Son dönemde özellikle ekonomik koşulların etkisiyle işyerlerinde çalışanlara verilen “zam yapılacak”, “biraz daha bekleyin”, “önümüzdeki dönem düzenleme olacak” gibi vaatler sıkça tartışma konusu oluyor. Ancak bu sözlerin uzun süre karşılık bulmaması halinde işçinin ne yapabileceği merak ediliyor.
BELİRSİZ ZAM VAADİ İŞÇİ İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
İş hukukunda işçi ile işveren arasındaki ilişki “güven ilişkisi” üzerine kuruluyor. Bu nedenle işverenin ücret konusunda açık vaatlerde bulunup bunu sürekli ertelemesi, çalışma koşullarında belirsizlik yaratabiliyor. Uzmanlara göre burada kritik nokta, verilen vaadin “somut” olup olmadığı ve ne kadar süre içinde yerine getirileceği.
HER “ZAM YAPACAĞIZ” SÖZÜ HAKLI FESİH NEDENİ Mİ?
Hukukçulara göre işverenin yalnızca sözlü olarak “zam yapılacak” demesi tek başına her zaman haklı fesih sebebi oluşturmaz. Ancak bazı durumlarda bu durum işçi açısından ciddi bir hak doğurabilir. Şu unsurların birlikte bulunması önem taşıyor:
- Zam vaadinin açık ve net şekilde verilmesi
- Uzun süre boyunca sürekli ertelenmesi
- Çalışanın ekonomik olarak olumsuz etkilenmesi
- İşverenin belirsiz ve oyalayıcı bir tutum sergilemesi
- Somut bir artış planının hiçbir şekilde ortaya konulmaması
Bu koşullar oluştuğunda işçinin İş Kanunu kapsamında “haklı nedenle fesih” hakkını kullanabileceği belirtiliyor. Avukat Ceren Kalay Eken, Türkinform’a özel yaptığı açıklamada, “Başlı başına oyalama haline dair iddia haklı fesih nedenidir diyemeyiz, her somut vakanın ve taraf olunan iş akdindeki hükümlerin incelenmesi gerekmektedir” görüşünü paylaştı.
GÜVEN İLİŞKİSİ ZEDELENİRSE NE OLUR?
İş hukuku uzmanlarına göre iş ilişkisinin temelini oluşturan en önemli unsur güven. İşverenin ücret artışı konusunda sürekli beklenti yaratıp bunu gerçekleştirmemesi, bu güven ilişkisini zedeleyebiliyor. Bu durumda işçi, çalışma koşullarının katlanılamaz hale geldiğini ileri sürerek sözleşmesini feshedebilir.
HAKLI FESİH HALİNDE İŞÇİ HANGİ HAKLARI ALABİLİR?
Haklı nedenle fesih durumunda işçi bazı yasal haklarını talep edebiliyor. Bunlar arasında; kıdem tazminatı, kullanılmamış yıllık izin ücretleri, varsa ödenmeyen fazla mesai alacakları… Ancak ihbar tazminatı konusunda durum işçinin fesih şekline göre değişebiliyor.
“HER VAAT HUKUKİ SONUÇ DOĞURMAZ”
Hukukçular, her “zam yapılacak” ifadesinin otomatik olarak hukuki sonuç doğurmayacağını özellikle vurguluyor. Bu tür iddiaların somut delillerle desteklenmesi gerektiği belirtiliyor. Yazılı mesajlar, e-postalar, bordro kayıtları veya tanık beyanları bu süreçte önemli rol oynayabiliyor.
İŞ HAYATINDA SIK GÖRÜLEN BİR SORUN
Özellikle ekonomik dalgalanmaların yoğun olduğu dönemlerde işyerlerinde ücret artışı beklentisi sık sık gündeme geliyor. Ancak bu beklentinin karşılanmaması, çalışanlar ile işverenler arasında uyuşmazlıklara yol açabiliyor. Hukukçular, hem işverenlerin net ve şeffaf olması gerektiğini hem de çalışanların haklarını bilerek hareket etmesinin önem taşıdığını belirtiyor.
