. Ancak bu bakterilerin derin deniz koşullarında yaşayan suşlarının, daha önce bilinen örneklerinden farklı özellikler taşıdığı ortaya çıktı.
Araştırmada özellikle iki bakteri suşunun çevresel koşullara uyumu dikkat çekti. Pseudomonas songnenensis türüne ait HP_SR9 suşunun yüksek basınca dayanabildiği belirlendi. Bacillus cereus türünün HP_SR10 suşunun ise çoğalabilmek için yüksek basınca ihtiyaç duyduğu görüldü. Normal atmosfer basıncında neredeyse gelişemeyen bu bakterinin, alışılmış laboratuvar şartlarında incelenmesinin neden zor olduğu da böylece ortaya konuldu.
DERİN DENİZ MİKROORGANİZMALARI YENİ KEŞİFLERE KAPI AÇABİLİR
Araştırmada yer alan Manchester Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü araştırmacısı Zhengguang Liu, mikroorganizmaların önemli bir bölümünün laboratuvar ortamında yetiştirilememesinin bilim dünyasının karşılaştığı temel sorunlardan biri olduğunu belirtti. Liu, DISCUSS platformunun bu canlıların ihtiyaç duyduğu çevresel koşulları yeniden oluşturarak araştırmaların önündeki engelleri azaltabileceğine işaret etti.
Dünya üzerindeki en geniş mikrobiyal yaşam alanlarından biri olarak değerlendirilen derin denizlerde henüz tanımlanmamış çok sayıda bakteri, arke, virüs ve tek hücreli mantar bulunuyor. Bu canlıların üretebildiği enzimler ve kimyasal bileşenler, gelecekte farklı bilimsel alanlarda kullanılabilecek özellikler taşıyor.
Özellikle tıp, enerji ve malzeme bilimi alanlarında yeni araştırmalara katkı sağlayabilecek bu mikroorganizmaların incelenmesi için canlılıklarını koruyabilmek büyük önem taşıyor. Yapay zeka, robotik sistemler ve biyoreaktör teknolojisini bir araya getiren DISCUSS platformunun, bugüne kadar laboratuvar koşullarında araştırılması güç olan derin deniz canlılarına yönelik yeni çalışmaların önünü açması bekleniyor.





