500 lirayla pazara çıksanız eve neler alırdınız? Türkinform olarak Ankara sokaklarında vatandaşlara sorduk. Kimi birkaç sebzeyle yetinebileceğini, kimi bir haftalık alışveriş yapabileceğini söyledi. “Bir kahvaltı ancak yaparız” diyen vatandaşların sözleri ise dikkat çekti.
“500 LİRAYA BU KADAR ALABİLİRSİN”
Pazar alışverişinde önceliği sebzelere vereceğini belirten bir vatandaş, 500 lirayla alabileceklerini tek tek sıraladı.
“Domates alırdım. Salatalık alırdım. Meyve alırdım biraz. Ispanak alırdım, pırasa alırdım.”
Ancak bu ürünleri aldıktan sonra parasının kalmayacağını söyleyen vatandaş, mevcut fiyatlarla alışveriş yapmanın zorlaştığını ifade etti.
“Para bitti ondan sonra. 500 liraya bu kadar bir şey alabilirsin.”
Aldığı ürünlerin ne kadar süre yeteceği sorulduğunda ise yaklaşık bir hafta idare edebileceğini belirtti.
“PEYNİR ALINCA PARA BİTTİ”
Röportajda söz alan gençler, 500 liralık alışveriş bütçesini kahvaltılık ürünlere ayıracaklarını söyledi.
Domates, salatalık, limon ve peynir almayı düşündüklerini belirten gençler, özellikle peynirin fiyatı nedeniyle bütçenin kısa sürede tükeneceğini savundu.
“500 lirayla ne alabiliriz ki başka? 500 lirayla bir şey alınmıyor çünkü.”
Bir başka genç ise peynir aldıktan sonra başka ürünlere para kalmayacağını söyledi.
“Peynir alınca direkt bitti zaten. Belki 2-3 dilim falan alabilirdik.”
Aldıkları ürünlerin ne kadar süre yeteceği sorulduğunda ise şu yanıtı verdiler:
“Bir gün anca. Bir kahvaltı yeterdi.”
Gençlerin açıklamalarında 500 liranın yalnızca birkaç kahvaltılık ürüne yetebileceği düşüncesi öne çıktı.
“ÖNCE EKSİKLERİME BAKARIM”
500 liranın doğru ürünler seçildiğinde değerlendirilebileceğini düşünen bir vatandaş ise alışverişe ihtiyaçlarını belirleyerek başlayacağını söyledi.
“Önce ne eksik ona bir bakarım. 500 lira bu zamanda ne az para ne çok para.”
Yeşillik, domates ve patlıcan almayı tercih edeceğini belirten vatandaş, bu ürünleri yemeklerinde kullanabileceğini anlattı.
“Önce bir yeşilliğimi alırım. Salatasız olmaz. Mevsimine göre domatesini alırım.”
Alışverişin kapsamına göre bütçenin değişebileceğini belirten vatandaş, tek başına yaşadığı için aldığı ürünlerin bir veya iki hafta yetebileceğini düşündüğünü ifade etti.
Bu yanıt, 500 liranın yeterliliğinin hane büyüklüğüne ve alışveriş tercihlerine göre değişebileceğini gösterdi.
“500 LİRA DEĞİL, 5 BİN LİRA DEMEN LAZIM”
Eski millî boksör olduğunu belirten bir vatandaş ise 500 liranın pazar alışverişi için yetersiz olduğunu savundu.
“Şimdi 500 lira sen bana söylüyorsun ama 5 bin lira söylemen lazım aslında.”
Asgari ücretle çalışanların alışveriş yapmakta zorlandığını ifade eden vatandaş, 500 lirayla yalnızca sınırlı miktarda sebze alabileceğini söyledi.
“Sadece eve domates ve biber alır giderim.”
Vatandaş, mevcut ekonomik koşullarda ihtiyaç duyduğu bütün ürünleri satın alamayacağını belirterek alım gücüne ilişkin eleştirilerini dile getirdi.
“2 KİLO SALATALIK, 1 KİLO DOMATES, 1 KİLO PATATES”
500 liralık bütçeyle yapılabilecek alışverişi hesaplayan bir başka vatandaş, yalnızca birkaç temel sebze alınabileceğini düşündüğünü söyledi.
“2 kilo salatalık alabilirsin. 1 kilo domates alırsın. Muhtemelen 1 kilo da patates alırsın. Bitti.”
Pazardaki fiyatların değişkenliğinden şikâyet eden vatandaş, bir gün satın alabildiği ürünü başka bir gün aynı fiyata bulamadığını ifade etti.
“Çok ciddi anlamda bir gün aldığınızı yarın alamıyorsunuz.”
Eskiden pazar filesinin daha kolay dolduğunu savunan vatandaş, ücret artışlarının hayat pahalılığı karşısında etkisini kaybettiğini düşündüğünü belirtti.
“500 liranın aslında çok bir hükmü kalmadı.”
Vatandaş, alım gücündeki düşüşün pazar alışverişini doğrudan etkilediğini savundu.
“FAKİR KEBABINI BİLE YAPAMAYIZ”
Röportajda 500 lirayla alışveriş yapmanın çok zor olduğunu söyleyen bir genç, temel gıda ürünlerinin fiyatlarından şikâyet etti.
“Valla abla 500 liraya şu anki halde hiçbir şey alamam.”
Ekmek ve biber gibi ürünleri örnek gösteren vatandaş, sınırlı bütçeyle yemek hazırlamanın bile zorlaştığını savundu.
“500 liraya ekmek alsam, biber alsam param biter.”
Gençler arasında kullanılan “fakir kebabı” ifadesine de değinen vatandaş, en basit yemeklerin bile bütçeyi zorladığını dile getirdi.
“ANKARA'DA BİR POŞET, MUŞ'TA DÖRT POŞET”
Pazar fiyatlarının şehirden şehre değişebileceğini belirten bir başka vatandaş ise Ankara ile Muş'u karşılaştırdı.
Ankara'da 500 lirayla sınırlı sayıda ürün alabileceğini savunan vatandaş, alışveriş listesini şöyle anlattı:
“6 tane domates, 8 biber, ekmek alırım.”
Muş'ta aynı bütçeyle daha fazla ürün alınabileceğini ileri süren vatandaş, iki şehir arasındaki fiyat farkını şu sözlerle ifade etti:
“Burada bir poşetle eve gidiyorsan orada dört poşetle gidersin.”
Ancak ülke genelinde fiyatların birbirine yaklaştığını düşündüğünü de belirten vatandaş, üretim ve tüketim alışkanlıklarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Vatandaşın açıklamaları, pazar alışverişinin maliyetinin yaşanılan şehre göre farklılaşabileceği yönündeki görüşünü yansıttı.
“500 LİRA PAZAR İÇİN YÜKSEK BİR PARA”
Röportajda diğer katılımcılardan farklı düşünen bir vatandaş ise 500 liranın pazar alışverişi için yeterli olabileceğini savundu.
Alışverişe civciv ve giyim ürünleriyle başlayacağını söyleyen vatandaş, meyve ve sebzelerin pahalı olduğunu düşünmediğini belirtti.
“Meyve sebzenin ben pahalı olduğunu düşünmüyorum.”
500 liranın pazarda değerlendirilebilecek bir bütçe olduğunu söyleyen vatandaş, şu ifadeleri kullandı:
“500 TL bence ucuz bir para değil. Pazar için söylüyorum bunu.”
Alacağı ürünlerin yaklaşık bir hafta yetebileceğini belirten vatandaş, ailedeki kişi sayısının da önemli olduğunu söyledi.
Kalabalık bir ailede yaşadığını ifade eden vatandaş, 16 kişilik bir hanede aynı alışverişin bir hafta bile yetmeyebileceğini dile getirdi.
ALMANYA İLE TÜRKİYE'DEKİ PAZAR ALIŞVERİŞİNİ KARŞILAŞTIRDILAR
Röportajda Almanya'da yaşadığını belirten bir katılımcı da 500 liraya karşılık gelen bütçeyle yapabileceği alışverişi anlattı.
Almanya'daki alışveriş koşullarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan vatandaş, domates, salatalık, üzüm ve muz gibi ürünleri örnek gösterdi.
Türkiye'de alışveriş yaptığını anlatan bir başka katılımcı ise 500 lirayla ürün çeşitliliğinin sınırlı kaldığını söyledi.
“Domates alırsın, biber alırsın. Gidersin menemen kurutursun.”
Vatandaş, sebze ve meyve fiyatları nedeniyle alışveriş bütçesinin kısa sürede tükendiğini savundu.
Almanya'daki alım gücünün daha yüksek olduğunu düşünen katılımcı ise aynı bütçeyle daha fazla ürün satın alınabileceğini ileri sürdü.
Katılımcıların değerlendirmeleri, iki ülkedeki alışveriş deneyimlerine ilişkin kişisel görüşleri olarak öne çıktı.
