Şanlıurfa’nın Eyyübiye ilçesinde bozkırın ortasındaki hakim bir tepede bulunan asırlık zeytin ağacı, zamana meydan okuyor. “Cudi” adı verilen ve 1332 yaşında olduğu belirtilen tescilli ağaç, aradan geçen 13 asra rağmen her yıl meyve vermeye devam ediyor.
Tarih boyunca “Bereketli Hilal” olarak nitelendirilen bölgede zeytinciliğin geçmişi de yüzyıllar öncesine dayanıyor. Kırsal Altınbaşak Mahallesi’nde bulunan Cudi zeytin ağacı, hem yaşı hem de verimliliğiyle bölgedeki tarımsal mirasın dikkat çeken örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
2007 YILINDA TESCİL EDİLDİ
Bozkırın zirvesindeki hakim bir noktada bulunan Cudi zeytin ağacı, Şanlıurfa Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından 2007 yılında tescil edildi.
Yüzyıllar boyunca doğal koşullara direnerek varlığını sürdüren ağacın, herhangi bir sulama yapılmadan yetişmesi de dikkat çekiyor. Bölge halkı tarafından yıllardır korunan tarihi ağaç, bugün hem doğal miras hem de yöresel bir sembol olarak kabul ediliyor.
13 ASIRDIR AYAKTA
Eyyübiye İlçe Tarım ve Orman Müdürü İsa İzgi, Cudi zeytin ağacının 1332 yaşında olduğunu belirterek ağacın yaklaşık 13 asırdır aynı noktada yaşamını sürdürdüğünü söyledi.
İzgi, “Ağacımız, tepenin başında tam 13 asırdır yaşamaktadır. Burada bulunan Cudi zeytin ağacı verimliliğin simgesidir” ifadelerini kullandı.
Ağacın uzun ömrüne dikkat çeken İzgi, herhangi bir sulama yapılmadan asırlar boyunca varlığını korumasının bölgedeki zeytin yetiştiriciliğinin gücünü de ortaya koyduğunu ifade etti.
HER YIL ORTALAMA 50 KİLOGRAM ZEYTİN VERİYOR
Cudi zeytin ağacının en dikkat çekici özelliklerinden biri, ileri yaşına rağmen ürün vermeyi sürdürmesi. Yetkililerin verdiği bilgiye göre tarihi ağaç her yıl ortalama 50 kilogram zeytin üretiyor.
İzgi, bölgede yetişen zeytin ağaçlarının veriminin genel olarak yüksek olduğunu belirterek, “Bölgemizde zeytin ağacının verimi ortalama 50 kilogram civarındadır, bu zeytin ağacı da 13 asırdır bu verimi veriyor” dedi.
Asırlık ağacın üretkenliğini kaybetmemesi, Cudi’nin bölgede “verimliliğin simgesi” olarak anılmasının başlıca nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
“DEDELERİMİZİN DEDESİ DE GÖRDÜ”
Cudi zeytin ağacı yalnızca tarımsal değeriyle değil, bölge halkının hafızasındaki yeriyle de önem taşıyor. Mahalle sakinleri nesiller boyunca ağacın gölgesinde dinlendiklerini ve ürünlerinden yararlandıklarını anlatıyor.
Vatandaşlardan Osman Kılıç, ağacın aileleri için taşıdığı anlamı, “Bu ağacı biz gördük, dedelerimizin dedesi de görmüştür. Burası bizim bir sembolümüz ve simgemiz. Sahip çıkıyoruz. Yıllardır burada zeytin veriyor, yiyoruz” sözleriyle anlattı.
Cudi’nin nesiller boyunca aynı yerde varlığını sürdürmesi, ağacı yalnızca doğal bir değer olmaktan çıkararak bölge insanının ortak hafızasının parçası haline getiriyor.
ZEYTİNLERİNİ ÖZEL MİSAFİRLERE İKRAM EDİYORLAR
Bölge sakinleri, tarihi ağacın zeytinlerinin lezzetinin de diğer ürünlerden farklı olduğunu düşünüyor. Sude Nur Ertuga, her yıl ağacın ürün vermesini beklediklerini ve özellikle Cudi’den toplanan zeytinleri tercih ettiklerini söyledi.
Ertuga, “Bu zeytinin tadı diğer zeytinlere göre çok güzel. Biz her sene bu zeytinin olmasını bekliyoruz” diyerek, özel misafirleri geldiğinde de ağacın zeytinlerini toplayıp ikram ettiklerini anlattı.
1332 yıldır ayakta olduğu belirtilen Cudi zeytin ağacı, bugün de hem meyve vermeyi sürdürüyor hem de Şanlıurfa’nın asırlara uzanan doğal ve tarımsal mirasının yaşayan simgelerinden biri olmaya devam ediyor.
